Is Den Bosch leefbaar?

Hoe leefbaar is Den Bosch? Een vraag die we ons aan het einde van deze eeuw wel kunnen stellen, omdat in de nieuwe eeuw alles weer 'beter', 'efficiënter', maar vooral 'leefbaarder' moet worden... Althans, dat zijn zo de goede voornemens.

door Neef Louis

Stoppen met roken is zo'n voornemen, om jezelf 'leefbaarder' te maken. Maar Den Bosch blijft gewoon doorroken. De middenstadsmafia in de binnenstad heeft het weer voor elkaar: ook in de nieuwe eeuw kan het autoverkeer gewoon het centrum in. Als er één stad is waar de binnenstad zich gemakkelijk tot autovrij voetgangersgebied laat verklaren, dan is het Den Bosch wel. Een klein, compact, en vooral prima te bewandelen centrum. Maar nee, het zit niet in de planning. Het eenpartijcollege dat Den Bosch regeert heeft zich laten intimideren door de Hartje Stadmafia. Of misschien wel laten omkopen?
Al jaren zou de Parade autovrij worden. Een prachtig parkje aan de voet van de dagjesmensenmagneet kan er ontstaan. Maar de blikken trommels blijven het stadsbeeld bepalen. Ronkende files in de Vughterstraat. Leefbaar?

Leefbaar?
Wijken in Den Bosch zijn tot pilotgebied verklaard. De Bartjes, Hofstad, Boschveld, Hambaken de nieuwe ghetto's van de 21e eeuw. De sociale problematiek ligt er voor het opscheppen. Evenals het vuilnis trouwens. Er is achterstallig onderhoud, zowel aan de huizen als aan de infrastructuur, de gemeenschapszin is er zoek, bewoners worden door instanties genegeerd of gestigmatiseerd. Al jaren wordt er gesproken over plannen om de problemen op te lossen, maar verder dan wat blikken naïeve welzijnswerkers over de wijken uitstorten is men niet gekomen. In de binnenstad verrijst het ene project na het andere, het Paleiskwartier moet 'de nieuwe binnenstad' worden volgens de gemeentelijke propaganda. Maar wat blijft zijn de ghetto's, de achterstandswijken, de verpaupering, de niet serieus genomen bewoners, die via hun belangengroepjes weer tevergeefs aan bellen proberen te trekken. Leefbaar?

Leefbaar?
Laat op de avond is het niet aantrekkelijk om naar buiten te gaan. En dan praten we niet over de weersomstandigheden. Nee, er zijn nogal wat onveilige plekken in Den Bosch, zeker voor vrouwen. Jaren geleden zouden die plekken in kaart zijn gebracht, maatregelen genomen. Maar nog steeds levert een wandeling op de late avond een overvloed aan onveilige plekken op. Wat te doen? Spuitbusje traangas of pepperspray meenemen, inclusief een paraplu de standaard bagage voor een late avond? Of maar achter de geraniums blijven zitten en het huis niet meer uitdurven... Leefbaar?

Maar leefbaar?
Een leefbare 21e eeuw. Politiek bepaald. Politiek bepaald? Een overvloed van partijen in Den Bosch, maar een minimum aan verschillen. Een eenpartijcollege regeert, geen onderlinge verschillen, geen profilering. Dezelfde arrogantie van de macht, dezelfde kloof tussen bestuurders en bestuurden. Geen oppositie ook in Den Bosch, slaapverwekkende vertoningen in commissies en gemeenteraad. Geen akties, demonstraties, protesten of interesse voor wat er 'onder de mensen' speelt. Na wat signalen, zoals drie zetels voor de Centrumdemokraten, gaat er hier en daar een ooglid open, om even later weer tevreden te worden gesloten. Het wordt een slaapverwekkende nieuwe eeuw. Maar leefbaar?

Leefbaar als modewoord
Leefbaar wordt wel het nieuwe modewoord. Eerst alles laten verkrotten, verwoesten, verpesten, verwaarlozen, uitroken, en het dan weer Leefbaar maken. Werkgelegenheid? Nee, politieke onmacht. Drie Bossche splinters hebben aangekondigd samen te gaan in 'Leefbaar 's-Hertogenbosch en Rosmalen'. Een nieuwe politieke formatie (LHR), maar evenals de 'vernieuwde' wasmiddelen of inlegkruisjes gewoon meer van hetzelfde. Het nieuwe inlegkruisje komt uit de koker van Lente '97, Nestor en Knillis. Lente '97 is een onecht kind van grote broer PvdA, Nestor is de uit de familie gezette grootvader van Bosch Belang en Knillis is Knillis, u weet wel, dat beeld dat rond de jaarlijkse bierorgie die carnaval heet op de Markt staat en uiteindelijk wordt verbrand. Totnutoe heeft de politieke Knillis niet willen branden, maar euthanasie is meer dan nodig.

Leefbaar...
Nee, het ziet er niet rooskleurig uit voor de komende eeuw. Als automobilist kan je gewoon een bijdrage blijven leveren aan een onleefbaar centrum of het blik aan de rand blijven parkeren. Overvolle straten, met aan beide zijden de produkten van 'onze ekonomie'. Als wijkbewoner mag je in je ghetto blijven zitten, en als je mazzel hebt word je nog eens geënquêteerd door een welzijnswerkerster. Die vervolgens jouw gegevens in de onderste lade opslaat, totdat ze in een volgende eeuw weer eens worden gevonden en men denkt dan 'ach ja, dat is ook zo' en vervolgens alles weer opnieuw gaat inventariseren. Het mag best wat onveilig blijven in Den Bosch, waarom moet je 's avonds ook zonodig de straat op? Vroeg naar bed, want morgen is er weer een dag vol arbeidsvreugde. En de politiek? Een ooglid gaat even open, het ooglid gaat voor lange tijd weer dicht. De raadsstukken zullen ooit in braille verschijnen. Maar of het Leefbaar wordt...?

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 351, 15 december 2000