Verbannen van "wijhorenernietbij"

Nietsvermoedend neem ik nieuwsgierig een kijkje op het internet-forum "wijhorenernietbij", dat ongeveer een jaar geleden is geopend door hoogleraar sociale psychologie Roos Vonk.

door Nick(name)

Overal lees je over haar werk en over dit forum, ze kreeg er zelfs de RU mediaprijs voor. Veelvuldig wordt het in tijdschriften en bladen aangeprezen, zelfs via het ziekenfonds.
Een buitenbeentje ben ik altijd geweest, niet dat ik daar ongelukkig over ben, misschien juist eerder trots. En je weet maar nooit of er bijzondere mensen aan het rondposten zijn daar, met interessante onderwerpen, dus ach, ik waag het erop op een vrije avond. "Op deze site hoort iedereen erbij", prijkt er op de homepage, dat klinkt goed. Achter het logo met link naar "Vonk zelfbepaling" wordt ook de praktijk van Roos Vonk beschreven. Fijn om te lezen dat je daar in goede handen bent: ze belooft veel beterschap in communicatie met anderen en tips hoe je het beste uit jezelf kunt halen, hoe je een krachtig en zelfverzekerd mens kan worden en blijven. Dat soort dingen lees ik graag, daar wordt de mensheid beter van! Met enthousiasme meld ik me aan voor het forum. Het kost geld merk ik, ach vooruit maar.
Eenmaal telefonisch betaald (1,30 euro voor een jaar) en ingelogd vergaat het enthousiasme me jammer genoeg al snel. Direct krijg ik te maken met een drietal zeer opdringerige types: een machtswellusteling, een bemoeial en een strenge criticus. Deze drie volgen me op de voet. Op zoek naar interessante berichten of grappige posters, en af en toe zelf een berichtje achterlatend stuit ik overal op hun sporen. Een beetje benauwd krijg ik het al wel als ik merk dat er eigenlijk verder niemand heeft ingelogd, ja, nog twee oudere dames wier man net is overleden. Zij horen tenminste nog bij een overleden man is het eerste wat ik denk, en bij hun kinderen en kleinkinderen. Veel mensen kunnen dat niet eens zeggen. Maar afijn, ik laat me niet te snel ontmoedigen en ga met goede hoop verder, misschien dat er over een paar dagen meer te beleven valt.
Het is dinsdagavond en verdacht stil op het forum. Er zijn momenteel 0 leden, 1 verborgen en 1 gast actief. Men is wellicht aan het bijkomen. Er zijn de laatste dagen weer slachtoffers gemaakt, gesneuveld in een ongelijke strijd die voor ons buitenbeentjes nooit te winnen is. Er is ruzie geweest tussen de moderators (nou ja, de hoofdmoderator en de ondermoderator geloof ik) en er zijn rake klappen gevallen. Je zult het niet geloven, maar er worden regelmatig mensen verbannen van de site! Mensen die net als ik op zoek waren naar wat ontspanning of afleiding, of die door nieuwsgierigheid gedreven een kijkje kwamen nemen en toen zijn meegesleurd in het kleverige web van de vaste kern. Je wordt gewantrouwd, ze denken dat je dezelfde oproerkraaier bent die met een andere nickname weer de boel aan het verzieken is. Ze willen eigenlijk geen pottenkijkers, geen nieuwelingen, ze willen gezellig en rustig doorgaan met hun prietpraatjes en woordspelletjes, ongehinderd door lastige vragen of opmerkingen van anderen. Ze willen controle houden, de baas zijn en blijven. Bevalt het je niet hoe het daar gaat? Dan rot je toch op! En voordat je het weet worden je vijandige woorden ontlokt, in een poging jezelf te verdedigen.
Tom (niet zijn echte naam), een van de verbannen leden vertelt: "Ik werd gewoon verslaafd aan het gedoe, je wordt zo boos door al dat onrecht dat je elke keer weer een tegenbericht verzint om ze op hun nummer te zetten. Maar elke keer lachen zij in hun vuistje als jouw bericht na hun uitlokkingen weer eens verwijderd wordt. De moderator koketteert met haar bezem en haar slotjes, maar ze mist het objectieve inzicht dat je zou moeten hebben als je op zo'n forum de boel in goede banen wil leiden. Als je eindelijk een beetje vat krijgt op je forumverslaving besef je: het is aanpassen (gezellig meedoen met hun prietpraat) of vertrekken. Dat ik verbannen werd was onterecht, en voor mij een genadeslag: ik worstelde al in real life, maar nu kreeg ik echt het gevoel dat ik gek was geworden".
Hoeveel mensen zijn er al teleurgesteld afgedropen? We zullen het nooit weten.
Wie er wanneer een ban heeft gekregen wordt angstvallig verzwegen als je ernaar vraagt bij het beheer. Maar zonder de berichten van de verbannelingen die nu 'gast' worden genoemd zou het blijkbaar wel heel duf worden op het forum, want die blijven gewoon staan, zeker om nieuwe leden te lokken: de mooie gedichten van Daphne (niet haar echte naam), de pittige en slimme opmerkingen van Louis (niet de echte naam), Tom met zijn nuchtere blik op het leven en waardevolle opmerkingen die iedereen aan het denken zette. Hoe zou het al die mensen nu vergaan? Hopelijk hebben zij dit forum kunnen gebruiken als springplank om krachtiger in het gewone leven te staan en hebben ze het bloed dat onder hun nagels vandaan is gehaald kunnen inzetten voor een gezonde vechtlust.
