Tegen elke vorm van godsdienstwaan
In elke oorlog is "de waarheid" het eerste slachtoffer, het is een constatering iedere keer opnieuw kan worden gedaan. Ook nu weer, terwijl de bommen neerdalen uit de Afghaanse hemel, vervullen veel grote media hun propagandistische werkzaamheden. De bommengooiers hebben de portemonnee der belastingbetalers nodig om hun wapentuig te bekostigen en derhalve dient het volk warm gehouden te worden hun oorlog te steunen. CNN heeft haar reputatie van leverancier van live-beelden weer eens waar gemaakt: bij rampen en oorlogen zappen we met ons allen naar dit medium. En niet alleen wij hier in het westen uiteraard. Geheel in lijn met de visie van veel Amerikanen heeft de Amerikaanse regering een paar weken geleden de emir van Qatar gevraagd stappen te ondernemen tegen de Arabische CNN-variant Al-Jazeera: er zouden teveel anti-Amerikaanse sentimenten worden getoond. In hun gretigheid Osama Bin Laden te elimineren lijken fundamentele normen en waarden zoals democratie, recht op een eerlijk proces en het proportionaliteits-beginsel verdwenen. Niemand, ook de Amerikanen niet, heeft het recht iemand ergens van te beschuldigen en vervolgens de bewijzen daarvoor achterwege laten. Dat hiertegen niet grootschalig is geprotesteerd door een ieder die het goed voor heeft met de wereld is uitermate dom en daar krijgen we met ons allen nog heel veel spijt van.
Vrijwel onmiddellijk na het inslaan van de vliegtuigen in de VS ben ik begonnen aan het boek "De strijd om God, een geschiedenis van het fundamentalisme" geschreven door Karen Armstrong (1). Een beter moment had ik niet kunnen kiezen. Pagina na pagina bewijs voor de stelling dat fundamentalisme een bij alle religies voorkomend fenomeen is. Het boek behandelt overigens uitsluitend 't christelijk, joods en islamitisch fundamentalisme. En iedere keer weer blijkt dat het fundamentalisme groeit wanneer het met geweld onderdrukt wordt. In feite bevestig je de (waan)denkbeelden der fundamentalisten indien je ze de kop gaat inhakken. "Zie je wel", roepen de warhoofden naar hun (potentiële) volgelingen, "we hebben gelijk, ze willen ons vernietigen omdat wij de ware leer verkondigen" en inderdaad, de machtelozen, de havelozen, de armen en hongerigen zien wie de "werkelijke vijand" is en sluiten zich aan bij weer een handvol radicalen die ervan overtuigd zijn dat de hele wereld het altijd al fout heeft gehad en dat zij de enigen zijn die het opperwezen juist interpreteren.
Veiligheid bedreigt vrijheid
Minister van Boxtel (notabene van integratiebeleid) maakt misbruik van de situatie door versnelde invoering van vingerafdrukken en bijvoorbeeld een irisscan te bepleiten in de nieuwe (Europese) paspoorten. Deze zogenoemde 'biometrische gegevens' zijn reeds vaker onderwerp van kritische beschouwing geweest in Kleintje Muurkrant, maar het gaat er serieus op lijken dat de huidige terroristen-angst gefundeerde kritiek op de bedreiging van de privacy wegduwt. Ook de rol van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (zoals de BVD) is de afgelopen weken kritieklozer opgetuigd. Na de terreurdaden in NoordAmerika is de roep naar een algemene identificatieplicht in Nederland toegenomen. Iedereen die een klein beetje zijn eigen bovenkamer laat werken kan er achter komen dat dit niet tegen terrorisme zal werken. Het blijkt uit de vele identiteiten waarover de daders van terreurdaden steeds opnieuw blijken te kunnen beschikken. Duitsland maakt van de situatie gebruik door de andere lidstaten van de Europese Unie voor te stellen om gezamenlijk een Europese anti-rellen politie op te richten. Directe aanleiding hiervoor waren de rellen in Gotenburg en Genua eerder dit jaar gericht tegen de toenemende invloed van 't kapitalisme over de wereldbol. Indien alle EU-landen over gelijk opgeleide anti-rel-eenheden zouden beschikken kunnen de bijeenkomsten van regeringsleiders, ministers en zakenlieden voortaan ongestoord plaatsvinden is de redenatie. Dat moet natuurlijk nog maar blijken maar het feit dat dergelijke discussies vrijwel kritiekloos worden gevoerd belooft niet veel goeds voor "de" vrijheid.
