De torso's van Gretta

dinsdag 1 juni-2010
Moord, executies, geen eten, geen medicijnen. Naar ruwe schatting stierven in Cambodja twee miljoen mensen ten tijde van het gruwelbewind van de Khmer Rouge, eind jaren zeventig, beginjaren tachtig van de vorige eeuw. Een menselijk drama van een onvoorstelbare omvang.
Net als eerder in die eeuw tijdens de slachtpartij in Europa en later in het Midden-Oosten volgden de hyena's dat drama in de Cambodjaanse jungle op de voet. Met name de culturele hyena's. Klaar om zoveel mogelijk eeuwenoude kunstschatten voor een prik weg te slepen naar de musea en galerieën in de westerse wereld. En hoe fundamentalistisch en fanatiek ze ook waren als het om het vestigen van hun agrarische socialistische samenleving ging, ook leden van de Khmer Rouge bleken niet ongevoelig voor het knisperen van de florijnen.
Er kwam een gigantische smokkel van uiterst delicaat boeddhistisch erfgoed op gang. Honderden tempels werden leeggeroofd en daarna vaak simpelweg vernietigd. Duizenden en duizenden beelden, torso's en andere kunstvoorwerpen uit de bloeiperiode van de Khmerbeschaving, die ongeveer parallel liep met onze vroege middeleeuwen, vonden via Bangkok hun weg naar de fraai gedecoreerde westerse hyenaholen. Onderweg gewoonlijk in prijs oplopend van een paar armzalige joetjes naar bijna een ton. Soms zelfs een paar ton meer. Per beeld cq. per torso. Wie zo naïef is om te denken dat aan die fenomenale smokkel een eind kwam na de val van Pol Pot en zijn discipelen moet naar de dokter. Florijnen zijn florijnen.
Gisteravond. Even na zessen. Een Vandaag. Gretta Duisenberg beleeft een van haar finest hours van het laatste decennium na de dodelijke Israëlische raid op het internationale vredesflottielje op weg naar het hongerende en kapotte Gaza. De Palestijnse Kenau Simons Hasselaar wordt geïnterviewd in haar smaakvolle woning in Amsterdam-Zuid. De camera volgt haar met gepaste eerbied en passeert daarbij twee torso's. Gretta zegt dat ze voortdurend wordt gebeld door ... Ho. Even terug. Twee torso's? Toch niet ...? Yep. Uit Cambodja. Oeoeoeps. Foutje, bedankt.