Groeten uit Zweden

Göteborg, de stad waar ik woon, staat te boek als de vriendelijkste stad in Zweden en één der vriendelijkste steden ter wereld. Criminaliteit is er erg laag, dakloosheid beperkt zich tot enkele dronkaards (alhoewel het officiële aantal in de afgelopen paar jaar gestegen is van 5 naar 100, is dat nog erg weinig vergeleken bij andere grote steden in Europa), geen drugs in het straatbeeld en de mensen zijn erg beleefd in de tram.

door Dennis Rodie

Vandalisme komt wel voor. Hoofdzakelijk de wachthuisjes bij de tramhaltes moeten het vaak ontgelden. Het glas dat weliswaar snel wordt vervangen kost al gauw 500 gulden per raam. Andere methoden, zoals hard plastic, worden zeer zelden toegepast omdat het niet zo mooi staat. Is er dan echt geen tramhokje te verzinnen dat de frustratie van enkele herrieschoppers kan weerstaan?
Elke derde persoon zegt bang te zijn voor geweld en bedreiging - vooral vrouwen - wanneer zij met de tram reizen. Die uitkomst past uiteraard goed in politieke bangmakerij. Het zou me niet verbazen als het onderzoek daarnaar zoveel mogelijk is aangepast aan de al vaststaande plannen. De vraag 'Voel je je wel eens ongemakkelijk wanneer je met de tram reist?' zal menigeen best wel eens met ja moeten beantwoorden. Maar je af en toe niet op je gemak voelen of bang zijn, zijn twee verschillende dingen. Niet voor de linkse politiek die hier de meerderheid kent. Die gaat camera's installeren. Deels zichtbaar en deels verstopt in trams en op plaatsen die in de risicogroep zitten. Angst van passagiers en reële cijfers over criminaliteit in de trams liggen ver uiteen. Ik moet het eerste kranteartikel nog tegenkomen waar iemand zomaar in een tram door een vreemde is aangevallen.
Zweden is onlangs uitgeroepen door de VN als één van de beste landen ter wereld. Maar met de privacy van het individu neemt het men hier niet zo nauw. De nummer-presentator voor de telefoon is hier al jaren heel populair. Ook stemmen gaat hier anders dan in Nederland. Je kunt ruim voor de verkiezingen al bij het postkantoor je stem laten verzilveren. Open en bloot pak je het velletje van je favoriete partij en geeft dat af aan de postbeambte. Die stopt het samen met je stemkaart in een envelop. Deze manier van stemmen groeit in populariteit. Maar het zou mij niet verbazen als men nog iets meer doet dan gewoon je stem tellen. Is het nu niet, dan wellicht in de toekomst. Blijkbaar heeft ook de Zweedse douane de volmacht om alles open te maken wat ze willen openmaken, inclusief brieven. Ze hoeven geen enkele reden te hebben dan wat paranoïde achterdocht. Nederland is een verdacht land wat betreft drugs dus worden er zoveel mogelijk pakjes uit dat land opengemaakt. Bij mij is er ondertussen een pakketje opengescheurd met onder andere een doosje Belgische bonbons erin. Daarvan was de hele zijkant opengereten. Men vond het destijds niet nodig om een vermelding op de doos te plakken van hun misplaatste nieuwsgierigheid. Een boze brief van mij naar een Zweedse krant was geplaatst en een reactie van de post daaropvolgend. Die ontkenden schuld. Die hebben klanten te koesteren. Niet de douane. Die denken "kinderporno?" wanneer een brief uit Nederland komt en openen dus een doodgewone brief (van Kleintje Muurkrant nota bene!), aldus de sticker die er deze keer wel op zat. Opnieuw een boze brief naar de krant die weliswaar snel werd geplaatst maar zonder enige reactie. Passiviteit is blijkbaar een kenmerk van het Zweedse volk waar links al jaren en jaren de absolute meerderheid kent. Laat dat een signaal zijn voor de mensen in Nederland die nog steeds vastzitten in het rechts-linkse debat. De eerste camera's op tramstations hangen er inmiddels al.

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 327, 27 november 1998