homeopathisch lachen

Eind januari 2004 kwam een aantal leden en sympathisanten van SKEPP, de Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudowetenschap en het Paranormale, bij elkaar in 't Belgische Gent. Ze dronken in het openbaar een glaasje vergif op. Althans, ze dronken vergif in een homeopathische verdunning. Ze kregen de keuze uit slangengif, arsenicum, belladonna (wolfskers), hondenmelk of kakkerlakkenextract.
Homeopathie is een geneeswijze die beweert te werken door het toedienen van de meest bizarre, soms zeer giftige stoffen in extreem verdunde oplossingen in water, alcohol of suiker. Die verdunningen zijn zo enorm dat er van de oorspronkelijke stof niets meer overblijft. Het komt neer op het mengen van de inhoud van een druppel in een oceaan, en daarna nog eens in miljarden oceanen moesten die bestaan. Er bestaan homeopathische verdunningen die nog dunner zijn dan het mengen van de inhoud van een druppel met alle materie van het heelal!
De homeopaten beweren dat de stof door het opeenvolgend verdunnen (wat ze "potentiëren" noemen) op een of andere manier een invloed blijft behouden, maar ze slagen er niet in uit te leggen hoe dat dan wel zou kunnen. Bovendien is nooit aangetoond dat die geneesmiddelen werken, in de zin dat ze méér helpen dan bij een spontane genezing of een placebo.
Hoe dan ook is water met een homeopathische verdunning op
geen enkele manier te onderscheiden van zuiver water. Niemand kan controleren of de oorspronkelijke stof wel aanwezig is geweest in de oplossing. Ze beweerden soms van wel, maar toen ze 1 miljoen dollar konden verdienen in een test georganiseerd door de BBC werkte het niet. De fabrieken die dergelijke produkten leveren kunnen eigenlijk om het even wat verkopen: zelfs niet het best uitgeruste laboratorium kan dit nagaan, laat staan de individuele patiënt. Om te tonen hoe effectief homeopathische produkten zijn, dronken de vrijwilligers op zondag 25 januari jongstleden flesjes leeg die zulke extreme verdunningen vergif bevatten. De verdunning is in de meeste gevallen C30, wat homeopathenjargon is om te zeggen dat de stof dertig maal na elkaar verdund werd in een verhouding van 1 op 100. De concentratie vergif is dus gelijk aan een extreem klein getal met zestig nullen na de komma. Geen wonder dat niemand bang moet zijn om daarvan te drinken. Het is uiterst onwaarschijnlijk dat er nog één molecule van de gevreesde stof in het flesje aanwezig is... of zelfs in een miljoen van die flesjes!

Met deze actie wil SKEPP:
- Aantonen dat er niets in zit. Wie toch nog wil beweren dat het iets doet moet met sterkere argumenten voor de dag komen dan enkele getuigenissen van mensen die denken dat ze er door geholpen werden. We benadrukken dat er geen enkel bewijs van werking is voor homeopathie en dat homeopathisch verdunde produkten geen enkele invloed op de gezondheid hebben. Het tegendeel is immers nooit aangetoond.
- de terugbetaling van deze produkten door de ziekenfondsen ter discussie stellen. Flesjes en pillen waarvan zoals gezegd niet eens kan worden gecontroleerd of hetgeen erin zit, wel het resultaat is van zo'n extreme verdunning, want een flesje zuiver water is identiek. Zoiets verkopen komt neer op de verkoop van gebakken lucht.
- de willekeur van de beslissingen van de ziekenfondsen in het licht stellen. De ziekenfondsen hanteren het criterium "tevredenheid" om de terugbetaling van homeopathie te rechtvaardigen. SKEPP vindt dat de ziekenfondsen dan evengoed Tibetaanse gongen, wijwater, handopleggingen of koffielavementen kunnen terugbetalen. De mensen zijn daar ook zeer "tevreden" over. Voor sceptici kan daarentegen alleen het criterium "bewezen werkzaamheid" een geldig criterium zijn, dat geldt ook voor klassieke geneeskunde - aangenomen dat er onbewezen reguliere behandelingen zouden zijn die door de ziekenfondsen terugbetaald worden.
- Aantonen dat de ziekenfondsen de slik-cultuur bevorderen. De homeopaat heeft voor elke klacht of droom wel een middeltje klaar staan. Met de terugbetaling van onwerkzame middelen werken de ziekenfondsen de medicalisering in de hand en geven ze onbewezen behandelingen een betrouwbaar statuut.
- Op de gevaren van deze erkenning wijzen. 'Baat het niet dan schaadt het niet' gaat echter niet helemaal op. Bij de bevolking wordt homeopathie namelijk ook gebruikt om ernstige ziekten zoals kanker mee te bestrijden. De ziekenfondsen bestendigen daarmee de mythe dat het zou werken en dat 'natuurlijk altijd gezond is' terwijl er binnen de alternatieve behandelingen geen controle-apparaat bestaat zoals dat in de klassieke geneeskunde het geval is.

Meer informatie op www.skepp.be

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 388, 19 februari 2004