Nieuwsbrief uit Sinjorenstad deel1

- Nieuwsbrief uit Sinjorenstad deel1

Peter Edel

Mijn eerste bericht uit Antwerpen in Kleintje Muurkrant is niet onopgemerkt gebleven. Het artikel werd integraal overgenomen op de discussiesites Indymedia.nl en joods.nl. Kennelijk zijn bepaalde kringen opgetogen over mijn vertrek uit Nederland en meent men dat dit gelijk ook betekent dat ik niet meer zal publiceren over de staat Israël en de geschiedenis van het zionisme. Maar niets is minder het geval; de regelmatige bezoekers van Indymedia hebben dat ondertussen kunnen lezen.
Hoewel ik onder invloed van een aaneenschakeling aan gebeurtenissen, volgend op de publicatie van mijn boek De schaduw van de ster, naar Antwerpen ben uitgeweken, leef ik hier niet tegen mijn zin. Het is goed van een aantal zaken verlost te zijn. Zo loop je hier later op de avond niet het risico bij het zappen op de TV een flits van Barend en van Dorp te zien. Na mijn in de eerste aflevering van deze artikelenserie beschreven ervaringen met dit programma, is dat voor mij op zich al een reden ermee ingenomen te zijn niet meer in Nederland te wonen.....
Maar er zit ook een andere kant aan mijn verblijf hier. Zoals ik laatst al schreef, is de situatie in Antwerpen aanmerkelijk extremer dan in welke Nederlandse stad dan ook. Wat dat betreft werd ik onlangs met de neus op de feiten gedrukt toen ik in de 'Arabische' wijk Borgerhout iets zag wat in eerste instantie overkwam als de voorbereidingen van een actie van de oproerpolitie. Tot die veronderstelling kwam ik toen ik een groot aantal politieagenten zag, uitgerust met wapenstokken en gevaarlijk ogende herdershonden. Even kreeg ik de indruk dat men voornemens was een protestactie neer te slaan. Zoals vorig jaar, toen in dezelfde wijk rellen Arabische jongeren in opstand kwamen naar aanleiding van de racistische moord op de islamitische godsdienstleraar Mohammed Achrak. Maar niets van dat alles. Navraag leerde dat het om een controle van zwartrijders in de door Borgerhout rijdende trams ging.
Als de politie in Antwerpen bij wijze van spreken de staat van beleg afkondigt als het openbaar vervoer gecontroleerd wordt, dan moet ik er niet aan denken hoe het er hier aan toe gaat als er echt rellen uitbreken. Het is ook niet toevallig dat ik dit tafereel in Borgerhout aanschouwde. In een Antwerpse buurt als Wilrijk, dat veel weg heeft van Wassenaar, zou een 'razzia' van deze aard in het openbaar vervoer onvoorstelbaar zijn.

