Huurverhogingen en inflatie

Op steeds grotere schaal worden relatief betaalbare woningen in Nederland, en dan vooral in de grote steden afgebroken. De afbraak van "de Zwarte Madonna" in DenHaag is daarvan een prachtig symbool. 336 relatief betaalbare appartementen worden hoogstwaarschijnlijk afgebroken. Oké, in de woorden van architect Weber zelf was het "een sombere woonkazerne", maar de mensen wonen relatief goedkoop en ruim en het is honderd procent zeker dat er veel duurdere woningen voor terug komen.

door Evert Vermeijst

DenBosch loopt niet achter bij deze trend. Al jaren maken we ons in Kleintje Muurkrant druk over de toenemende afbraak van betaalbare huisvesting, de enorm gestegen huur van de afgelopen jaren en het verdwijnen van sociale woningbouw.
De verkoop van veel relatief betaalbare huurwoningen van de diverse woningbouwverenigingen en -stichtingen is illustratief voor de dramatische effecten van privatisering en marktwerking. Er is in DenBosch zojuist een "stedelijk begeleidingsplan" opgesteld, een typisch hollands poldermodel-project van B&W van DenBosch, de woningcorporaties en de Stichting Huurdersplatform 's-Hertogenbosch. In dat plan, dat overigens nog door de gemeenteraad moet worden heengeduwd, wordt de sloop voorzien van 2150 huurhuizen tot het jaar 2020. Tot 2006 wordt een sloop van 800 huurwoningen voorzien. Er staan op korte termijn een aantal sloop-operaties voor de deur zoals bijvoorbeeld de drie degelijke en schitterend mooie officierswoningen aan de Citadellaan die binnenkort gesloopt gaan worden omdat ze "in de zichtlijn staan van de 't dadelijk voor vele miljoenen verbouwde Kruithuis". En er zijn recent drie nieuwe wijksloopplannen bekend gemaakt. Zo werden daags voor de 'Bossche Rellen' de buurtbewoners in de Graafsewijk ingelicht door woningbouwcorporatie Brabant Wonen over de sloop van vele relatief betaalbare woningen in De Bartjes, de driehoek tussen Muntelbolwerk, Graafseweg en Westerburgerweg (1). Recent werd duidelijk dat 'tzelfde Brabant Wonen in Orthen-Links honderden relatief betaalbare woningen wil vervangen door duurdere huisvesting. En ook in de Bossche wijk De Morgen en op verschillende Donken zie je deze trend. Op iets langere termijn is deze ontwikkeling rampzalig voor de laagstbetaalden in onze samenleving. Juist nu aan de onderkant van de samenleving, weggedrukt uit de publiciteit, mensonterende ontwikkelingen aan de gang zijn. Denk aan het uit de AZC's (en dus op straat) zetten van tienduizenden vluchtelingen die geen zicht meer hebben op een vreedzame terugkeer, de enorme toename van het aantal dak- en thuislozen (van alle leeftijden, inclusief bejaarden), veelal met enorme psychische en verslavingsproblemen en de dreigende uitstoot van veel, veelal laag geschoolde arbeiders die overbodig worden in de steeds mondialer werkende grote ondernemingen (ten gevolge van de "economische globalisering"). Nu vele dienstverlenende ondernemingen als banken, verzekeraars en geldinstellingen aan het fuseren zijn (beter gezegd: de groten slokken de kleintjes op zoals het in de industrie en landbouw reeds decennia is gegaan) komen er op iets langere termijn tienduizenden mensen op straat. Tel daar de wegebbende IT-hype internet en "steeds snellere pc's" bij op en je kunt je een beetje een voorstelling maken van opnieuw een periode van een enorme vraag naar betaalbare huisvesting. Op grote schaal is deze echter aan het verdwijnen, overal in het land dezelfde tendens. Huurwoningen worden verkocht, gesloopt of steeds duurder gemaakt. Daar komt niets, helemaal niets meer voor in de plaats. Alle woningbouw-corporaties zouden zich de ogen uit de kop dienen te schamen voor deze letterlijke uitverkoop van het fundament van wat de vroegere woningbouw-coöperaties werkelijk betekenden. Een onderneming door en voor de laagstbetaalden om ook hen relatief deugdelijke en betaalbare woonruimte te verschaffen. Nu iedere huurder behoorlijk afhankelijk geworden is van de individuele huursubsidie en de woningbouwcorporaties zich vrijwel allemaal hebben omgebouwd tot commerciële ondernemingen ziet het er zeer droevig uit voor de nabije toekomst voor alle mensen op de onderste traptreden van de belastingschaal. Het is onbegrijpelijk dat hier zo weinig oog voor is. Simpel en logisch op een rijtje zetten van de hedendaagse ontwikkelingen kan toch tot geen enkel andere conclusie leiden dan dat er dadelijk voor grote groepen mensen geen enkele betaalbare huisvesting meer zal bestaan. Indien de huidige inflatie zich zal doorzetten (2) dan zullen de huurverhogingen in de komende jaren voor heel veel problemen gaan zorgen. Dit jaar houden de meeste huisbazen zich nog in, maximale huurverhoging is 3,8 procent en alles boven de geschatte inflatie van 2,6 moet door de huisbaas uitvoerig gemotiveerd worden (3). Wanneer het massaal bouwen van steeds duurdere koopwoningen (logischerwijs) zal leiden tot leegstand in die sector en (dus) de koopprijzen in elkaar zullen zakken dan is het leed niet te overzien.

We hebben in het Kleintje wel eens vaker verbanden gelegd tussen dit soort ontwikkelingen en gevaarlijk escalerende effecten in de samenleving. Het is absoluut niet uitgesloten dat de dreigende sloop van vele woningen in de Bossche volksbuurten als de Hambaken, Bartjes en Orthen (dadelijk ongetwijfeld ook op Boschveld) bij zullen dragen in steeds agressiever wordende mensen. Het is vreemd dat Bossche politici (en zij worden hier per slot van rekening voor betaald) hier hun mond over houden. Enorme geldverslindende 'etalage'projecten zijn blijkbaar veel belangrijker voor diegenen die zich schijnbaar alleen enkele maanden voor hun eventuele herverkiezing hierover druk maken. Bovendien hebben die politici niks meer te zeggen over de woningcorporaties en de corporaties wel over de politici. Tja, met ondernemers op de woonmarkt kun je zaken doen, met sociale huisvesters niet.
Dank aan PvdA, D66, VVD, CDA en alle andere partijen die in de Tweede Kamer voor de privatisering van de sociale huisvesting gekozen hebben. (En als we hier toch mee bezig zijn dan kunnen we de NS, de nutsbedrijven, het openbaar vervoer, de sociale werkvoorziening, enz. enz. enz. aan dit rijtje toevoegen. Wat was men daar toch zwijgzaam over in de campagnes voor die verkiezingen).

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 357, 7 juni 2001