Skip to main content
  • Archivaris
  • 342

Dalai Lama's grijns

(een reactie)

Met hartelijke tegenzin, want dit is eigenlijk de taak van een boeddhistisch professional niet, wil ik een paar kanttekeningen maken bij het verhaal van Peter Zegers in Kleintje Muurkrant nummer 341 omdat ik vrees dat anders de meest waanzinnige verhalen gaan rondzingen in een klein, maar daarmee niet onbetekenend deeltje van de Nederlandse samenleving. Ik wil een paar punten uit zijn verhaal lichten, en behandel ze niet in chronologische volgorde.

door Bhiksuni Ratana

Dan moet ik het eerst maar hebben over de "Dalai Lama truc". In net Nederlands schrijf je: Dalai Lama-truc, maar goed, dat is iets voor oude mensen en dingen die kennelijk al lang voorbij zijn gegaan. Peter meldt hoe de Dalai Lama Oostenrijk en Duitsland door elkaar haalde en meent dat dit een "duidelijke ... truc" was. Ik vrees dat het eerder een gebrek aan geografische kennis van dit continent is. Vergelijk het maar met een Europees staatshoofd die mogelijkerwijs even de atlas laat aanrukken om te kijken waar Sikkim ook weer ligt, en of het ergens bij hoort. Begrijp goed dat het levensdoel van het Tibetaans staatshoofd het belang van Tibet is, en niet een grondige kennis van geografie en cultuur van het westen.

Met diezelfde afwezigheid van diepgaande kennis van de westerse politieke cultuur, en van de gevoeligheden van betrokken volkeren aangaande ellendige tijden uit het verleden zal hij gesproken hebben over het opkomen voor de underdog (Maar wij Tibetanen ... vernederd waren door de Geallieerden). Gezien vanuit dit continent is dat inderdaad een onhandige uitspraak geweest. We moeten er hier echter ook een aspect van het Boeddhisme bij betrekken: De Dalai Lama is de verpersoonlijking van Avalokiteshvara Bodhisattva, de Boeddha's aspect van alomvattend mededogen. Wie zich op deze weg van cultivering van Groot Mededogen bevindt zal zich voortdurend - ik zal het maar in het engels opschrijven - het adagium "never leave the Great Compassionate Mind" voor ogen houden, of dat nu gaat om WOII Duitsland, of om Peter Zegers, of wie of wat dan ook. Dat de Dalai Lama over niets en niemand kwaad spreekt, maar wel een mening zal hebben over wat op zich goed en verkeerd is, moet u dan ook vanuit dat perspectief zien. Ik zou bovendien graag wat details horen over de adviezen die de Dalai Lama aan Shoko Asahara gegeven zou hebben. Zoals het verhaal nu, zonder onderbouwing overkomt is het niet meer dan roddel. Bedenk voorts dat vanuit het bureau van de Dalai Lama beslist niemand op de hoogte zal worden gesteld van de inhoud van gesprekken die hij, al dan niet per telefoon, fax, email, persoonlijk, of hoe dan ook met wie daar ook maar om vraagt gehad heeft. Ook wij houden ons aan zwijgplicht.

Wat me opviel is dat Peter Zegers zo gretig de Nederlandse burgerlijke pers aanhaalt - zo heette dat vroeger in CPN-kringen. Zo recalcitrant is links en actie-voerend Nederland dus ook weer niet, 't valt allemaal wel mee. Ik heb in radioprogramma's vertegenwoordigers van diezelfde pers horen verkondigen dat we 't hier niet zo erg nauw nemen: Als één en ander globaal maar zo'n beetje klopt, dan is verder niemand geïnteresseerd in de details.

Dat de Dalai Lama ineens ernstig gaat kijken wanneer "iets pittiger vragen" worden gesteld is niet zo verwonderlijk. De interviewers zouden nog vreemd opgekeken hebben mocht hij schaterend moeilijke kwesties hebben behandeld. Bovendien moet u rekening houden met een andere cultuur. Upstarts, niemanden, hebben in de aziatische cultuur hun mond te houden tot ze voldoende wijsheid hebben om aangehoord te worden. Een autoriteit is daar een autoriteit, en iedereen kan het worden, na het verstrijken van een flink aantal jaren, en na bewezen kwaliteiten. Dat staat in scherp contrast met de Nederlandse cultuur waar, zoals mijn oude buurvrouw dat zei, de kinderen boven op tafel zitten, en de ouders er onder. Dat is even wennen. Voorts: In plaats van Beijing na te praten waar men het graag heeft over een feodale maatschappij, kunnen we het beter hebben over een patriarchale. Daar voelen de Tibetanen zich kennelijk nog steeds wel bij, en dat hebben wij maar te aanvaarden.

Als laatste zou ik graag willen weten vanuit welk perspectief "de Duitse (duitse) journalist Colin Goldner" zijn boek heeft geschreven. Waar heeft hij zijn informatie gehaald; wist hij tot welke boeddhistische stroming zijn informant(en) behoort, resp. behoren; behoort hij zelf tot de New Kadampa of een andere splinter in de Tibetaanse teen? Citeert ook hij westerse collegae die zonder kennis van Tibetaans-culturele en/of boeddhistische zaken dingen opschrijven die op 't eerste oog kloppen, maar bij nadere beschouwing een kleine toevoeging verdienen? En hebt u onderzocht tot welke stroming de zo kritische Lama Kundeling behoort, opdat duidelijk wordt wat zijn motieven zijn? En weet u wel dat de Monnikscode voorschrijft dat monniken elkaar niet in het openbaar te kijk mogen zetten? Kortom, laat de Tibetanen nu maar, het zijn volwassen, schrandere, en soms zelfs wijze mensen die heel wel hun eigen boontjes kunnen doppen en uw zorgelijke leiding niet nodig hebben.

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 342, 10 maart 2000