"Irak opsplitsen, zoals Joegoslavië"
Washington heeft dè oplossing gevonden: Irak opsplitsen in drie ministaatjes en die tegen elkaar opzetten. Doet dat een belletje rinkelen? Precies, het is niet de eerste keer.
door Michel Collon
Op 25 november 2003 verscheen in de New York Times een hoofdartikel van de hand van Leslie Gelb. Gelb is een machtig man, tot voor kort voorzitter van het belangrijke Council of Foreign Affaires, een denktank van de CIA, het ministerie voor Buitenlandse Zaken; waarin hoge pieten van de Noordamerikaanse multinationals zitten. Gelb stelde voor om Irak te vervangen door drie ministaatjes: een Koerdische in het noorden, een soennietische in het centrum en een sji'itische in het Zuiden. Met als doel zoveel mogelijk geld en troepen te leveren aan de Koerden en de sji'ieten. De VS zouden het gros van hun troepen uit de soennitische driehoek ten noorden en ten westen van Baghdad kunnen terugtrekken. Zonder petroleum en zonder inkomen zouden de soennitische onrustzoekers hun ambities wel moeten bijstellen of er de gevolgen van moeten dragen. Kortom, de bedoeling is de centrale staat rond Baghdad uit te hongeren, omdat de soennieten altijd de speerpunt waren van het verzet tegen het VS-imperialisme.
Achter de schermen bestond dit CIA-plan al een hele tijd, zoals wij aanklaagden in een artikel van september 2001 (1). Maar het opdelen van Irak is ook een oude Israëlische droom. In 1982 schreef Oded Yinon, belangrijk figuur bij Buitenlandse Zaken, het volgende (2): "Het is voor ons nog belangrijker Irak uit elkaar te doen vallen dan Syrië. Op korte termijn vormt Irak de grootste bedreiging voor Israël. Een oorlog tussen Iran en Irak zal Irak verscheuren en haar val uitlokken. Elke vorm van interarabisch conflict helpt ons, en brengt ons dichterbij het doel om Irak te ontmantelen".
etnische zuivering
Gelb wil Irak dus doen uiteenspatten door het noorden (met een Koerdische meerderheid) en het zuiden (met een sji'itische meerderheid) om te vormen tot "autonome gebieden, waarvan de grenzen zo gelijk mogelijk lopen met de etnische afbakeningen".
Maar heeft precies die methode niet tot de burgeroorlog en de slachtpartijen in Joegoslavië geleid? Alle gebieden van dat land telden immers belangrijke minderheden, en de opsplitsing was onmogelijk zonder gedwongen volksverhuizingen. Berlijn heeft niet alleen voorbarig en bij wijze van provocatie de onafhankelijkheid van Slovenië en Kroatië erkend; erger nog, Berlijn en later Washington hadden achter de schermen al lang racistische nostalgieken van de Tweede Wereldoorlog gefinancierd en bewapend. Daardoor werd een burgeroorlog bijna onvermijdelijk, want het IMF en de Wereldbank hadden op het failliet van Joegoslavië aangestuurd, opdat het land zich zou onderwerpen aan het neo-liberalisme dat bij de val van de muur triomfeerde. Uiteraard werd dit alles zorgvuldig verborgen gehouden voor de publieke opinie (3). Net zoals men voor het grote publiek verborgen houdt dat alle volkeren van Joegoslavië vandaag te kampen hebben met een algemene misère en werkloosheid, veel erger dan tevoren. En ondertussen leggen de multinationals de hand op alle rijkdommen (4).
Ook in Irak wonen de drie grote bevolkingsgroepen niet "elk in hun gebied", maar zijn ze sterk vermengd. Gelb weet trouwens heel goed dat, als ze in Irak hetzelfde overdoen als in Joegoslavië, er hoogstwaarschijnlijk zware "etnische" conflicten uit zouden voortvloeien, misschien zelfs een burgeroorlog. Gelb kondigt trouwens cynisch aan dat de staat in het centrum van Irak "de belangrijke Koerdische en sji'itische minderheden van Baghdad, die buiten de etnische staten ten noorden en ten zuiden zouden vallen, zou kunnen afstraffen. Die minderheden moeten de tijd en de middelen krijgen om zich te organiseren, om akkoorden af te sluiten, of weg te gaan, naar het noorden of het zuiden." Zo zouden miljoenen mensen de gebieden moeten verlaten waar ze altijd gewoond hebben, maar Gelb ziet daar geen probleem in, zolang het de koloniale overheersing van de VS maar ten goede komt.
