Heeft VPRO banden met Russische criminelen?

zondag 14 maart-2004
Vanavond zond de VPRO-televisie in Tegenlicht de documentaire “De weg naar het Kremlin” uit over het aan de macht komen van Vladimir Poetin. Opvallend in de documentaire is dat al het materiaal uit slechts één bron afkomstig is: van de Russische oligarch Boris Berezovsky. Berezovsky is een van de nieuwe rijken die zijn vermogen verwierf door fraude, diefstal en oplichting. Ook wordt hij verdacht van moord en het aanzetten tot moord. Pavel Chlebnikov, doctor in de economische wetenschappen aan de Londense School of Economics, schreef het boek “De Godfather van het Kremlin Boris Berezovsky of Geschiedenis van de plundering vanRusland”, waarin alle duistere zaken van Berezovsky uitgebreid gedocumenteerd aan de orde komen. Berezovsky verblijft in Londen omdat de grond in Moskou hem te heet onder de voeten werd. Vanuit Londen leidt hij de oppositie tegen Poetin, waarbij hij niet kieskeurig is: bij de parlementsverkiezingen van december 2003 steunde Berezovsky de communisten, bij de presidentsverkiezingen stelde hij Ivan Rybkin aan als kandidaat.
Ivan Rybkin komt in Tegenlicht uitgebreid aan het woord. Rybkin is een rasopportunist die de afgelopen jaren al een aantal partijen heeft versleten en nu door Berezovsky is geadopteerd. De Tegenlicht-documentaire maakt dankbaar gebruik van Berezovsky’s project “Attacks made in Russia”, op basis van materiaal van Aleksandr Litvinenko, een naar Londen uitgeweken Russische geheime dienst-functionaris en daar protégé van Berezovsky, omdat hij beweert de bewijzen te hebben dat Poetin achter het opblazen van flats in Moskou en Volgodonsk zat, die aanleiding gaven tot de Tweede Tsjetsjeense Oorlog in 1999. Ook Litvinenko komt uitgebreid aan het woord, evenals de journaliste Anna Politkovskaja van Novaja Gazeta, een project van Berezovsky’s partij Liberaal Rusland. Zo leidt alle gepresenteerde informatie naar slechts één bron: Berezovsky, die er alle belang bij heeft om Poetin in een kwaad daglicht te stellen. Enerzijds ter verdoezeling van zijn eigen criminele activiteiten, anderzijds omdat hij met Poetin nog een persoonlijk appeltje te schillen heeft. Die had hem immers zijn voornaamste public relations-middel afgenomen: de tv-zender NTV.
Dat de VPRO in een eenzijdige documentaire alleen gebruik maakt van het materiaal en de marionetten van Berezovsky is veelzeggend over het niveau van de hedendaagse Nederlandse onderzoeksjournalistiek!