Ze smelten de kazen!

Een paar maanden geleden werd in Kleintje Muurkrant melding gemaakt van de dreigende handelsoorlog tussen Amerika en Europa omdat laatstgenoemde een verbod op Amerikaans rundvlees handhaaft vanwege de weigerachtigheid van Amerika met het gebruik van hormonen in de vleesproduktie te stoppen. Zelf heb ik er weinig geloof in dat de Europese Unie dit standpunt lang zal volhouden; zeker gezien de elkaar opvolgende vleesschandalen binnen de unie zelf. Amerikaanse vleeshandelaren lachen zich ongetwijfeld rot. Leuk detail hierbij is dat de Europese Unie Amerika inmiddels 'compensatie-betalingen' heeft aangeboden. Stel je het eens voor, hoe heeft de betreffende diplomaat dat bericht moeten overbrengen. Please please don't make us eat your hormones, we'll pay you for it. Sick. Geef mij de handelsoorlog maar. Nederlandse F-16's die komkommers boven Amerikaanse steden afwerpen en the white house met een dun laagje gesmolten kaas bedekken, Engelse tornado's die salvo's schapenkeutels afvuren, Belgische Augusta's die bakken vol vet uit eigen smelterij in Lake Michigan omkieperen. Ik zou er dag en nacht smullend voor CNN gaan zitten!

Maar terwijl de rund- en varkensvleesproduktie-schandalen elkaar in rap tempo opvolgen ruikt het in de visproduktie ook niet al te fris meer. Over de truc van het koud-roken van tonijn werd eerder al geschreven. Trucs worden in de vishandel al lang toegepast. Wat dacht je van Victoriabaars, de baars die direct na de oorlog in Ruanda (en toen duizenden lijken in het Victoriameer dreven volgens de media) plots Nijlbaars heette. Want Victoriabaars had plots zo'n eigenaardig bijsmaakje. En dacht je nou werkelijk dat in de Kibbeling (voorgefrituurde stukjes vis) nog maar één stukje kabeljauw te vinden is nu deze duurder is dan zalm?
Over zalm gesproken, daarover komen ook interessante berichten binnen. Binnen de zalmkwekerijen vindt op dit moment een BSE-crisis plaats die de gekke koeienziekte doet verbleken, aldus een Engels onderzoeksblad. De oorzaak zou zitten in de gekoppelde kweek van schaaldieren en zalm, hetgeen in Schotland gebeurt. De Schotten worden geconfronteerd met ASP (amnesic shellfish poisoning), PSP (paralytic shellfish poisoning, niet te verwarren met de voormalige pacifisten) en DSP (diarrhetic shellfish poisoning). Het marine laboraty in Aberdeen van de Schotse overheid ontkent en zegt dat het ligt aan natuurlijke algengroei. Zonder dat ze er onderzoek naar doen overigens.
Maar inderdaad, er is bij de zalm- en schaaldierkwekerijen een explosieve algengroei zichtbaar. Die algen groeien van de 9000 ton onbehandelde ammonia die van de Schotse milieu-controlediensten in het water daar gekieperd mogen worden. Dat klinkt toch weinig natuurlijk, niet? Op de kaart bezien blijkt de ammonia precies bij de zalm-gevangenschap-gebieden te worden gedumpt (allen op twee na). Ik hoop dat ik de lezers van Kleintje Muurkrant niet hoef uit te leggen dat 'wilde Schotse zalm' ook gewoon kweekzalm is. Het 'wilde' is dat ze in zee zwemmen. Afgerasterde zee. Salmon Lochs noemen ze die daaro, zoals in Loch Ness.
ASP eet gaten in de menselijke hersenen, net als de BSE-eiwitprionen. Er is geen geneesmiddel. ASP is in Schotland ontdekt in 1996, in Shetland. In 1987 kende Canada al de eerste ASP-uitbraak. Daar werden 100 mensen geïnfecteerd. In London werden in 1998 49 restaurantgasten behandeld tegen braken, diarree en andere vergiftigingsverschijnselen nadat ze Schotse mosselen hadden gegeten, geraapt uit een van de grootste salmon lochs. Sindsdien zijn ook enkele Lochs gesloten tengevolge van ASP.

Overigens heeft de Nederlandse (voormalige Unilever-)firma Nutreco inmiddels de zalmkwekerijen bij Schotland opgekocht. Dit bedrijf verzorgt inmiddels de Amerikaanse markt met in Chili gekweekte zalm en nu de Europese met Schotse. De Volkskrant besteedde er aandacht aan en zocht meteen even wat feiten rondom visvangst en viskweek uit.
In het wild wordt 800duizend ton zalm gevangen. Gekweekt wordt 900duizend ton. Tot nu toe is de zalm de enige zeevis die tot vee is teruggebracht. Maar in Noorwegen worden elk jaar duizenden tonnen kabeljauw gekweekt en in de Middellandse Zee brasem en baars.

Ook andere berichten omtrent vis eten en gezondheid hebben de Nederlandse pers gehaald. In juni berichtte Trouw dat giftige stoffen in de verf op scheepswanden de wild rondzwemmende vis en mossel aantasten en daarmee een gevaar vormen voor de volksgezondheid.

Viseters zijn niet beter af dan vleeseters. Ook al heeft vis de naam gezond te zijn. Leuke historische gebeurtenis daarbij is het voorval van de vliegende pelikanen in Californië, USA, die met z'n allen tegen gebouwen opklapten. De schuld werd bij de viskwekerijen gevonden. Hormonen bij de vis? Anti-biotica? Je weet maar nooit bij die Amerikanen. Ze dwingen ons hun hormonenvlees te eten. En nou willen ze ook de zadenmarkt die ze in Europa al overheersen met hun gemanipuleerde zaden gaan overspoelen. Want het moet allemaal bigger en larger. Bombarderen die lui!

Joep Zwaard

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 335, 27 augustus 1999