Kunstcoup

vrijdag 18 juni-2004
Gebeurt niet elke dag. Dat een Nederlander de voorpagina haalt van de Hürriyet, de grootste krant van Turkije. Ja, Balkenende toen hij premier Erdogan een handje gaf. Maar gek, van zoiets krijgen we altijd een gevoel van plaatsvervangende schaamte. Zo niet bij het artikel van vandaag over de nieuwe coup van Michel van Rijn, de kunstmusketier. Hij wist Babür Tekeli alias Ali Can, een van de belangrijkste Turkse kunstsmokkelaars, uit zijn tent te lokken. Babür liet hem onlangs weten een stel alleraardigste antieke snuisterijen in de aanbieding te hebben, waaronder een uiterst zeldzame Rhyton uit de vijfde eeuw voor Christuster waarde van 1 miljoen Pond (*). Illegaal opgegraven door luitjes van zijn organisatie met gebruikmaking van de modernste apparatuur die in staat is om tot zo’n twintig meter diep de aanwezigheid van gouden en zilveren voorwerpen vast te stellen. Da’s nog eens wat anders dan met een metaaldetector het strand van Zandvoort afsnorren naar een kermishorloge. Van Rijn zocht contact met de Turkse ambassade in Londen om te zien of ze daar belangstelling hadden voor een undercover-operatie om Tekeli en zijn club op te rollen. Nou, daar ging de halve maan niet meteen in top. Pas nadat Faruk Zabci, de filiaalhouder van Hürriyet in Londen, zich roerde gingen de Turkse autoriteiten licht krakend overstag. De geheime politie in Ankara werd ingeschakeld en er werd een ontmoeting met Tekeli geregeld in Boudroum. Omdat zijn gezicht in Turkse smokkelaarskringen niet onbekend was sedert zijn eerste coup in oktober 1997 (**) stuurde Van Rijn een Britse assistent naar het Turkse vakantieoord. Vanaf diens eerst stap op Turkse bodem stond deze onder onzichtbare protectie van het Turkse recherche-team. Toen Tekeli de volgende ochtend bij het zwembad met enige trots de Rhyton toonde en de rest van zijn koopjes via zijn laptop, klapte de val dicht. Twee handlangers buiten het hotel wisten te ontkomen, maar het ziet er niet naar uit dat die de Ramadan nog in vrijheid zullen halen.
Van Rijn zal naar aanleiding van deze geslaagde operatie worden voorgedragen voor een belangrijke Turkse onderscheiding. Dat zal dan zo’n beetje alles zijn wat hij eraan overhoudt. Plus uiteraard de nodige publiciteit. Overigens niet alleen via het artikel in de Hürriyet en de Nachwuchs daarvan, maar op termijn ook via een aan hem gewijde uitgebreide documentaire van de BBC waarvan ook deze coup deel uitmaakt. Meer over zijn recente Turkse veldtocht op de latest update van zijn vrolijke website.

(*) Deze Rhyton is een zilveren drinkhoren met de kop van een stier en bladgouden vleugels.
(**) Toen was de Turkse grootsmokkelaar Aydin Dikmen het haasje. Het ging daarbij om een flinke voorraad gestolen Cypriotische kunstvoorwerpen die waren opgeslagen in München.