Is het Joegoslavische voorbeeld dan niet duidelijk genoeg? In werkelijkheid vond Gelb de burgeroorlog in Joegoslavië een succes voor de VS, want dankzij die burgeroorlog konden ze een land doen uiteenvallen dat weerstand bood aan de multinationals.
theorie van de zuivere staten
Gelb verwijst openlijk naar 'een hoopgevend precedent: Joegoslavië'. Eigenaardig toch. Heeft men ons dan niet verteld dat de VS tussenbeide waren gekomen om een "etnische zuivering" te voorkomen? Wel nee, geeft hij zelf toe, "zuivere staten" dat is heel goed als het in de plannen van Washington past. Gelb pleit voor "zuivere staten" (hij noemt ze ook "natuurlijk staten"). Hij verwijt Tito dat hij "etnisch erg verschillende groepen" bijeengebracht had in een verenigd Joegoslavië en daarom ook noemt hij Irak een "kunstmatige staat". In feite haalt hij de oude theorieën van extreem-rechts weer boven. Zijn theorie van de zuivere staten is die van Hitler "Ein Volk, ein Reich, ein Führer" (één volk, één rijk, één leider). Of die van de zionisten die dromen van een "zuiver" Israël, "gezuiverd van alle Arabieren". In Joegoslavië was dat de theorie van de beschermelingen van het Westen, de Kroaat Tudjman en de Bosniër Izetbegovic. En ook die van de rechtse Servische leider Karadzic. Eigenaardig toch hoe de VS met theorieën komen aandraven die ze zogezegd bestreden hadden! De waarheid is dat de VS, net als alle kolonialisten, voor of tegen zuivere staten zijn naargelang dat wel of niet in hun strategische belangen past. Het enige wat telt is het verzet verzwakken. Verdeel en heers. Niets nieuws onder de zon. De Britten hebben de verdeeldheid tussen de Ieren zorgvuldig georganiseerd, net zoals de verdeeldheid tussen Indiërs en Pakistani of tussen andere groepen elders in de wereld.
De invloedrijke Amerikaanse strateeg Zbigniew Brzezinski wil Rusland in drie verdelen om Moskou af te snijden van de petroleum. De CIA heeft eveneens plannen om Saoedi-Arabië te verdelen. Precies nu er zich grote economische en politieke groeperingen vormen rond de Europese Unie of de VS, zorgen diezelfde grote mogendheden ervoor dat bepaalde staten uiteenvallen; namelijk diegene die hen het hoofd bieden. Het principe van de internationale politiek van de VS is dat er geen principes zijn. Men kan de ene dag doen alsof men de etnische zuivering bestrijdt en die de volgende dag zelf organiseren. Je reinste willekeur. Gisteren verplichtten de VS de Koerden binnen de Turkse staat te blijven, die geleid werd door fascistische generaals; vandaag bereiden ze een zogenaamd 'autonome' Koerdische staat voor (in werkelijkheid een marionet). Ze beweren dat ze overal ter wereld democratie willen brengen, maar kijk eens hoe ze de fascistische theorieën over "zuivere staten" in eer herstellen.
een gevaarlijke theorie
Het gevaar van deze waanzinnige theorie gaat veel verder dan Irak of Joegoslavië. Op onze wereldbol zijn de helft van de huidige staten "multinationaal". En mensen met gezond verstand vinden zo'n culturele mix verrijkend. Maar als men de theorie van de "zuivere staten" aanvaardt, zullen de VS die als voorwendsel gebruiken om elke multinationale staat die tegen hun belangen ingaat, te doen ontploffen. Washington wil immers meer en meer het internationaal recht en de soevereiniteit van de staten met voeten treden. Wat ze in Joegoslavië en Afghanistan hebben aangericht, en wat de meeste linkse mensen in het Westen helaas hebben laten gebeuren, willen ze zowat overal in de wereld nog eens overdoen. Stop! Het is tijd om de balans op te maken van de rampzalige coalitie tussen de linkerzijde en de VS in de kwestie Joegoslavië en de kwestie Afghanistan. Wie het hoofd wil bieden tegen de globale oorlog, tegen de herkolonisering van de wereld, moet hoognodig de soevereiniteit van de derde wereld landen verdedigen, een principe dat vastgelegd werd in het Handvest van de Verenigde Naties. Die stap vooruit van 1945 willen de VS vandaag teniet doen.
