Nieuw flinks beleid

Raadsverkiezingen Den Bosch

Met een oorverdovende stilte wisselden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in Den Bosch drie zetels van plaats. Na deze aardverschuiving gingen de Bossche politici rustig verder met de kampioenschappen 'slapend rijk worden'.

door Paul Dozenvuller & Ewald Conspira

Groen Links kreeg 1 zetel en Leefbaar 2 zetels meer. SP, D66 en PvdA leverden in. Daarmee was de Bossche wonderbaarlijke zetelverdeling een feit. Konden andere steden bogen op revolutionaire ontwikkelingen, Den Bosch koos voor behoudende gematigdheid. Geen gekke dingen doen, laat 't zoals het is. En je dan maar afvragen hoe deze winst- en verliesrekening tot stand kwam. Terugblikkend op de afgelopen jaren kan ik mij niet herinneren 1 politicus of -ca op straat te hebben gezien. Je zag ze in de krant, op foto's, op affiches, in folders, maar op straat? in de wijk? in actie (om maar eens een vies woord te gebruiken)? Nee.
Ik vermoed dat de kandidaten van Leefbaar ergens in een kuuroord aan de Dode Zee verblijven. Op de foto's in de folder en op het affiche zagen ze eruit alsof ze aan een erge vorm van psoriasis leden, dus het zij hen vergeven dat ze zich niet hebben vertoond. De lijsttrekker, Paul Kagie, werd in de herfst van 2001 nog wel eens in Boschveld en de Bartjes waargenomen, gewapend met een lijst vol beloften. Van die beloften kon geen wol worden gesponnen, al was het geblaat er niet minder om, en op het affiche was dan ook te zien waarom. Arme Paul, laten we hem en zijn fraktiegenoten beterschap toewensen daar in dat kuuroord. Paul's scharreltje Pauline stond niet op de lijst. Ik vroeg mij dus terecht af of het uit was. Die dingen gebeuren in relaties, toch? Maar nee, Paul wilde Pauline verblijden met een wethouderschap, zeker nu ze -ook weer gelet op het affiche waarop dat werd aangekondigd- aan een besmettelijke vorm van geelzucht leek te lijden.

Groot Licht
Bij Groen Links waren er in de voorbereidingen rond de verkiezingen weer de nodige problemen rond het grootste licht van de partij, de uiteindelijk op de vierde plaats terechtgekomen Herfst. Omdat ik niet had verwacht dat GL een zetel extra zou halen (om de doodeenvoudige reden dat ze die nergens aan zouden hebben verdiend omdat ze -pardonnez le mot- geen reet hebben uitgevoerd behalve wat vette patat eten voor de foto en wat affiches rondknippen voor de verkiezingsborden) verontruste Het Grote Licht op plaats vier niet, maar zie hoe een rond affiche kan rollen! Toch nog niveau in de Gemeenteraad van 's-Hertogenbosch! Wethouder Bart kan tevreden zijn met zo'n steun in de fractie, zeker nu de slaaptabletten toch uit het ziekenfonds dreigen te verdwijnen. En zo hebben we de winstrekening van de Bossche raadsverkiezingen alweer op kunnen maken. Maar dan het verlies...
Want steun zal patatbakker Bart de komende tijd wel nodig hebben wanneer het nieuwe beleid van de Bossche Sociale Dienst, tegenwoordig Arbeidsmarkt en Sociale Zaken (AMSZ) geheten, zal worden geëvalueerd. Er vanuit gaande dat het vorige college blijft zitten (blijf zitten waar je zit en verroer je niet, houd je adem in en stik!) dan is er volop werk voor de oppositie, hoewel de programma's van deze partijen nou ook niet echt uitblonken in duidelijkheid.

Strenge aanpak
Wat gebeurde er een week na de gemeenteraadsverkiezingen? "Strenge aanpak Den Bosch uniek voor Nederland. Verplicht werken in de bijstand", kopt het Brabants Dagblad op de ochtend van de 13e maart. Op 5 maart waren de verkiezingen, maar tot die datum was er niets te horen of te lezen over 'strenge aanpak' of 'verplicht werken'. Nee, de verantwoordelijke wethouder sociale zaken, Bart Eigeman (inderdaad van Groen Drab), had tot die tijd vette patat gegeten, wat gedementeerd over een autovrije Parade, kinderopvang en sportvoorzieningen, maar over 'strenge aanpak' geen woord!! In tijden dat er nog principes gehanteerd werden in het politieke bedrijf zou je hier van kiezersbedrog kunnen spreken, maar tegenwoordig kan blijkbaar alles. Wanneer Ad Melkert voor baantjes kan zorgen om werkloosheidsstatistieken te vervalsen, die dan ook nog eens naar hem genoemd kunnen worden zonder bezoek te krijgen van welke Rode Brigade dan ook of niet eens een gele kaart in ontvangst te hoeven nemen, dan moet Groen Drab Den Bosch gedacht hebben dat ze deze PvdA-coryfee met gemak rechts konden inhalen, en jawel! De omhoog gevallen pastoraal buurtwerker die zijn populariteit baseerde op het feit dat hij wist wat er 'in buurten leeft' speelt nu open kaart NA de verkiezingen! En plaatst daarmee zijn partij rechts van het midden in het politieke spectrum. Repressie, dwang, straf waren tot voor kort begrippen die werden gehanteerd door politieke organisaties die het met de zwakkeren in de maatschappij niet zo nauw namen. Dat patent lijkt nu doorbroken en overgenomen door Groen Drab. Bravo!

