Identificatieplicht

Het is de afgelopen weken voldoende duidelijk geworden dat de nieuwe regering er geen frisse ideeën op na houdt. Ongegeneerd werd er gesproken over asfaltaccoord, Borsele blijft open, gesubsidieerde banen staan op de tocht, doorgangskampen voor asielzoekers en een verbod aan kerken en gemeenten om aan uitgeprocedeerden hulp te verlenen. Een algemene identificatieplicht past dan ook volledig in de serie voorstellen. Zoals de oplettende lezer van het vorige Kleintje ongetwijfeld opgemerkt zal hebben was het artikel "Anders en beter" al een paar maanden oud. Een paar dagen na het schrijven ervan was het al gedeeltelijk achterhaald. In de besprekingen over de aanpak van de criminaliteit waren de drie fractievoorzitters in gezelschap van De Wijckerslooth het snel eens, er komt een algemene identificatieplicht en wel een draagplicht. Niet gehinderd door een linkse coalitiepartner en meebewegend op de onveiligheidsgevoelens en nauwelijks verholen racistische tendensen onder de bevolking, hoeven de regeringspartners hun ware intenties niet langer te verhullen. Zelfs in de pers is er nog geen kritisch woord over de identificatieplicht gevallen, men noemt het voorstel hooguit opvallend. Wie de ontwikkelingen rond de identificatieplicht al langer volgt weet dat die term misplaatst is. Als het aan de nieuwe regering ligt heeft straks iedereen van twaalf jaar en ouder een verplicht identiteitsbewijs op zak dat ook ingezet gaat worden als corrigerend instrument. Om de burger te dwingen aan de nieuwe maatregel gevolg te geven willen CDA, VVD en LPF zelfs een extra boete wanneer in geval van een overtreding geen identiteitsbewijs kan worden getoond, bovendien moet de nieuwe maatregel met verhoogde prioriteit door de kamer. Nog voor de inkt van het strategisch regeerakkoord was opgedroogd, waren deze plannen al in een verder stadium. Op 6 mei (inderdaad de dag van de moord op Fortuyn) bracht Atzo Nicolai de identificatieplicht ter sprake in het parlement. Nicolai wil een nieuwe ID kaart voor iedereen met daarop niet alleen naam en foto en uiteraard het Sofi-nummer om te koppelen maar ook het adres en een chip voor een irisscan. Als die chip er eenmaal opzit kan die ook gebruikt worden voor de opslag van justitiële gegevens voor bijvoorbeeld voetbalsupporters. Ook kunnen gegevens van de sociale dienst worden opgeslagen, burger "service" kaart heet dat. Het is duidelijk dat na asielzoekers en voetbalsupporters, uitkeringsgerechtigden aan de beurt zijn voor disciplinering middels een chipkaart en ook voor het openbaar vervoer komt er een chipkaart. Volgens de VVD is de tijd er rijp voor. Dat Nederland nog geen identificatieplicht heeft zou te maken hebben met associaties met de oorlog maar nu mag van de huidige generatie politici dit argument niet meer worden gebruikt. Begrijpelijk want uit de geschiedenis kunnen we veel leren en dan niet alleen van de tweede wereldoorlog. België bijvoorbeeld kent al vanaf de eerste wereldoorlog een identificatieplicht als erfenis van de bezetting door het militaristische Duitse keizerrijk, die nooit meer is afgeschaft. In andere katholieke landen zoals Spanje, Italië, Portugal en ook Frankrijk is het al net zo. Identificatieplicht werd daar door fascistische regimes ingevoerd om de bevolking onder de duim te houden. Het zelfde geldt voor Zuid Amerika en ook in niet katholieke landen met een ondemocratisch regime, is men er toe over gegaan deze maatregel te kopiëren vergezeld van een dominante bureaucratie. Tegenwoordig voegt computerregistratie daar een dimensie aan toe en daarmee is de infrastructuur van een allesomvattend controleapparaat compleet, dat steeds meer preventief wordt ingezet en de mens in zijn vrijheid van handelen beknot.

Grondrechten zijn ontstaan vanuit het inzicht dat ieder mens de natuurlijke behoefte heeft zijn of haar leven naar eigen inzicht te ontplooien. Natuurlijk is de persoonlijke vrijheid zoals vastgelegd in de grondwet nooit absoluut de vrijheid van anderen dient gerespecteerd te worden. Wat nu in feite dreigt te gebeuren is dat ieder onder een soort preventieve curatele gesteld wordt Op voorhand moeten we kunnen meewerken aan de eigen veroordeling voor er zelfs maar sprake is van een strafbaar feit. Identificatieplicht en chipkaarten worden ingezet als corrigerend instrument dat evenwel problemen als criminaliteit en illegale immigratie niet oplost zolang er aan de oorzaken niets wordt gedaan. Een algemene identificatieplicht is "Werken aan Wantrouwen" en is, om in de woordkeus van het CDA te blijven, bovendien onverenigbaar met "goed rentmeesterschap".

(Johan van Someren)

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 371, 13 september 2002