Steun aan het verzet
De essentie van het plan-Gelb is:
- Irak in een langdurige burgeroorlog storten om de koloniale bezetting door de VS goed te praten en om de olie te kunnen blijven roven.
- Verdeeldheid zaaien onder het verzet - dat je in alle bevolkingsgroepen aantreft - door diegenen die verder samen willen leven te straffen, en op een hypocriete manier de "zuivering" te organiseren.
- De mensen verdelen door chantage; door de soennieten uit te hongeren, omdat die al lang de kern van het verzet tegen het imperialisme uitmaken.
Zal Washington het plan-Gelb in de praktijk brengen? Laten we even de elementen bekijken die hen tegenhouden: De vrees dat een sji'itische Iraakse staat aansluiting zoekt bij Iran, dat het sterkste "vijandelijke" leger in het Midden-Oosten bezit. En de vrees dat een Koerdische staat een aantrekkingspunt wordt voor alle Koerden die zich willen losscheuren van Turkije - een te respecteren strategische bondgenoot, omdat dit land nu eenmaal het kruispunt vormt tussen de Balkan, de Kaukasus en het Midden-Oosten. Maar als het Iraakse verzet zich blijft versterken en de diverse stromingen tot eenheid komen, met inbegrip van de sji'ieten, dan zou Washington zijn plan om het land uiteen te doen vallen wel eens tot uitvoer kunnen brengen. Joegoslavië zou moeten dienen als een ernstig precedent! We mogen niet dulden dat andere landen in hetzelfde drama worden gestort! Gelet op de gevaren waarmee Bush de hele wereld opzadelt, gelet op de fascistische theorieën waarop hij zich meer en meer beroept, is het enige mogelijke verweer de versterking van een wereldwijd front tegen de politiek van de Verenigde Staten, en de steun aan alle vormen van verzet overal in de wereld. In de eerste plaats het opmerkelijke verzet in Irak (en wat dit betreft hebben we er schoon genoeg van dat de heersende media dat verzet al te dikwijls als terroristisch bestempelen).
Het is het Iraakse verzet dat Bush ervan weerhouden heeft om in een ruk ook Iran, Syrië, Noord-Korea en Cuba aan te vallen. Het heeft op zijn beurt aangetoond dat de Verenigde Staten niet onoverwinnelijk zijn. Bush staat voor schut voor de hele wereld - als "papieren tijger" - om het met een geijkte uitdrukking te zeggen. Dat verzet is de ontmoediging en het pessimisme tegengegaan dat zich wat verspreid had na de "bevrijding van Baghdad". De oorlog is niet gedaan, hij begint pas. Dit verzet steunen, dat is onszelf steunen.
Michel Collon heeft een boek over mediamanipulatie tijdens en na de Golfoorlog geschreven: "Attention, Médias! Mediamensonges du Golfe. Manuel anti-manipulation", EPO, 1992. En over Bosnië/Kosovo: "Blufpoker: De grootmachten Joegoslavië en de komende oorlogen", EPO, 2000. Hij is redacteur van het Belgische weekblad Solidair (
(1) Michel Collon, Het aanvalsplan ligt op het bureau van Bush, september 2002.
(2) Artikel uit Kivunim (World Zionist Organization) uit 1982, geciteerd door Bill Vann. World Socialist Web Site, 26 november 2003.
(3) Michel Collon, Test-médias Yougoslavie, vragen 1 tot en met 6, dossier Autopsie van Joegoslavië, om de komende oorlogen en de globalisering te begrijpen.
(4) Hoe staat het met Joegoslavië? en Economische oorlog VS-Frankrijk in Kosovo, (dossier Autopsie van Joegoslavië, om de komende oorlogen en de globalisering te begrijpen).
Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 387, 23 januari 2004