Wisconsin-model
"En zomaar thuisblijven kan niet meer", meldt de nieuwsbrief van AMSZ van maart 2002 waarin de plannen worden toegelicht. Zomaar thuisblijven kan niet meer? Dus gaat men er daar maar eventjes vanuit dat er vroeger 'zomaar' thuisgebleven werd. Natuurlijk: asielzoekers komen wegens economische redenen, WAOers zijn querulanten, uitkeringstrekkers zijn profiteurs die 'zomaar' thuisblijven. Het nieuw-flinkse denken heeft nu ook Groen Drab bereikt. Zal deze partij nu ook gaan proberen hier fortuin uit te slaan? Van patatboer Bart werden totnutoe geen tegengeluiden vernomen. Maar wanneer deze stap naar rechts eerder bekend was geweest dan had dit ongetwijfeld niet geleid tot een nieuwe raadszetel voor Groen Links in de Bossche gemeenteraad.
De verplichte twintigurige werkweek gaat namelijk dadelijk gelden voor alle klanten van de sociale dienst in Den Bosch. Dit alles onder aanvoering van Yvonne Bieshaar, per 1 maart 2001 de directeur van de Bossche Sociale Dienst. Sinds augustus 1998 werkt zij als hoofd van de afdeling Regie Arbeidsmarktbeleid. Zij was in haar eerdere functie als directeur van de Werkmaatschappij Amsterdam ZuidOost een voorstander van het zogenoemde "Wisconsin-model". Mevrouw Bieshaar is zelf naar Wisconsin geweest en is daar geïnspireerd geraakt en getroffen door de resultaten in deze Amerikaanse staat. Dit houdt in dat iedereen die een uitkering aanvraagt altijd werk of passende arbeid krijgt aangeboden en verplicht is deze te aanvaarden. De hoogte van de uitkering wordt vervolgens afhankelijk gesteld van de geleverde inspanning. Na een vastgestelde periode krijg je geen contant geld meer, maar bijvoorbeeld alleen nog recht op voedselbonnen en/of medische hulpverlening. Een belangrijk onderdeel van dit nieuwe Sociale Dienstbeleid is de enorme pressie die er op potentiële 'cliënten' wordt uitgeoefend. Velen voelen zich gedwongen bij een uitzendbureau aan te kloppen en akkoord te gaan met heel andere arbeid dan wat tot voor kort "passend" heette. Weigeren van welke arbeid dan ook levert namelijk bij de Sociale Dienst voortaan direct financiële sancties op. Doorverwijzen van de Sociale Dienst naar de uitbuit- eh uitzendbureaus is hiermee vast beleid geworden.

Sociale paragraaf
Opnieuw een prachtig voorbeeld van het uitkleden en afbouwen van sociale voorzieningen, met in Den Bosch Groen Links vooroplopend. Overigens is de wegbereider van deze repressie-maatregelen vervroegd met pensioen gegaan. Verantwoordelijk topambtenaar H.J. Frerichs wordt half juni aanstaande opgevolgd door C. Stijnen als directeur van de sector Cultuur, Welzijn en Sociale Zaken bij de gemeente Den Bosch. Eerder was er een relletje rondom Frerichs benoeming: negen raadsleden stemden blanco. Waarom hij met vervroegd pensioen is gegaan (gestuurd?) weten we niet en dat zouden we best willen weten dus wie het weet die zegt het maar...
Maar ook van de andere partijen, in en buiten het College van BenW valt in Den Bosch weinig te verwachten. Zij zullen het 'nieuw flinkse' beleid van AMSZ en patatboer Bart steunen. In de partijprogramma's van Leefbaar, de Stadspartij, Bosch of Rosmalens Belang speelde de sociale paragraaf een ondergeschikte rol. Dus de hierboven gewenste steun in de fractie van Groen Drab zal wellicht niet nodig zijn. Wat blijft is een provinciestadje dat graag 'uniek in Nederland' wil zijn. En dat op een populistisch toontje, waar schande over gesproken wordt als het door anderen gebruikt wordt. Maar het Brabants Dagblad citeert Yvonne Bieshaar, directeur AMSZ Den Bosch op de volgende wijze: "'Een moeder vond het prima dat haar zoon controle kreeg. Hij moet maar wat doen voor zijn geld,' zo reageerde ze." Als dat geen populisme, stemmingmakerij en stigmatisering is... Driewerf bah, gij (on)fortuinlijken!

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 366, 29 maart 2002