radicaal linkse tegen tegen kernwapens!
én tegen alles wat daarmee samenhangt, dus!
Vergeleken bij de atoomlobby hebben we maar zeer weinig invloed op het beleid van de Nederlandse regering. Laat staan dat we ook maar enigszins kunnen opboksen tegen de macht van een grote nucleaire mogendheid als de VS. Het enige wat we doen is af en toe een speldenprikje uitdelen aan degenen, die de verwezenlijking van een atoomvrije wereld in de weg staan. We prikken en dan zijn we weer weg. Dat heeft waarschijnlijk wel voor even effect, maar zeker niet op de lange termijn, want met al dat prikken alleen bouwen we nog niks concreets op. De zone van vrijheid die we ons creëren als we actievoeren is immers altijd maar van korte duur, omdat de krachtige arm van de staat (uit naam van de regering!) ons keer op keer probeert te verpletteren. Zo hoppen we letterlijk van actie naar actie, ronddolend in ons eigen kringetje, in onze eigen subcultuur. En ondertussen draait het systeem van de rijken en de gewapenden vrijwel moeiteloos door, terwijl wij, onszelf uitputtend, bijna letterlijk 'achter' de atoomtransporten aanhollen.
Het wordt tijd dat we ergens naartoe gaan werken, dat we onze huidige actiemethoden op een constructieve manier gaan aanwenden. Door bijvoorbeeld onze spelden niet alleen te richten op de nucleaire kwestie op zich, maar ook op de wortels ervan. Alleen dan kunnen we werkelijk effectief zijn. Want de nucleaire kwestie is in wezen geen oppervlakkig milieu- of beleidstechnisch probleem: de nucleaire kwestie is bij uitstek een maatschappelijk probleem. Een probleem dus, dat geworteld is in de manier waarop de huidige maatschappij is georganiseerd. Het is immers niet zomaar zo, dat we constant een ongelijke strijd moeten voeren tegen oppermachtige economische en militaire belangen om ons primaire doel -een atoomstroom en kernwapenvrije wereld- te bereiken. Als die belangen in deze maatschappij niet zo machtig waren, dan was een atoomstroom en kernwapenvrije wereld zeer waarschijnlijk al veel dichterbij geweest. Daarom moeten we, willen we werkelijk effectief zijn, met onze acties niet alleen een wereld zonder nucleaire dreiging promoten, maar ook een wereld zonder geld en geweld. We moeten dus, willen we werkelijk effectief zijn, met onze acties laten zien dat er een maatschappij mogelijk is waarin het belang van de mensheid voorop staat in plaats van de belangen van winststreven en hebzucht.
Het zal vast niet gemakkelijk zijn om een dergelijke brede boodschap vandaag de dag uit te dragen. De gemiddelde burger van tegenwoordig is immers consumptief en gelooft niet in een alternatief. Maar de eenvoudigste oplossing is nu eenmaal niet altijd de beste. Bovendien moeten we ons afvragen waar de consumptivistische en perspectiefloze houding van de huidige burger vandaan komt. Toch zeker niet vanuit die burger zelf?!? Waarom anders worden al die reclamespotjes op televisie vertoond? Waarom anders bejubelt de officiële pers en de gerenommeerde wetenschappelijke literatuur de overwinning van het kapitalisme en het einde der ideologie al sinds 1989? Daarom juist wordt het tijd, dat de burger weer een perspectief krijgt aangereikt (en dit keer een perspectief waarmee die zelf aan de slag kan.) Het wordt tijd voor geweldloze (tegen)propaganda van de daad in plaats van alleen maar geweldloze directe one-issue actie. Het wordt tijd voor geweldloze directe one-issue actie plus een brede boodschap, dus.
Met een dergelijke propaganda moet het mogelijk zijn om in ieder geval iedere burger in deze maatschappij te informeren en te overtuigen van de rationaliteit en haalbaarheid van een andere, kapitaalloze en fundamenteel direct democratische maatschappij. Want hoe irrationeel is het eigenlijk wel niet, dat er in deze maatschappij nog steeds technologieën gebruikt worden die de aarde ernstige schade berokkenen, terwijl men allang technisch gezien in staat is om grootschalig schone technologie toe te passen? Hoe irrationeel is het eigenlijk wel niet, dat er in deze maatschappij wapens zijn die de mensheid in één klap kunnen vernietigen, zogenaamd voor de veiligheid? Ieder doorsnee mens heeft verstand genoeg om die irrationaliteit van het huidige systeem in te kunnen zien. Natuurlijk zijn er mensen die, ondanks hun inzicht in de problematiek, voor kernenergie en voor kernwapens zijn. Maar zij halen doorgaans enkele huidig vanzelfsprekende (en irrationele) omstandigheden aan om hun standpunten te rechtvaardigen. Zo beweren zij bijvoorbeeld, dat schone technologie te duur is om grootschalig toegepast te kunnen worden en dat we nu eenmaal wapens nodig hebben om de buitenlandse vijand af te schrikken. Echter, in welk systeem is schone technologie te duur? In welk systeem wordt er alles op alles gezet om een duidelijk omgrensd en liefst ook nog gepersonificeerd vijandbeeld te promoten (denk aan de cliché-vijandbeelden Saddam Hussein-Irak, Bin Laden-Afghanistan)? In het systeem waarin alles om geld draait. In het systeem waarin xenofobie ertoe dient om internationale machtsposities in stand te houden. Kortom, in het irrationele systeem dat liberaal-democratisch kapitalisme heet.
