Autonoom Centrum opgeheven

De zomer is helaas voorbij. Maar andere mooie seizoenen volgen haar op. Het Autonoom Centrum (AC) is ook voorbij. Het AC zet een punt achter haar bestaan. Het is tijd voor andere wegen. We vinden dat het AC haar functie vervuld heeft en haar 'carrière' nu kan beëindigen, zodat nieuwe ruimte geschapen wordt.

door medewerkers Autonoom Centrum

De kracht van het Autonoom Centrum te Amsterdam, dat 14 jaar heeft bestaan, lag altijd in het kollektief dat zij was, met haar politieke voelsprieten, dat in de roos wist te schieten met haar acties, campagnes, samenwerkingsverbanden, andersdenken en (onderzoeks)publicaties. Het AC was een groep mensen die elkaar goed aanvoelden en snel, scherp en creatief op de politieke ontwikkelingen inbraken, de confrontatie zoekend. Onderzoek, politieke analyse en organisatie stonden altijd ten dienste van actie ter verandering. De tijden zijn veranderd, binnen en buiten het AC. Het AC is al een tijd niet meer wat het geweest is. We vinden onszelf inmiddels teveel een geïnstitutionaliseerd kantoor met een aantal individuele deskundigen met name op het terrein van migratie, specifiek op grensgevangenissen en deportatie. En niet meer het bruisende kollektief van weleer. Uiteraard worden we op die expertise aangesproken door een bredere kring van activisten, wetenschappers, journalisten, andere deskundigen. Echter, deskundigheid is slechts tot op zekere hoogte zinnig, juist waar de broodnodige politieke voedingsbodem ontbreekt waarbinnen die kennis functioneel is. Het ontbreekt ons inziens in dit verrechtsende neo-liberale, zelfgenoegzame klimaat waar de 'zogenaamde vrije markt' mensen domineert en wereldwijd dicteert, aan alternatieven. Terwijl de globaliseringsbeweging een belangrijke impuls is geweest voor nieuw activisme, zie je in Nederland nauwelijks verfrissende ideeën en initiatieven die een tegenbeweging doen ontstaan. Een AC zou juist daarin een rol moeten spelen, maar dat lukt het huidige AC dus ook niet, wij hobbelen net zo hard achter de feiten aan en vissen achter het net. Het AC houdt zichzelf nu in stand terwijl we zien dat er iets anders noodzakelijk is. In de geglobaliseerde wereld laten bedrijven en kapitaal zich door geen grens meer beperken. Kennis en macht concentreert zich steeds meer tot enkelen. Er zijn geen nieuwe democratische structuren ontstaan die zich hier tegenover stellen. Nationale politieke partijen, vakbonden en ook veel actiegroepen voeren een verloren strijd of gaan vrijwillig dan wel gedwongen mee in door de "vrije markt" gedicteerde regels.