Het ontbreekt totaal aan overzicht op het forum, nergens is een duidelijk reglement te bekennen en naar de rechten en plichten van posters en moderators kun je lang zoeken. Het vragen daarnaar wordt me niet in dank afgenomen. De antwoorden die ik krijg zijn ontwijkend en vaag, en willen me doen laten geloven dat ik zelf fout bezig ben, dat ik aan het zeuren ben, niet gezellig mee wil doen en de boel loop te verzieken. Regelmatig wordt me ook de mond gesnoerd als ik aanbied om mee te denken over de problemen op het forum.
Als het me op een keer echt te ver gaat meld ik bij de knop ongeregeldheden dat de moderator opnieuw allerlei berichten en hoofdstukken heeft verwijderd, zomaar, en dat er geroddeld wordt over anderen in het dagelijkse 'Café', grof geroddeld, keihard geoordeeld over karakters en psychische gesteldheden. Roos de directrice is niet van plan er iets aan te gaan doen. Ze schrijft kortaf en cynisch: begin maar een eigen site als je het zo goed weet allemaal, einde discussie. Hoe vaak heb ik dat nu wel niet zien staan: discussie gesloten, einde discussie, mijn geduld is op, hier heb ik geen tijd voor, je bent gewaarschuwd en als je iets van mijn waarschuwingen op het forum zet dan word je verbannen! Als een ware dictator en met zorg voor detail veegt ze het forum regelmatig schoon, nadat de hoofdmoderator al de eerste rotte appelen heeft verwijderd. Zo, klaar is kees, alleen leuke mensen en leuke, gezellige berichten worden hier toegelaten, dat je het weet! Het is duidelijk dat alleen postings blijven staan die het forum niet in een kwaad daglicht stellen en dat alle discussies worden beëindigd door lastige vragen eenvoudigweg te verwijderen.
Maar met wie communiceer ik eigenlijk achter de knop 'melding ongeregeldheden'? Het beheer is verre van transparant. Is het werkelijk een professor waar ik mee te maken heb? Ik kan het haast niet geloven. Zou Roos Vonk dit forum misschien zijn begonnen om zichzelf te verrijken met de ervaringsdeskundigheid van de leden? En is de vaste kern bezoekers misschien een groep cliënten van haar praktijk die graag vrijwilligerswerk doen als moderator of poster of computertechnicus? Of zijn we allemaal belazerd en staat het onderschrift 'Roos' voor een groep psychologie studenten die deze site runt als afstudeerproject met het thema: "Hoe gaan mensen zich gedragen wanneer zij door robots gekortwiekt worden in hun uitingen". Of zou het hele forum slechts een reclamestunt zijn waarbij de bijdrage van 1,30 euro vermenigvuldigd met duizenden leden per jaar een leuke dekking van de kosten is?
Dat Roos Vonk van tevoren niet goed heeft nagedacht is zeker, maar blijkbaar voelt ze ook weinig of geen verantwoordelijkheid voor de gevolgen van haar ludieke idee. Haar boekenwijsheid heeft haar nog niet zo ver gebracht dat ze de gevolgen kan overzien.
Mensen verder helpen is in elk geval niet de opzet van dit forum, dat lijkt duidelijk. De indruk bestaat dat Roos Vonk op de achtergrond aanwezig is om de boel in de gaten te houden, je waant je als bezoeker in een veilige omgeving. Maar in de praktijk wordt er nauwelijks geluisterd naar verontruste bezoekers die vragen stellen, laat staan dat men de verantwoordelijkheid voelt om op een correcte en respectvolle manier te antwoorden. De vaste kern bezoekers is natuurlijk verantwoordelijk voor het pesten en treiteren; sommigen zijn zo sluw dat het niet eens opvalt hoe gemeen ze zijn, anderen weten niet beter en zijn onbedoeld zeer kwetsend bezig. Dat het beheer niet opmerkt dat er mensen worden weggepest is wel zeer kwalijk, en dat het vaak gebeurt in de topics die dagelijks verwijderd worden merkt men natuurlijk ook niet.
Tegen mensen die denken hier eindelijk een plek te hebben gevonden waar ze zich vrij en veilig kunnen uiten zou ik willen zeggen: Wees maar voorzichtig op dit forum, kies zorgvuldig de mensen uit met wie je contact wilt en laat je niet door anderen opstoken en uit de tent lokken. Vooral als je gevoelig bent of in een kwetsbare periode zit is terughoudendheid het meest op z'n plaats, tenzij je erg van woordspelletjes houdt.
Een ding lees ik tenslotte nog op de homepage, het stelt me gerust, er staat: "We horen allemaal bij de groep eenlingen die vaak twijfelt, onzeker is, zich alleen voelt, zijn best doet om door anderen gezien en geliefd en gewaardeerd te worden. We vallen helemaal niet buiten de boot; we zitten allemaal in hetzelfde schuitje"!
Wat doen we dan eigenlijk met z'n allen op zo'n forum vraag ik me af. Daphne, Louis, Tom en de anderen: dat jullie zijn verbannen van de site Wijhorenernietbij is dus juist een heel goed teken!
(Lees meer over slechte ervaringen van ex-leden van het forum
Wijhorenernietbij op wijhorenerooknietbij.web-log.nl)

Dit bericht is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 431, 11 april 2008