De hond, de stad en de dood (deel 2)

Het was een mooie dag toen wij, mijn hondje Blacky en ik, een dagje naar Den Haag waren gegaan. We hadden ook het Binnenhof bezocht, waar Blacky werd geaaid door een aldaar aanwezige ME-politieagent, een komisch gezicht, een grote kerel in een uniform en een klein hondje.

door de gek met 't hondje (nu zonder)

De reden van het uitstapje was minder komisch. Het ging namelijk om een demonstratie op het Haagse Malieveld in 1991 dacht ik, georganiseerd door de vakbonden tegen de plannen van het toenmalige kabinet Lubbers-Kok om de wet arbeidsongeschiktheid (WAO) flink te versleutelen, lees: het moeilijker te maken om in de WAO-uitkering te komen en te blijven en de uitkering zelf voor bepaalde groepen arbeidsongeschikten te verlagen.
Ook aanwezig toenmalige FNV-chef Johan Stekelenburg in rood overjasje, ik hoor hem nog brallen; tegenwoordig is hij burgemeester van Tilburg, meneer weet het allemaal wel te regelen, zijn eigen zaakjes. ME-agenten waren in de stad gestationeerd voor het geval dat de demonstratie uit de hand mocht lopen, hetgeen overigens niet gebeurde, vandaar onze ontmoeting met enkelen van hen op het Haagse Binnenhof.
In die tijd had ik helemaal niet in de gaten dat het aangename uitstapje naar Den Haag een eerste signaal zou zijn, een eerste donkere wolk van aanzienlijke omvang aan de horizon in een nog min of meer zonnig sociaal maatschappelijk klimaat. Thans is het tien jaar later en moet ik helaas schrijven dat de bewolking in het maatschappelijk leven behoorlijk is toegenomen, zowel in het land als in de stad en vooral na ongeveer 1995.
Over 's-Hertogenbosch dus, deel 2 van mijn hond-stad-doodverhaal (zie deel 1 in Kleintje nummer 372), ga er even rustig voor zitten dan zal ik opnieuw de startknop indrukken, klaar? Start:
Het was een vermakelijke en heel aardige avond, we - Blacky en ik dus - waren op bezoek bij een goede vriend toevallig tijdens het weekend van de Tour de France in de stad (1996), er kwamen ook een stel andere bezoekers en bezoeksters, kortom heel gezellig allemaal. Op een gegeven moment echter richtte een van de bezoeksters zich tot mij met de vraag of ik al wist dat Café de Kaketoe gesloten zou worden. Café de Kaketoe (zowel Blacky als ik kwamen er graag, nu café Reinders) gesloten, hoezo? Simpel, het betreffende pand werd gerestaureerd en daarom moest de pachtprijs zoveel omhoog dat het te duur zou worden voor de toenmalige cafébeheerder.
Wederom, ik had het toen niet in de gaten maar daar kwam snel verandering in omdat de gebeurtenissen elkaar met voortvarend tempo zouden opvolgen, de ene donkere wolk na de andere in het stedelijk maatschappelijke klimaat.
Zit u die dit verhaal leest er nog steeds rustig bij? Oké, gaat ie: in 1997 ging totaalcafé De Boulevard (Snellestraat) dicht en in 1998 café Rembrandt (Karrenstraat, de sfeer in Rembrandt deed enigszins denken aan die in de Boulevard, er stonden ook ex-Boulevardpersoneelsleden achter de bar). Inmiddels zijn eveneens gesloten De Boortoren (Havensingel), de Galaxy, de Goldfinger (Rosmalen), Café Djeba (Pelssingel) en sinds een paar maanden café Hatsjiekiedee (Karrenstraat). Kijk eens aan, bijna allemaal jeugduitgaansgelegenheden waar vrijwel niets voor in de plaats is gekomen, prima stadje hier voor de jeugd, lekker swingend enzo.
Ik ga verder over bijvoorbeeld totaalcafé de Boulevard, deze gelegenheid heeft moeten wijken voor een koopwoning- en winkelcomplex waarvan het winkelgedeelte en het voormalige cafégebouw zelf nu nog steeds leegstaan. Een goedlopend café voor jongeren (en volwassenen, ik kwam er zelf ook graag en met Blacky, zeker!) opgeruimd om plaats te maken voor de grote leegte. Daarnaast wil ik over deze walgelijke affaire het volgende vermelden. Er was namelijk beloofd dat de Boulevard zou verhuizen en niet sluiten, voor mijn part dan een verhuizing. Dat hoefde eigenlijk niet eens zo'n probleem te zijn, ik herhaal: hoefde. Nu liggen de zaken anders, bijvoorbeeld de leegstaande oude brandweerkazerne (Jan Heinsstraat) een hele mooie alternatieve locatie toch voor een Nieuwe Boulevard? Prima plek, prima gebouw maar heel spijtig het gebouw is afgebroken om plaats te maken voor een koopwoningencomplex. Tegenover genoemd plein staat al behoorlijk lang een kerkgebouw leeg, gaat tegen de vlakte voor hoe kan het anders, een koopdozenbetoncomplex. Een andere mogelijk alternatieve locatie: voormalige wasserij Van Aarle (Noordwal) gesloopt voor... ja, het wordt irritant eentonig.
de oude Albert Heijnwinkel aan de Markt werkelijk een prachtgebouw voor een Nieuwe Boulevard! In het pand is nu een kledingzaak gevestigd, ik herhaal een kledingzaak gevestigd. Jawel kledingzaken, er is in de stad inderdaad een schrijnend tekort aan juist dat soort winkels. Het lost ongetwijfeld de meeste problemen op waar de stad mee worstelt zowel in de binnenstad als daarbuiten. Dus problemen in de Graafsewijk, de Maaspoort, Rosmalen enzovoorts? Dan ook daar meer kledingzaken, burgemeester Rombouts (getipt als nieuwe Commissaris van de Koningin in Noord-Brabant): een wandelende kledingzaak!
Voor ik verder ga even het volgende over - de naam is al genoemd - die Albert Heijn: als namelijk in een van de komende jaren de economische crisis zal toeslaan wordt het weer belangrijk lijkt mij zo dat er bijvoorbeeld - ik noem maar iets - voldoende groentenwinkels in de stad gevestigd zullen zijn. Hoeveel zijn er thans aanwezig in de binnenstad? Antwoord twee, ik herhaal twee stuks, één op het Hinthamereinde en een bij ... daadwerkelijk de grote supermarktmogendheid A. Heijn (Arena). Meneer Heijn weet het allemaal wel te regelen, zijn eigen zaakjes, het verwerven van een riant monopolie in de binnenstad, niet zonder de allerhartelijkste medewerking van het bestuurlijk gespuis op het stadhuis uiteraard dat spreekt vanzelf. Spreekt zeker vanzelf, let maar eens op want ik vervolg met de gemeentelijke slooporgie van de afgelopen jaren, dus na ongeveer 1995.