Tijd voor verandering
Het AC ondernam enkele pogingen om politiek sociale bewegingen te stimuleren om een andere politiek neer te zetten, zoals Freewhere, het idee van een politiek-sociaal podium, en De Bus. Die initiatieven sneuvelden, vooral ook omdat we als AC zelf er helaas niet hard genoeg aan trokken. En we gingen over tot de orde van de dag. Langzaam verruilden we ons kollektief voor een steeds individualistischer werkwijze met onderlinge steeds grotere inzichtverschillen. Zoals het AC nu functioneert, zou het nog heel lang kunnen 'doorsudderen', en dat willen we voorkomen. Juist waar we de noodzaak zien krachten te bundelen om de huidige ontwikkelingen te keren door veranderingen af te dwingen. Er zijn in Nederland veel meer mensen die 'het anders willen', maar het ontbreekt aan politieke analyses, ideeëngoed en rebellenclubs, die een politieke beeldenstorm kunnen veroorzaken. Het is de kunst weer te 'dromen-durven-doen'! Iedere nu inmiddels ex-AC'er voelt op eigen wijze die ambitie en uitdaging. We onderzoeken de komende tijd hoe ieder daar vorm aan wil geven, ook zeker in samenwerking met derden. We onderzoeken eveneens welke activiteiten plaats kunnen vinden binnen de ex-AC-locatie en nieuwe setting. Concluderend anno 2004: het AC heeft in de jaren '90 in Nederland een belangrijke functie gehad als buitenparlementaire linksradicale actiegroep. Het AC heeft zichzelf daarna niet kunnen vernieuwen en heeft geen goede aansluiting weten te vinden met een veranderende wereld en generaties. Dit ging gepaard met individuele ontwikkelingen en interesses die geen plaats konden krijgen binnen het AC. Bovendien is het de afgelopen jaren niet gelukt nieuwe mensen aan het AC te binden. Vanuit het oorspronkelijke karakter van het Autonoom Centrum is het dan beter te stoppen waarna ex-AC'ers vanuit een vrije positie opnieuw initiatieven kunnen gaan nemen. Stoppen in plaats van te blijven doorgaan met op zich goede projecten, maar handelend vanuit het instandhouden, omdat het zonde zou zijn deze te verliezen. Natuurlijk vinden wij het ook erg het AC op te heffen, maar we voelen ook de uitdaging nieuwe experimenten aan te gaan. Het AC heeft altijd kunnen bestaan door betrokkenheid van jullie allemaal, ieder op eigen wijze. Het AC was natuurlijk meer dan een locatie met de vaste mensen die de zaak trokken. We willen iedereen erg bedanken voor alle getoonde betrokkenheid en inzet door de AC-geschiedenis heen. Als je meer tekst en uitleg over de AC-stop wilt, wilt reageren of anderszins wilt meedenken de politieke toekomst in: wees welkom. In afwachting van nieuwe initiatieven blijven de mailinglijst 'AC-berichten', de website en het kantoor bestaan. Zij kunnen eventueel gebruikt worden zoals zij de afgelopen jaren gebruikt zijn. Uiteindelijk zal bekeken worden naar welk van de nieuwe initiatieven de mailinglijst overgaat en dan kan iedereen op de lijst kenbaar maken of hij of zij erop wil blijven staan. Wil je nu al de mailinglijst verlaten, mail dat ons dan even. Ook blijven we bereikbaar op ons adres, telefoonnummer en e-mailadres. Donateurs kunnen hun donaties stopzetten of voorlopig door laten gaan als steun voor de komende tijd naar de opbouw van nieuwe initiatieven. Na verloop van tijd zullen we iedereen op de hoogte stellen van de stand van zaken. Stichting Afval en enkele projecten, zoals het beperkte opvangproject vluchtelingen en mensen zonder papieren, blijven bestaan.

noot:
Het AC heeft haar wortels in de actiebeweging, zij begon eerst als "Harde Kern" in een op de nationale kraakdag 1986 gekraakte winkel, vormde later een politieke ontmoetingsplek annex archief ABC (Autonoom Buurt Centrum) en werd vanaf eind jaren tachtig 'professioneler' als Autonoom informatie en actie Centrum (AC). Het AC is lang geweest wat ze zijn wilde: een buitenparlementaire politieke actiegroep, actief op meerdere fronten. Het AC heeft vele activiteiten ontplooid, acties en campagnes gevoerd, waarvan enkele hier te noemen: * verzet tegen vreemdelingendetentie, eerst tegen de grensgevangenis in 1992, later als autonome bezoekgroep met een verreikende stem, uitmondend in een hoorzitting i.s.m. de Balie, en het boek 'Grensgevangenen' * publicatie van 'ander nieuws' tijdens de Golfoorlog in de vorm van de Aktiegolfkrantjes en het organiseren van diverse acties * de campagne 'Stop Israëlische nederzettingen in Palestina, boycot Israël', later een bezoek aan Palestina * medeoprichting/deelname Solidariteits Netwerk Illegalen NL (SNIN) * mede-initiatie Derde Kamer en tijdschrift Oh!/Transit * oprichting 'illegalen-inloopcentrum met vakbondgedachte 'No Pepers' * campagne tegen de Koppelingswet en Wet Identificatieplicht * campagne tegen luchtvaartmaatschappijen en hun bijdrage aan deportaties (Martinair, KLM, Transavia) * klachtenbundel massa-arrestaties EuROTop 1997 * publicatie tijdschriftenreeks 'Op de Grens' * bezoeken aan Oost Timor, * gezamenlijke oprichting mensenrechtencentrum Viqueque * deelname aan de Vrije Ruimte-acties zoals 'Het Paard van Troje' en 'Easycity' * spreekuur/opvang/steunverlening uitgeprocedeerden/illegale migranten * pamflet 'Vlucht naar Voren!' over migratie en toekomst * onderzoek tegen opsluiting/deportatie 'Over de Grens' * en veel meer. Waarschijnlijk wordt er over een tijdje een meer historisch politieke terugblik gepubliceerd over het bestaan van het AC; die kan dan in de annalen van de actiegeschiedenis worden bijgezet. Website is www.xs4all.nl/~ac

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 396, 22 oktober 2004