Geheugenbedrog

Al datgeen, verborgen achter de menselijke schedel, zit onnavolgbaar vreemd in elkaar. Eenmaal onder hypnose een buitenaardse ontvoering -eventueel mét chirurgische ingreep- bijgewoond en je weet zeker dat dit alles écht gebeurd is; je kunt de beelden zo opnieuw oproepen. Zo geloven velen dat er dagelijks wel enkele satanische sekten, die al vele baby-lijkjes op hun geweten moeten hebben, in de buurt aan het werk zijn, om nog maar te zwijgen over de ongelooflijke absurditeiten die mensen zeggen mee te maken die met een zogeheten "meervoudige persoonlijkheid" rondlopen.
Er is weer een leuk onderzoekje gedaan naar dit 'geheugenbedrog'. Wanneer bijvoorbeeld gevraagd wordt hoe hard auto's reden toen zij op elkaar "knalden", wordt de snelheid hoger ingeschat dan wanneer de agent het over "botsen" heeft. De Amerikaanse psychologen Maria Zaragoza en Karen Mitchell hebben onderzoek gedaan naar de mate waarin het geheugen tijdens een (politie)verhoor kan worden beïnvloed. Zij lieten proefpersonen kijken naar een filmpje waarin twee jongemannen een inbraak plegen en vervolgens door de politie achtervolgd worden. Bij de ondervraging achteraf spraken de proefleiders in sommige gevallen tussen neus en lippen over de handschoenen van de inbreker. Deze handschoenen waren echter helemaal niet te zien geweest op de film. Na afloop van een kort verhoor zonder suggestie, blijkt dat de proefpersonen zich vrijwel nooit handschoenen 'herinneren'; na een verhoor met drie suggesties van aanwezige handschoenen, zegt negentig procent (!!!!) van de proefpersonen dat zij die handschoenen hebben gezien. Een slechte verhoor- (of therapie)techniek haalt (dus) geen herinneringen boven maar implanteert ze... (het onderzoek staat beschreven in Psychological Science, vol. 7 - 1996)

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 311, juli 1997