slooporgie
Afgebroken zijn het station en het busstation inclusief het voormalige ptt-overlaadgebouw (Boschveldweg) verder het zogenoemde Theetuingebouw (Cuperinusstraat) en een groot deel van de Verkade fabrieksgebouwen. Wat er met het voormalige kraakpand 'Pravda' (eveneens deel uitmakend van de Verkade fabrieksgebouwen) gaat gebeuren is op het moment van schrijven niet bekend. Ik ga naar de andere kant van de spoorlijn, de mooie villa gebouwd in de jaren twintig of dertig van de vorige eeuw aan de Parallelweg (pand van de voormalige kraakfirma 'Loos') afgebroken. Verderop richting Vlijmen, sloop van diverse oude fabriekspanden voor de bouw van het Paleiskwartier, andere betondozen en uiteraard parkeerplaatsen en -garages.
Het grote groene gebied gelegen ongeveer tussen het spoorwegemplacement en de Helftheuvel is op wat schamele restanten na volgebouwd met - ik blijf aan de gang - betondozen en parkeerplaatsen. Weer de andere kant op richting binnenstad, sloop van het huisje bij de boom(ophaal)brug (Oliemolensingel, er staat nu een kopie). De gebouwen rond het Kruithuis (Citadellaan, Vliertstraat) staan op het moment overeind maar kunnen op termijn alsnog verdwijnen. Gesloopt de huizen aan de Van Kasterenwal, inclusief Café de Ambassadeur op de hoek met de Van Berckelstraat. Het oude HTS-gebouw (Kapelaan Koopmanplein) bijna volledig verkracht tot een troosteloos woondozencomplex. Meer afbraak: wijkcentrum De Schuur (Graafseweg), de Bartjeskerk, dan richting centrum de - ik schrijf maar even - panden van de heer Spierings (Hinthamereinde) verderop voormalig bejaardentehuis Anthoniegaarde, daar vlakbij aan de ZuidWillemsvaart voormalig café het Amsterdams Veerhuis (later Golden Hearts). In het centrum aan de Papenhulst en de Choorstraat bijna totale verwoesting van een voormalige school en kloostergebouw - slechts de voorgevel staat er nog. Gesloopt een oud leegstaand schoolgebouw (hoek Mariënburg-Berewoutstraat) niet zo lang geleden was er aan het te slopen schoolgebouw een bord bevestigd met een afbeelding van het nieuwe op die plek te bouwen pand - een koopdozenpaleis met eigen parkeerplaatsen - inderdaad goed geraden - en de tekst "Heijmans maakt de Uilenburg af". Nou en of, Heijmans draait de Uilenburg samen uiteraard met de gemeentelijke sloopmaniakken ten stadhuize effectief de nek om, dat spreekt wederom vanzelf.
Opgeruimd: twee gemeentelijke zwembaden, het zwembad bij winkelcentrum de Helftheuvel (nu een saunaparadijs tot stand gekomen na een corrupte transactie opgezet door bestuurlijke criminelen op het stadhuis) en het Brabantbad (gesloopt).
Het politiebureau is uit de binnenstad verdreven voor meer kledingzaken (Arena). Ook ziekenhuizen schijnen tegenwoordig voor binnensteden een overbodige luxe te zijn, het Grootziekengasthuis moet namelijk op termijn verdwijnen van de huidige locatie aan de ZuidWillemsvaart. Het is alsof de gieren al boven het terrein vliegen want het gemeentelijke bestuurlijke ongedierte is nu reeds bezig met allerlei plannen om het in de toekomst vrijkomende terrein samen met hun vriendjes de bouwfraudeurs volledig dicht te bouwen zodat de stad opnieuw verrijkt mag worden. Ware rijkdom, koopwoondozen, kantoren, parkeerplaatsen en, heel belangrijk, meer kledingzaken, heerlijk toch? Ik ben nog niet klaar, verdwenen zijn wijkcentrum Don Bosco (Hinthamereinde), opvanghuis De Brug (Sint Jorisstraat, heb er zelf ooit mogen vertoeven) vier bakkerijen (Hinthamereinde, Van Berckelstraat, De Markt, Verwersstraat). Wat is even tussen haakjes in de plaats gekomen van bakkerij Tonny de Groot aan de Markt? Een juwelier, jawel een juwelier, de stad heeft beslist ook meer juwelieren nodig zodat u uw dagelijkse juwelen om de hoek kunt kopen. Voor een dagelijks brood gaat u maar naar een in een achteraf weiland gelegen uitsluitend met de auto bereikbare supermarkt. Allerlei winkels zijn overigens de afgelopen jaren verdwenen bijvoorbeeld in de Van Noremborghstraat ondermeer een groentenwinkel. De Surinaamse toko (gevestigd in de HTS-woonkolos) en Ruiterman (Hinthamereinde) zijn verdwenen en lampenwinkel De Bron (Van Berckelstraat) gaat verdwijnen.
Verdreven van het Kerkplein de jeugd met skateboards. Weg is de houten frietkeet vlakbij de Wilhelminabrug en de viskramen op en om de Markt schijnen op termijn ook te moeten verdwijnen vinden die gemeentelijke waanzinnigen. Opgeruimd een van de minst problematische hoerenstraatjes van half, misschien wel heel Nederland (Schilderstraat). De toekomst van de betreffende leegstaande mooie pandjes is zeer onzeker, gelukkig zijn de huisjes op het moment gekraakt. Opgeruimd de voormalige praktijktuinen van de eveneens verdwenen landbouwschool, het gebiedje is thans volledig dichtgebouwd met zoveel mogelijk koopbeton en parkeerplaats per vierkante meter (Munteltuinen, die 'tuinen' kunt u dus vergeten). Daar vlakbij heeft een mavo-school gestaan, ook weg. Van de kaart geveegd de voormalige zelfstandige gemeente Rosmalen.