De gruwelijke zelfmoordaanval begin oktober in het Indiase Kashmir, en de relatieve stilte die hierover inviel, toont de explosiviteit aan van het Amerikaans-Pakistaanse verbond tegen 'het terrorisme'. De beide atoomwapens bezittende landen Pakistan en India zullen ieder voor zich pogen hun voordeel uit de bommen op Afghanistan te halen. Een levensgevaarlijke situatie, zeker nu Amerika de sancties en kritiek op Pakistan met betrekking tot die atoombommen heeft ingetrokken. Overigens steunde de Pakistaanse geheime dienst tot voor kort de Taliban in het aangrenzende Afghanistan actief. En president Putin van Rusland heeft met terugwerkende kracht de Amerikaanse en Europese zegen gekregen met het platgooien van Tsjetsjenië, het stelselmatig bombarderen van Irak is momenteel geheel uit het nieuws, niemand heeft het meer over versnipperd diermeel, BSE of Mond- en Klauwzeer...
Ni Dieu, Ni Maitre
Een paar weken voor de vliegtuigaanslagen leek het erop dat Amerika met een nieuw militair offensief tegen Irak zou beginnen. Regelrechte oorlogspraatjes uit de monden van Bush en Hoessein. Er werd gedreigd met "een resolute aanval op Bagdad" nadat Hoessein enkele raketten afvuurde op een Amerikaans verkenningsvliegtuig boven Koeweit en op een U-2-spionage-vliegtuig boven Zuid-Irak. Ondertussen schijnt Hoessein & Co erin geslaagd te zijn het hele land weer vol te proppen met wapentuig dus het is echt bloedlink. En het bezetten van het Palestijnse Oriënt House door Israëlische veiligheidstroepen half augustus jongstleden wees nu ook niet direct op een rustige herfst. Ondertussen lijkt iedere politicus van de ingetreden oorlogssituatie gebruik te willen maken. Arafat papt momenteel aan met iedereen omdat hij weet dat ie nu moet toeslaan, nu de Amerikanen alle Arabische landen achter zich moeten zien te houden. Tegenstanders van Arafat rekenen af met een Israëlische fundamentalist waardoor Israël met enorm geweld de Palestijnen te lijf is gegaan. Huidige bondgenoten van de VS waren tot voor kort aartsvijanden en zullen over een tijdje brute dictators blijken te zijn, opnieuw volgestopt met Amerikaans wapentuig en trainingen. Laten we de rol van de Amerikanen eens even op een rijtje zetten, dat kan niet vaak genoeg opgesomd worden (2). In vrijwel alle gevallen hanteerden de Amerikanen terroristische methoden. Voor het gemak sinds de tweede wereldoorlog en chronologisch, daar komt ie: China (1945-1951), Frankrijk (1947), Marshall-eilanden (1946-1958), Griekenland (1947-1949), Italië (1947-1949), Filippijnen (1945-1953), Korea (1945-1953), Oost-Europa (1948-1956), Duitsland (vijftiger jaren), Iran (1953), Guatemala (1953 tot negentiger jaren), CostaRica (jaren vijftig en 1970-1971), Midden Oosten (1956-1958), Indonesië (1957-1958), Haïti (1959), WestEuropa (vijftiger en zestiger jaren), Guyana (1953-1964), Irak (1959-1973), USSR (veertiger tot zestiger jaren), Vietnam (1945-1973), Cambodja (1955-1973), Laos (1957-1973), Thailand (1965-1973), Equador (1950-1963), Congo (1960-1965, 1977-1978), Algerije (zestiger jaren), Brazilië (1961-1964), Peru (1965), Dominicaanse Republiek (1963-1965), Cuba (1959-2001), Indonesië (1965), Ghana (1966), Uruguay (1969-1972), Chili (1964-1973), Griekenland (1964-1974), ZuidAfrika (zestiger tot tachtiger jaren), Bolivia (1964-1975), Australië (1972-1975), Irak (1972-1975), Oost-Timor (zeventiger tot negentiger jaren), Angola (1976 tot tachtiger jaren), Jamaïca (1976), Honduras (tachtiger jaren), Filippijnen (zeventiger tot negentiger jaren), Seychellen (1979-1981), ZuidJemen (1979-1984), ZuidKorea (1980), Tsjaad (1981-1982), Grenada (1979-1983), Suriname (1982-1984), Libië (1981-1989), Fiji (1987), panama (1989), Afghanistan (1979-1992), El Salvador (1980-1992), Haïti ((1987-1994), Bulgarije (1990-1991), Somalië (1993), Irak (negentiger jaren tot nu), Peru (negentiger jaren tot nu), Mexico (negentiger jaren tot nu), Joegoslavië (negentiger jaren tot nu), Afghanistan (2001). Het belooft allemaal niks goeds. De vredesbeweging wereldwijd heeft veel werk te doen om de oorlogsindustrie te stuiten. Sluit je aan, stroop de mouwen op. Brood, geen bommen! Stop de levensgevaarlijke geweld-spiraal.
1. "De Strijd om God; een geschiedenis van het fundamentalisme" door Karen Armstrong (Amsterdam: De Bezige Bij, 2000)
2. In het prachtige "Who are the No. 1 War Criminals" door Willem Oltmans, zojuist uitgekomen bij Uitgeverij Papieren Tijger in Breda (
Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 361, 26 oktober 2001