Skip to main content
  • Archivaris
  • 361

Hoogste tijd voor actie!

Het wordt de hoogste tijd voor actie! Burgerlijke ongehoorzaamheid. De Amerikaanse socioloog John Rawles heeft als eerste de volgende definitie gegeven: "Burgerlijke ongehoorzaamheid is een publieke, niet-gewelddadige, bewuste en politieke daad tegen de wet in, gewoonlijk gedaan met het doel daar veranderingen in aan te brengen".

door Gerard W.Schut, abc amsterdam

Allereerst is burgerlijke ongehoorzaamheid een publieke, openbare daad. Mensen, die straks besluiten mee te doen aan acties van burgerlijke ongehoorzaamheid, dienen het publieke karakter van hun daad goed te overwegen. Dat heeft namelijk tot consequentie, dat opsporing, aanhouding, voorgeleiding en berechting door de Staat een zeer eenvoudig karwei is. Die medaille heeft echter ook een andere kant: als tienduizenden en liefst meer mensen dezelfde daad van burgerlijke ongehoorzaamheid begaan, kan de Staat niet veel meer beginnen: het apparaat - de politie, rechterlijke macht, cellen - is dan ontoereikend en de publieke opinie, de media e.d. helpen een klimaat te scheppen waarin anti-actie vanwege de overheid zeer moeilijk wordt.

een geweldloze daad
Actief geweldloos willen we zijn in onze burgerlijke ongehoorzaamheid. Wie de vrede wil, bewapene zich niet! Dat is de wezenlijke kritiek op onze maatschappij: zij bereidt zich voor op oorlog vanwege de vrede! Mensen, die zich daartegen verzetten, gebruiken daarentegen de meest vreedzame middelen. Zij laten op die manier in hun middelen hun doelen zien.

een bewuste en politieke daad
Wij hebben het niet geweten zeiden en zeggen veel mensen. Bewustzijn is echter iets actiefs, het is: de feiten tot je nemen, deze bezien, je oordeel erover vormen, meten aan je normen en vervolgens tot handelen overgaan. Niemand, ook de Staat niet kan je dat geweten, dat bewustzijn en de plicht dat te volgen en uit te voeren, afnemen. Burgerlijke ongehoorzaamheid is ook een politieke daad. Dat wil zeggen dat zij aansluit op allerlei eerdere actie, gericht op de verandering van de politieke besluitvorming zoals wij die kennen: demonstraties, schrijven, bellen, faxen, e-mailen, onder druk zetten e.d.

het doel is verandering
We willen afzien van geweld. Dat dwingt ons ook om onze aardse goederen rechtvaardiger te verdelen (want door de onrechtvaardige verdeling daarvan wordt de bewapening gehandhaafd!). We willen ook menselijker en menswaardiger met elkaar samenleven. Wat ons nu en hier beroert is de bedreiging van wereld en mensheid, van menselijk bestaan, van milieu, van werk, van cultuur enz. Basta! Afgelopen met die bewapening. We willen daar een einde aan maken, we doen er niet langer aan mee. We weigeren dienst aan een overheid die, hoe democratisch-parlementair ook, besluit hier mee door te gaan. Zeg NEE! Doe (M)NEE!

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 361, 26 oktober 2001