Concept van Europese Unie uitgedacht door de Nazi's

De huidige Europese Unie komt overeen met de plannen en het ontwerp voor een Europese Economische Gemeenschap, zoals die destijds ontwikkeld is door leidende nationaal-socialisten onder voorzitterschap van Dr. Walter Funk, Nazi-minister voor economie en president van de Duitse Reichsbank.

door Arthur Poortman

In de zomer van 1942, toen de nazi-legers geheel Europa en een groot deel van de Sovjet Unie onder de voet hadden gelopen, kwam de Reichsbank met plannen voor een naoorlogse monetaire unie. De centrale Reichsbank, in samenwerking met het Ministerie van Economie, ontvouwde een plan voor een monetaire unie voor een groot deel van Europa, met de Reichsmark als dominerende valuta. Het Duitse Nazi-plan voor de Europese economische en monetaire eenwording is beschreven in een boek dat in hetzelfde jaar in Berlijn werd gepubliceerd onder de titel "Europäische Wirtschaftsgemeinschaft". Het boek bevat essays, geschreven door belangrijke industrieëlen, bankiers en economen van het Derde Rijk en is uitgegeven door de Berlijnse Industrie und Handelskammer in samenwerking met de Economische Hogeschool in Berlijn (Wirtschafts-Hochschule). "De Nazi-blauwdruk voor een verenigd Europa komt verbluffend veel overeen met de structuur van de Europese Unie, zoals wij die nu kennen." Dat is de conclusie van een artikel, verschenen in de International Currency Review, een specialistisch blad dat vrijwel alleen binnen de bankwereld wordt gelezen.

Aan het boek hebben onder andere meegewerkt de eerder genoemde Walter Funk, die een beschrijving gaf van het economische karakter van het nieuwe Europa; Dr. Emil Woermann, professor aan de Universiteit van Halle, die het toekomstige landbouwbeleid beschreef; Dr. Anton Reithinger, werkzaam bij IG Farben, hij gaf een exposé van het nieuwe industriële Europa; staatsecretaris Gustav Koenings, die een beschrijving van een Europees verkeersbeleid gaf; en Dr. Bernhard Benning, directeur van de Reichs-Kreditanstalt A.G., hij werkte de economische politiek van de Nazi's uit: het vraagstuk van de Europese wisselkoersen en het komen tot één Europese munt. Verder bevat het boek essays over een verenigde arbeidsmarkt, een verenigde agrarische markt en algemene principes van Europese samenwerking. Opvallend is ook dat de auteurs Groot-Brittannië liever buiten het verenigde Europa wilden houden en ook plannen hadden voor een Europese Centrale Bank, die door Duitsland gedomineerd zou worden. Concurrentie moet worden tegengegaan, het is vrij baan voor de grote industrieën, die het voor het zeggen krijgen in de Nazi-visie op het Verenigde Europa.

In november 1932, tijdens een congres in Rome, legde de occulte Nazi filosoof Alfred Rosenberg plannen op tafel voor de economische herstructurering van Europa. Deze ideeën werden in Duitsland breed gepropageerd. In Nazi kranten als "Die Deutsche Volkswirtschaft" werd zelfs een campagne gevoerd voor een Verenigd Europa. In 1938 schreef ene Daitz, een Duitse ambassadeur, eveneens een boek waarin hij pleitte voor een economische en politieke eenwording van Europa. Ook hij had veel invloed op hoge nazi's. Walter Darré, de Reichsbauerminister, pleitte in een vroeg stadium voor verregaande Europese milieumaatregelen; maatregelen waar huidige milieubeschermers van zouden likkebaarden. Overigens waren de nazi's de eersten die natuurparken in Europa instelden; dit alles op uitdrukkelijk verzoek van Hitler.

Twee jaar later, in 1940, publiceerde de Reichsbank een ontwerp voor een Europese monetaire unie, waar de Reichsmark "de belangrijkste valuta in de Duitse economische zone" zou worden en samen met de dollar "één van 's wereld standaard valuta's".
In juli van hetzelfde jaar lagen de plannen klaar voor de oprichting van een Bank voor Europese Betalingen, die als centraal punt zou gaan dienen voor het naoorlogse monetaire systeem. Alle betalingen tussen de lidstaten zouden verlopen via deze Europese Bank, die ook garant zou staan voor grote exportkredieten. Ook zou deze bank bepaalde rechten hebben over het financieel beheer van de afzonderlijke centrale banken van de lidstaten. Kortom, invloedrijke nazi's wilden van Europa een federale superstaat creëren waarin de souvereiniteit van de afzonderlijke lidstaten praktisch zou zijn afgeschaft.

Volgens de International Currency Review wortelt het Verdrag van Maastricht in het Duitse denken van de vorige eeuw; waar nationale belangen dienen voor te gaan voor de belangen van grotere, boven de staten agerende politieke eenheden. Het is goed te realiseren dat dit uiteindelijk uitliep op de Eerste Wereldoorlog. "Het Verdrag van Maastricht vernietigt de souvereiniteit. Er zijn praktisch geen verschillen tussen het Europa van Maastricht en de economische blauwdruk voor Europa zoals die toendertijd werd voorgesteld." Er zijn sterke vermoedens dat men heeft geprobeerd het in 1942 uitgegeven boek van de aardbodem te doen laten verdwijnen. Van de massale uitgave tijdens de Nazi-periode zijn er nu nog slechts twee edities over en dan ook nog alleen in kopievorm: één in het British Museum en één in de Staatsbibliotheek Berlin.

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 323, 17 juli 1998