De aanklager, het VN Tribunaal en vervalste documenten
zaterdag 5 februari-2005
Carla del Ponte is openbaar aanklager voor het VN tribunaal inzake oorlogsmisdaden in het voormalig Joegoslavië. Daarvoor was ze de eerste aanklager van het VN Ruanda Tribunaal, maar daar werd ze in verband met mismanagement van haar taak ontheven.
Del Ponte is momenteel onderwerp van onderzoek van de Office of Internal Oversight Services (OIOS) van de VN. OIOS is de interne fraude waakhond van de VN, die misstanden binnen de VN en VN operaties moet onderzoeken. In dit geval gaat het om een drietal met elkaar verbonden zaken:
- de dood van een klokkenluider
- het kennis hebben van vervalste documenten die door haar tijdensde rechtszaak tegen de Kroatische generaal Gotovina als echt zijn voorgesteld
- het intimideren van de Kroatische regering inzake de mogelijke toetreding tot de EU.
Het gaat om de verslagen van een vergadering van 31 juli 1995 tussen de toenmalige Kroatische president Tudjman en de legertop, waaronder Gotovina, in het kader van de Operatie Storm. Volgens de documenten had Tudjman de legertop bevolen de Serven zo hard te raken dat ze voor altijd verdwijnen. Vier dagen later barstte de aanval los en 200.000 Serven ontvluchtten de Krajina. Del Ponte had dit verslag gekregen van de latere President Mesic.
Onlangs is er bewijs boven tafel gekomen dat deze documenten in maart 2001 zijn vervalst door de staf van Mesic, met het doel zich te ontdoen van diens politieke tegenstander Gotovina. In de zomer van 2004 hadden getuigen die werkzaam waren bij de staf van Mesic contact gezocht met del Ponte en verklaard dat het om vervalsingen ging. Eén van die getuigen vroeg bescherming aan omdat zijn leven gevaar zou lopen als bekend werd dat hij klokkenluider was. Del Pinte ondernam geen actie, kort daarna begonnen er berichten in de Kroatische pers te verschijnen over vervalsingen en weer later werd die getuige dood gevonden. Het OIOS onderzoekt nu of die dood te maken had met zijn verklaringen en of het te vermijden geweest was.
In november vorig jaar werd in Kroatië overwogen om een onderzoek naar die vervalsingen te starten. Dat was voor del Ponte reden om te dreigen dat zij verklaringen zou geven over tegenwerking door Kroatië aan het Tribunaal, waardoor de onderhandelingen tussen de Europese Unie en Kroatië zouden worden opgeschoven.