De Russische first lady en de gearresteerde oligarch
woensdag 5 november-2003
In de loop van het jaar 2001 broeide er een politiek-economisch conflict tussen de vrouw van de Russische president, Lyudmila Poetina, en de onlangs gearresteerde oligarch Michail Chodorkovsky.
Het conflict tussen de Russische first lady en de multimiljardair ging over het van Yukos deel uitmakende vakantiehuis Rusi in de stad Sotchi aan de Zwarte Zee, het Russische Scheveningen. Zoals bekend was Chodorkovsky tot aan zijn arrestatie op 25 oktober j.l. de voornaamste directeur van de oliemaatschappij Yukos.
Tijdens een reisje naar Sotchi logeerde Lyudmila Poetina in Rusien trok daar de conclusie dat een dergelijk prachtig object zou moeten worden overgedragenaan de president om er een vakantiehuis voor hoge gasten van te maken. Ter ondersteuning van haar verzoek gaf Lyudmila aan dat met de privatisering van Rusi aan het begin van de jaren 90 een overtreding werd begaan en dat met herziening door de rechter het complex in staatseigendom terug zou keren.
Toen Chodorkovsky het bericht over deze herziening kreeg en de mogelijke gevolgen daarvan raakte hij eerst in verwarring en barstte toen in woede uit. De oliemagnaat zag in de aanslag op zijn bezit van Rusi een bedreiging voor het privé-eigendom in Rusland en ontwikkelde een lobby in hoge kringen in Moskou om de aanval van de first lady op de eigendommen van Yukos af te slaan.
Men kan niet uitsluiten dat in dit conflict aan de kant van Lyudmila Poetina het Leningradse commando van de president optrad, dat wil zeggen de uit de Leningradse KGB afkomstige machthebbers rond president Poetin (die daar zelf deel van uitmaakte) en de feitelijk Rusland regerende machtsstructuren FSB (opvolger van de KGB), algemeen procureur, enz. Waarnemers van het conflict uit 2001 merken op dat de strijd om het vakantiehuis Rusi weleens het begin kan zijn geweest van de reeks schermutselingen tussen de oligarchen en de politieke elite van de nieuwe lichting in het Kremlin om de macht en invloed in het land. De nieuwe lichting heeft met de arrestatie van Chodorkovsky een nieuwe stap gezet in deze machtsstrijd.
(Bas van der Plas/INSUDOK)