Onttakeling
In de afgelopen jaren (eveneens na ongeveer 1995) werd het stedelijk openbaar vervoer onttakeld. De genadeklap is zojuist uitgedeeld want sinds begin november 2002 is een 'nieuwe' dienstregeling van kracht hetgeen gewoon betekent dat de efficiënte winstmakers zoveel mogelijk bussen en bushaltes uit de vorige dienstregeling hebben weggestreept, dus meer lopen van of naar een halte, meer wachten, meer overstappen en uiteraard meer betalen.
Daar tegenover staat dat het aantal parkeerplaatsen en -garages is toegenomen, terwijl de parkeergarages het grootste deel van de week leeg of bijna leeg staan, terwijl de gemeentelijke beton en parkeermaffia van mening is dat er nog meer parkeerplaatsen en -garages moeten bijkomen. Intussen moet de Bossche stedeling dagelijks zien te leven in de georganiseerde permanente autoverkeerschaos, die enorme bende en ook dat neemt alsmaar toe, maar wordt uiteraard getolereerd.
Wat ook explosief toenam (en niet getolereerd wordt) zijn het aantal dak- en thuislozen in de stad. Sinds een jaar of twee drie zijn zij vooral te bezichtigen op hun verzamelplaats (de Casinotuin). Om de zogenaamde overlast van deze mensen te bestrijden is er regelmatig politie aanwezig die de bierblikken van de aldaar residerende stadsnomaden leeg laat lopen in de prullenbak (ook leuk voor diegenen die de bakken moet leegmaken). Criminaliteitsbestrijding van de Bossche politie anno 2002, ik ben diep ontroerd.

