Zwart schaap Jomanda

De redactie van het Vara tv-programma "Het zwarte schaap" was een paar maanden geleden van plan om een uitzending aan "genezend medium" Jomanda, oftewel Joke Damman te wijden. Zij zou als zwart schaap door enkele witte schapen kritisch onder vuur worden genomen. De redactie had met haar hierover een gesprek op Schiphol, waar zij klaar stond voor een vakantie naar Zuid-Afrika. Men vertelde haar wat de bedoeling van het programma was en welke gevolgen dat voor haar zou kunnen hebben. Dat vond Jomanda op zich niet zo bezwaarlijk, zo vertelde ze; maar een confrontatie met haar grootste tegenstander, Ewald Vervaet, durfde zij toch niet aan. Vervaet schreef het boekje "Het verschijnsel Jomanda" (1), waarin hij onder andere haar uitspraak dat zij in een vorig leven als priesteres de minnares zou zijn geweest van de Egyptische Koning Ramses ontmaskerde als zijnde onzin, door er op te wijzen dat er in de door haar genoemde periode helemaal geen Koning Ramses bestond (ze zat er slechts 2 millennia naast). En dus werd hij door de Vara-programmamakers als ongewenste gast van het lijstje gehaald. Er bleven immers nog voldoende critici over.
Maar na de vakantie had Jomanda een nieuw argument gevonden. In een gesprek met de redactie gaf ze te kennen dat ze twijfelde. Ze zou eerst nog even overleggen met de "goddelijke wereld" voordat zij haar definitieve beslissing te kennen zou geven. En alhoewel Jomanda zelf geen bezwaar had om de confrontatie aan te gaan, was de "goddelijke wereld" een andere mening toegedaan. Jomanda kon onmogelijk haar medewerking geven aan een programma dat niet live werd uitgezonden. Toch kon zij de redactrices van het programma, Silvia Brens en Yudith Kruiselbrink gerust stellen. Aan hen had het niet gelegen, "hun ogen stonden goed" en uiteindelijk stemde ze toch in met de uitzending van begin september jongstleden.
Overigens werd door de redactie ook een medewerker van SIMPOS uiteindelijk uit de uitzending geweerd. Deze wilde Jomanda confronteren met haar publiciteit voor de boeken van Jozef Rulof, die enkele zeer racistische en antisemitische boeken heeft geschreven (2). Helaas bleef Jomanda dus enigszins overeind in de uiteindelijk uitzending van 'Zwart Schaap'.

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 348, 21 september 2000