controlezucht

"Vanaf 1 januari 2005 geldt de identificatieplicht. Iedereen van 14 jaar en ouder moet dan een geldig identiteitsbewijs bij zich hebben. Zo maken we Nederland veiliger en kan criminaliteit makkelijker worden bestreden. Alleen paspoort, rijbewijs, identiteitskaart en vreemdelingendocument zijn geldig. Heeft u nog geen identiteitsbewijs? Vraag er een aan bij uw gemeente."
Deze 'Nederland veilig' advertentie die met enige regelmaat in alle kranten verschijnt is ronduit misleidend. In de wet op de uitgebreide identificatieplicht die op 1 januari 2005 in werking treedt staat nergens dat we verplicht zijn altijd een identiteitsbewijs bij ons te dragen. In juridische termen is er een belangrijk verschil tussen "toonplicht" en "draagplicht". Een toonplicht wil zeggen dat je verplicht bent om een identiteitsbewijs te tonen, een draagplicht betekent dat je ook verplicht bent altijd een identiteitsbewijs bij je te dragen. Deze draagplicht werd kort voor het wetsoverleg uit de regeringsverklaring geschrapt. In de wet staat "terstond tonen", doen we dat niet dan kunnen we een boete krijgen van (maximaal) 2250 euro. De SP maakte Donner tijdens het overleg terecht het verwijt dat hij zich verstopt achter oneigenlijke regelgeving. Minister Donner gaf uiteindelijk toe dat het verschil moeilijk is uit te leggen. In de "Nederland Veilig" campagne doet men daar dan ook geen moeite voor. In een persverklaring noemt de in Londen gevestigde burgerrechtenorganisatie Privacy International het "misleidend en immoreel" om mensen met overheidsvoorlichting te laten geloven dat men wettelijk verplicht is altijd een identiteitsbewijs te dragen. In de postbus 51 folder is het niet veel beter gesteld. "Zorg dat u altijd een identiteitsbewijs bij u hebt". Automobilisten moeten volgens de folder een rijbewijs en een paspoort dragen "Als u uw rijbewijs moet inleveren, bijvoorbeeld wegens te hard rijden of alcoholgebruik moet u zorgen dat u zich met een paspoort of identiteitskaart kunt identificeren." Het heeft er alle schijn van dat er verwacht wordt dat we ons aan de inhoud van advertentiecampagnes gaan houden, in een rechtstaat kan dat echter nooit de bedoeling zijn!