Intussen regelt het gemeente bestuur voortvarend dat er in de toekomst steeds meer daklozen bij komen door loyaal mee te werken aan het opruimen, lees het afbreken of verkopen van betaalbare huurwoningen op diverse lokaties in de stad (Graafsewijk, de Donk, enzovoorts). Daarnaast is er nog steeds die enorme leegstand van diverse panden in de binnenstad (woon- en winkelruimte) en daarbuiten (onder andere heel veel kantoren). Bijvoorbeeld de Minderbroedersstraat, in die straat was tot een jaar of drie geleden een homocafé gevestigd. Het café moest zonodig sluiten omdat de eigenaar van het betreffende gebouw allerlei plannen had voor het mooie pand (oorspronkelijk gebouwd in de 16e of 17e eeuw). Welke plannen? Nou geen enkel, er is helemaal niets gebeurd, het staat gewoon leeg. Gelukkig is ook dit pand inmiddels gekraakt, er staan overigens nog een drie of viertal andere panden leeg in diezelfde straat.
Voor zichzelf, ik herhaal voor zichzelf bouwen die gemeentelijke bestuurders een riant nieuw onderkomen midden in de binnenstad met parkeergarage (vergelijk dat laatste met de busreiziger die wel meer moet gaan lopen van of naar de halte om de binnenstad te bereiken). Meer dan 100 miljoen moet dat nieuwe beton- en glasgedrocht gaan kosten. Nogal logisch dat de gemeentelijke tarieven en belastingen gigantisch zijn verhoogd in de afgelopen tien jaar. Uit het Bossche Doodskopje op zondag (29 oktober 2002). Die idioten op het stadhuis willen graag weten hoe de jeugd (personen van een tot 25 jaar) in de stad er voor staat, hoe het met de jongeren gaat. Daartoe zullen vragenformulieren worden verzonden met daarop als eerste vraag "Hé, hoe gaat ie?" Om je ziek te lachen, uiteraard gaat het uitstekend met de jeugd hier, sinds 1996 zijn bijvoorbeeld een zevental jeugduitgaansgelegenheden opgeheven, ik bedoel maar. Kortom echt bestuurlijk vakwerk afgeleverd door lichtgewichten in het stadhuis die de stad alsof er niets aan de hand is hebben overgedragen aan sloopbedrijven en bouwbandieten. De stad 's-Hertogenbosch is doodleuk verbouwd tot een als historische binnenstad vermomde container voor schoenen-, brillen- en bankstelzaken, juweliers en daarbovenop tientallen oersaaie, dodelijk vervelende café's.
In de afgelopen tien jaar heb ik vaak met plezier een of meerdere biertjes gedronken in diverse café's, tegenwoordig koop ik in een café slechts een duur glaasje verveling. Heerlijk is het om te luisteren naar die fluistermuziek eveneens een traktatie geleverd door het stadhuis (de door het gemeentebestuur ambtelijk vastgestelde geluidsbegrenzers op de muziekmachines in de horeca). En bijna vergeten, maar toch heel belangrijk: kledingzaken, ik eis meer kledingzaken!
Ik zou er niet aan moeten denken dat ik mijn hond op dezelfde manier behandeld zou hebben als het gemeentebestuur de stad, het arme beest was beslist voortijdig overleden.