Als we werkelijk een atoomvrije wereld willen én als we werkelijk iets willen veranderen, dan moeten we dus niet alleen protesteren tegen kernenergie en kernwapens op zich, maar tegelijkertijd ook tegen dat systeem dat kernwapens en kernenergie mogelijk maakt. Een dergelijk protest vereist echter meer dan alleen een tegengeluid. Het vereist ook, dat wij andere mensen bewust maken van het feit, dat zij zelf voor een anti-autoritair-links alternatief kunnen vechten door het heft in eigen handen te nemen, door het zelf op te bouwen, samen met ons. Het actiewezen is immers niet alleen voor ons bestemd en de 'ideale' maatschappij al helemaal niet: wij zijn geen beroepsactivisten, zoals de reguliere media ons wil doen geloven: wij zijn gewone burgers, net als iedereen. En wat wij kunnen, kan iedereen.
Het lijkt me daarom een goed idee om nog meer ons best te gaan doen om andere mensen op te zoeken, zodat we ze onze ideeën kunnen overbrengen. En dan niet zozeer via de reguliere media, omdat die onze boodschap altijd zal vervormen. Face-to-face contact met de gemiddelde burger van tegenwoordig lijkt me daarom veel geschikter. Mede, omdat de opbouw van een fundamenteel direct democratische maatschappij niet zonder zulk onvervreemd contact kan. Menselijke schaal is voor zo'n opbouw geboden.
Zo zouden we bijvoorbeeld energie kunnen steken in het organiseren van infosessies daar waar de problematiek zich al dan niet letterlijk in de mensen hun achtertuin afspeelt, op lokaal niveau. Want daar zijn de mensen, door de nabijheid van de problematiek, het meeste geïnteresseerd in wat wij ze willen laten zien. Dat kan vlak voor een spectaculaire actie, zodat de lokale pers de infoavond hopelijk aan wil kondigen en misschien ook nog wel eventjes langs komt. De infosessies moeten dan natuurlijk wel plaatsvinden op een laagdrempelige plek (geen donker kraakpand of achterafzaaltje!). Daarnaast zouden we kunnen proberen om lokale netwerken op te zetten van mensen, die actief zijn in lokale actiegroepen, zodat we via die mensen weer nieuwe mensen kunnen bereiken. Dan is het handig om te weten welke issues er lokaal leven en of we ons issue (kernenergie of kernwapens) met deze issues kunnen verbinden. Met zo'n mobilisatie kunnen we dan bijvoorbeeld proberen om populaire druk uit te oefenen op gemeenteraden, opdat die zich uit zullen spreken tegen het landelijke kernwapenbeleid (zonder aan de leiband van het lokale gezag te gaan lopen, uiteraard!)
Natuurlijk zal het actievoeren op deze manier niet altijd zonder slag of stoot gaan. Bovendien is er op z'n minst enige verdieping voor nodig in de wortels van de huidige sociale en ecologische problematiek. Immers, als wij de gemiddelde burger van tegenwoordig willen laten zien dat het anders kan door de grote verbanden achter ons 'issue' te tonen, dan moeten onze argumenten serieus overkomen en daartoe gefundeerd zijn.
Actievoeren op zo'n manier vergt dus, hoe kan het ook anders, veel tijd en inspanning. Waarschijnlijk wel veel meer tijd en inspanning dan zomaar één losse actie organiseren zonder al te veel lokaal werk en (enige) studie vooraf. Maar misschien zal het ons zo ooit nog wel eens lukken om een radicaal linkse massabeweging op te bouwen, te beginnen bij Volkel, Dodewaard en Borssele. Een geslaagde poging tot werkelijke verandering kan tenslotte alleen van onderaf gebeuren, door iedereen.
(reageren? Neem contact op met "Onkruit Vergaat Niet!" via postbus 85069, 3508 AB, Utrecht
Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 362, 23 november 2001