nog meer controlezucht
Per 2005 begint men in Amerika met de invoering van een biometrisch paspoort. Europa volgt in 2006, daartoe hebben de EU ministers op 26 oktober definitief besloten. Bovendien komt er een aparte multifunctionele biometriekaart voor iedereen die op den duur verplicht gaat worden. In Italië ziet de nieuwe identiteitskaart er uit als een creditcard, net als in Nederland. Persoonsgegevens zijn verwerkt in een machineleesbare strook en in een microchip, met de mogelijkheid ook medische en financiële gegevens op te slaan. In België is in elf steden een nieuwe elektronische kaart met digitale handtekening in gebruik genomen en ook Spanje komt met een nieuwe kaart die bedoeld is als identificatiemiddel op het internet. Als de kaart in een kaartlezer wordt gestoken en de persoon zich met zijn vinger identificeert, kan hij contact opnemen met de overheid om een nieuw paspoort of rijbewijs aan te vragen (een extra kaart om een andere kaart aan te vragen!). De mogelijke consequenties zijn erger, namelijk een identificatieplicht op internet om na te gaan wie welke sites bezoekt. In Duitsland krijgt het 'Ausweis' vanaf 2006 een digitale foto en een chip. De meest drastische ontwikkeling zien we in Engeland. Minister van Binnenlandse Zaken David Blunkett probeert al vijf jaar een identiteitskaart voor alle Britten te realiseren en dat plan was ook het hoogtepunt van the 'Queens speech', de Engelse troonrede op 23 november. Volgens een regeringsonderzoek is 80% van de bevolking voor en Tony Blair spindoctert dat de ID card niet langer een aantasting van burgerrechten is. Gelukkig zijn in Engeland organisaties als Liberty en Privacy International actief om de regering van repliek te dienen. Volgens het onderzoek van PI is de steun niet 80% maar 61%. Een kleine meerderheid heeft echter grote bezwaren tegen essentiële onderdelen van het huidige wetsontwerp, bijvoorbeeld als het gaat om vermelding van adresgegevens op de kaart. De oppositie groeit en een percentage dat representatief is voor 2,8 miljoen mensen is bereid tot burgerlijke ongehoorzaamheid. Tegenstanders hebben zich verenigd in de campagnegroep 'No 2 ID' (www.no2id.net). Volgens Privacy International heeft de identificatieplicht weinig te maken met het bestrijden van criminaliteit, illegale immigratie of terrorisme maar gaat het om een plan om overheidsbestanden en andere informatiesystemen te koppelen zoals dat in het regeringsrapport "Privacy Data Sharing" uiteen wordt gezet. Daarbij probeert men een nieuwe overkoepelende database te realiseren compleet met vingerafdrukken en foto's van iedereen. In zijn eerste commentaar na de Queens Speech deed David Blunkett nauwelijks moeite om te verbergen dat het in werkelijkheid niet om een ID card gaat maar om een database die binnen vijf jaar een foto en vingerafdruk van alle Britten moet bevatten. Iedereen die een nieuw paspoort komt aanvragen moet zijn vinger inscannen, niet alleen voor het paspoort maar ook voor de nieuwe kaart. De invoering van de ID card kost 4,5 miljard Euro. Voor de strijd tegen het terrorisme wil Blunkett zelfs een Europese DNA bank waarin DNA databankgegevens van alle lidstaten worden verzameld. Of die databank de gegevens van alleen veroordeelden of van ons allemaal gaat bevatten is nog de vraag waarover 'geheel democratisch' achter gesloten deuren wordt beslist. Waarschijnlijk zullen hier niet het gezonde verstand of ethiek de doorslag geven maar wel de kosten en de beschikbare opslagcapaciteit.

... zucht
de moderne inquisiteur
heeft het gemakkelijk
gezegende controle principes
van de nu deels verleden communistische heilstaten
worden vervolmaakt
was het al goede gewoonte om zoveel mogelijk gegevens
van zoveel mogelijk burgers vast te leggen en te bewaren
om als het een regeerder opportuun voorkwam
vrij te kunnen putten om een casu te maken
(Poolse, Sovjet Unie en DDR praktijken)
en was het niet zo dat daarbij vergeleken de West-Europese snuffelstaten
maar een mager figuur sloegen?

Nu komt er neo-calvinistische transparentie
alle gordijennen open
voor het aanschijn van de Telecratie
hebt gij niets te verbergen

Combinatorische zoekmachines
doen de rest
de digitale schandpaal is al klaar
Grote Broer verdwijnt in het niets
vergeleken bij wat het nieuwe Digitale Paradijs vermag
wat nog rest
is bondig samengevat in de strofes van een midden 19e eeuws Duits
liedje:

Die Gedanken sind Frei
Wer kann sie erraten
Sie fliegen vorbei
Wie nächtliche Schatten
Kein Mensch kann sie wissen
Wie Vögel erschiessen
Mit Pulver und Blei
Die Gedanken sind Frei

tjebbe van tijen (7 december 2004 - zie www.imaginarymuseum.org)

(Tjebbe schreef bovenstaande regels naar aanleiding van een berichtje op www.sdu.nl: "De ministers van Justitie van de EU-lidstaten zijn in meerderheid voor een uitgebreide bewaarplicht voor verkeersgegevens. Dat betekent dat telecom- en internetdienstaanbieders meer gegevens moeten vastleggen dan nu gebruikelijk is. Dat bleek in Brussel tijdens een bijeenkomst van de Raad voor Justitie en Binnenlandse Zaken")

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 398, 17 december 2004