Ik arriveerde in België kort voor de verkiezingen, een in politiek opzicht nogal beladen moment dus. Evenals in Nederland, nog niet al te lang geleden, was daar zoveel media-aandacht voor dat de uiteindelijke dag van de verkiezingen op 18 mei als een soort verlossing kwam.
De uitslag van de verkiezingen is ook in Nederland uitgebreid aan de orde geweest. Er waren weinig verrassingen, al keek menigeen op van de teloorgang die de groenen van 'Agalev' beleefden. Verder was er een winst van drie zetels voor het racistische 'Vlaams Blok'. Vanzelfsprekend is het een zorgwekkende ontwikkeling dat extreem rechts langzamerhand een vaste plaats in de Belgische politiek heeft weten te krijgen. Maar echt onverwacht kwam ook dat niet gezien de tegenstellingen tussen allochtonen en autochtonen in Vlaanderen.
Minimale aandacht in de media was er voor 'Resist', de lijstverbinding tussen de islamitisch geïnspireerde 'Arabisch Europese Liga (AEL)' van Dyab Abou Jahjah en de marxistische 'Partij van de Arbeid' van Kris Merckx. Er was wel een debat op de TV tussen Vlaams Blok lijstrekker Philip de Winter en Abou Jahjah. Maar merkwaardig genoeg speelde zich dat af op de Nederlandse TV en niet op de Vlaamse. Overigens vielen ook hier weinig verrassingen te noteren. De Winter bracht zijn gebruikelijke argumenten in stelling, waarna Abou Jahjah deze op geroutineerde wijze pareerde. Voor alles werd duidelijk dat beide heren al eens eerder tegenover elkaar stonden. Enigszins vermakelijk was dat de redactie van NOVA de Winter en Abou Jahjah, na hun confrontatie voor de camera, naast elkaar gezeten in de zaal plaatste. Beide keken strak voor zich uit, waarbij de karakteristieke glimlach van Abou Jajah volledig intact bleef. Het leek de Koude Oorlog wel.
Voorafgaand aan de verkiezingen was het de vraag of Resist erin zou slagen de kiesdrempel van 5% te halen. Maar vrij algemeen bestond de verwachting dat de marxistisch/Arabische alliantie deze barrière niet zou weten te slechten. En dat was precies wat gebeurde, want Resist bleef met 2,3% ruim onder de grens. Geen Abou Jahjah in het parlement dus. Toch hield Resist het hoofd opgeheven. Er was zelfs reden voor blijdschap. Zeker voor de PVDA waar men bij de verkiezingen in 1999 niet meer dan 1,6% van de stemmen haalde. De coalitie met de AEL heeft de PVDA geen windeieren gelegd.
Er waren ook andere redenen voor vreugde, want in Antwerpen deed Resist het zonder meer goed. Opvallend was dat Abou Jahjah met rond de 6000 voorkeurstemmen meer succes had dan Fauzaya Talhaoui, de lijstrekker van Agalev. In Borgerhout werden geheel volgens verwachting de meeste stemmen binnengesleept. De winst was daar van dien aard dat Resist bij gemeenteraadsverkiezingen op een zetel had kunnen rekenen. En dat komt goed uit, want een zetel in de gemeenteraad is precies waar Abou Jahjah bij de verkiezingen in 2006 op wil mikken.
De deelname van Resist aan de verkiezingen verliep niet zonder incidenten. Zo werd daags voor 18 mei een poging ondernomen deze partij in een kwaad daglicht te plaatsen, door een verband te leggen tussen de van fraude verdachte onderneming 'Soafrimex' en de AEL. De mainstream media waren er als de kippen bij om te veronderstellen dat Soafrimex garant zou hebben gestaan voor de financiering van de AEL. De strohalm waar men aan vasthield, was dat de broer van Abou Jahjah bij Soafrimex werkzaam is. Maar van concreet bewijs dat de AEL gefinancierd wordt door Soafrimex was in de verste verten geen sprake.
Op de dag van de verkiezingen was er ook nog een incident. Iemand van de kiescommissie van een stembureau in Borgerhout zou openlijk het advies hebben gegeven aan stemmers niet op Resist te stemmen. Vanzelfsprekend leidde dit tot protesten en klachten van Resist.
Dergelijke ontwikkelingen leren hoeveel vrees er binnen het politieke establishment voor de AEL bestaat. In Nederland signaleer ik iets soortgelijks. Daar bestaat de angst dat de AEL geen voorstander zou zijn van een scheiding tussen kerk en staat. Tegenstanders komen regelmatig tot deze bewering, mede als argument voor een verbod op de AEL. Het valt niet te ontkennen dat fundamentalistische moslims een dergelijke scheiding liever niet zouden zien. Maar Abou Jahjah draaide er in een ter gelegenheid van de verkiezingen verschenen boekje niet omheen dat kerk en staat in zijn ogen zeker gescheiden dienen te blijven. In die zin is het goed dat Abou Jahjah als tijdelijk voorzitter van de AEL-NL zal aantreden. Dat wil zeggen: tot er in Nederland een geschikte kandidaat is gevonden. Abou Jahjah is vooralsnog een betere keuze dan Mohammed Cheppih, die zich aanvankelijk voor die functie kandidaat had gesteld. Voor Cheppih liggen zaken als de scheiding tussen kerk en staat lang niet zo duidelijk als voor Abou Jahjah. Bovendien heeft hij uiterst dubieuze uitspraken gedaan over de doodstraf en lijfstraffen.
Zelf ben ik een absolute voorstander van de scheiding tussen kerk en staat en een pertinente tegenstander van de doodstraf. Maar in een zichzelf respecterende democratie als Nederland, moeten ook dergelijke afwijkende denkbeelden kenbaar gemaakt kunnen worden. Los van de vraag of dit het standpunt is van de AEL, vind ik dat groeperingen die vraagtekens bij de scheiding tussen kerk en staat plaatsen niet per definitie verboden zouden moeten worden.
Het is duidelijk dat wat dit betreft met twee maten gemeten wordt. Als Cheppih kerk en staat door elkaar haalt en zich - onder een aantal voorwaarden - uitspreekt voor de doodstraf, zijn veel Nederlanders onmiddellijk uiterst verbolgen. Ondertussen zit er met de 'Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP)' een partij in het Nederlandse parlement, waarvan de denkbeelden tal van raakvlakken vertonen met die van Cheppih. Ook binnen de SGP is men namelijk voor de doodstraf. Daarnaast komen binnen de SGP nogal wat lieden voor die het bestuur van het land bij voorkeur op religieuze gronden zouden baseren. In deze kringen is zelfs het begrip 'theocratie' wel gehoord. Maar dit leidt in Nederland tot weinig ophef en ik hoor al helemaal niemand beweren dat de SGP en aanverwante stromingen om die reden verboden zouden moeten worden.
Nogmaals: ik ben tegen de doodstraf en moet niet denken aan het opheffen van de scheiding tussen kerk en staat. Maar wat er bij mij niet in gaat, is dat de ene religieuze groepering zich in dit verband wel mag uitspreken en de andere niet. Dat past niet in een democratie. Want democratie kan - ik heb het al eerder in het Kleintje geschreven - alleen voor de volle 100% bestaan.

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 380, 13 juni 2003