Om te beginnen betonmolenmeester Rombouts, wat een vent! Hij wil criminele structuren bestrijden in diverse Bossche wijken en buurten, coffeeshops die al of niet tijdelijk gesloten moeten worden omdat op een of andere manier minderjarigen aan wiet hebben kunnen komen. Terwijl bijvoorbeeld MacDonald's junkfoodshop rustig mag doorgaan met het permanent verkopen van rommel aan minderjarigen. Wat de gevolgen daarvan zijn op de langere termijn maakt hij zich niet druk.
Dan wethouder Eigeman (GroenLinks), hij is heeft zich snel de gebruiken van de politiek eigengemaakt. Schijt heeft ie aan krakers, milieuactivisten, anti-globalisten enzovoorts, die kunnen wat hem betreft de rug op, want met de VVD, ja met de VVD wil hij bestuurlijk onder een laken blijven. De VVD, een heel milieuvriendelijke partij eigenlijk altijd geweest. Loyaal werken hij en zijn partij Groen Links mee aan bijvoorbeeld de afbraak van betaalbare huurwoningen en de sloop van het stedelijk openbaar vervoer en even loyaal werkt hij mee aan de bouw van meer parkeergarages en kledingzaken. Hij is ook wethouders voor jeugdzaken, nou daar is de jeugd dan mooi klaar mee.
Wethouder De Jonge (PvdA), géén 24-uurs opvang voor daklozen omdat ze dan niet voldoende geprikkeld worden om hun leven een andere wending te geven. Zie hier de mening van mevrouw De Jonge over het verschijnsel daklozen en dakloosheid (Brabants Dagbladje ergens in de eerste helft van dit jaar). Kijk eens aan, de daklozen moeten hun leven maar een andere wending geven, zij hoeft dat niet. Zij mag (van haar partij PvdA) rustig doorgaan met de boel belazeren en het afleveren van de gebruikelijke bestuurlijke diarree.
Leefbaar 's-Hertogenbosch en Rosmalen, het privépartijtje van Kagie (ex-PvdA-raadslid en wethouder). Leefbaar Den Bosch met Kagie? Mis, helemaal fout. Mevrouw Bieshaar directrice van de Gemeentelijke Sociale Dienst. Haar klanten, de uitkeringstrekkers, ja die moeten werken voor de uitkering minimaal 20 uur per week, de 'Wisconsinmethode' heet dat. Ambtenaar van Rosmalen Zweers. Als jongeren een wachthokje van een bushalte totaal vernielen wordt er meteen moord en brand geschreeuwd door een groot deel van het volk. Maar ambtenaar Van Rosmalen Zweers mag zonder meer van het gemeentebestuur (inclusief Eigeman) 50, ik herhaal vijftig bushaltes uit de busdienst-regeling wegstrepen.
Er verblijven op en om het stadhuis zo'n 1300 ambtenaren en andere zogenoemde gemeentelijke medewerkers (ter vergelijking, Amersfoort een stad zo groot als 's-Hertogenbosch wat inwonersaantal betreft doet het met circa 800 stuks - bron: Raadsgroepering Knillis, nu de Stadspartij).

En dat gelul van die bestuurlijke idioten over Jeroen Bosch, men heeft niet eens in de gaten dat geen enkel stadsbestuur in de loop der eeuwen een schilderij van die schilder heeft weten te bemachtigen of te behouden (of gewoon geen interesse) gerekend vanaf de tijd dat de heer Bosch in de stad heeft geleefd (16de eeuw). Geen nood echter, toevallig begint het leven in Den Bosch steeds meer te lijken op wandelen in een schilderij van de Grote Jeroen namelijk de Tuin der Swingende café's en kledingzaken dus dat schiet lekker op.
Maar, ik ben nog niet klaar met mijn verhaal over de stad; lees ook mijn verhaal in een volgende Kleintje over Nederland en het jaar 2002, het jaar van Fortuyn en andere polderongemakkelijkheden, ik heb over het een en ander wel iets te melden, dat wordt nog heel komisch, dat wordt lachen dat wordt smullen.

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 374, 20 december 2002