De gesubsidieerde sector

Ambtenaren vormen een kaste. Eigen riten en vooral een oorverdovende inertie. Nooit iets creatiefs, iets innoverends, altijd op zeker, op behoud, het tempo van een slak, altijd denkend vanuit de eigen navel, vanuit projectmanagement. De ambtenaar stelt zijn eigen wereld en het behoud er van centraal en steekt desnoods de helft van zijn tijd in het cultiveren van territoriumdriften.

Vrij naar Trotski, anarchisten en autonome activisten is dit een worstcase scenario. Als je er vanuit gaat dat vrijheid en vooruitgang zitten in verandering, in permanente revolutie, in voortdurend innoveren, in het ter discussie stellen van eigen positie en van eigen waarden en normen, dan moet de ambtenarij zo'n beetje het ergst denkbare schrikbeeld zijn.

Des te opmerkelijker is het dat alle voor deze grote ambtenarij genoemde argumenten stuk voor stuk, vaak zelfs in verhevigde mate, ook gelden voor een heel bijzonder soort ambtenaren: de uitkeringsgerechtigde activisten, de Melkert-fans en de banenpoolers: de kleine ambtenarij.

Revolutionaire projecten sneuvelen omdat een activist/ambtenaar zijn banenpoolplaats niet wil verliezen. Actiegroepen kunnen niet verhuizen omdat hun werkgever, de sociale dienst, het niet goedvindt.

Ambtenaren zowel binnen de departementen als binnen de fabels zijn goed in welhaast sektarische millimetergevechten om hun territorium af te bakenen. Soms bouwen ze enorme verdedigingswerken om hun stellingen; soms werpen ze parels voor de zwijnen.

De grote ambtenaren hebben de kleine in hun greep met vaste banenpool stekjes, heroriënteringsgesprekken en wat dies meer zij.

Slim bedacht door de grote ambtenarij: Maak het verzet inert, ontdoe het van zijn slagkracht door het te degraderen tot de kleine ambtenarij. Effectiever dan welke lange lat dan ook, en goedkoper.
Mooi plannetje maar het had nooit uitgevoerd kunnen worden zonder de meer dan welwillende medewerking van de sollicitanten. Peletons activisten, radicale onderzoekers, querulanten en andere dwarsliggers stonden en staan in de rij om bij de kleine ambtenarij te mogen horen.

De verzorgingsstaat: de werkgever voor al uw verzet.

Zand

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 358, 20 juli 2001