Dalai Lama in het Kleintje

Na het lezen van de "boeddhistische professional" (artikel over de Dalai Lama van Bhiksuni Ratana in vorige Kleintje) had ik een vieze smaak in mijn mond. Het klinkt allemaal zo beschaafd, zo redelijk, zo invoelend en begrijpend, dat je geneigd bent er waardering voor op te brengen. Maar het is bedrog en misleiding alom.
Ik ben een gelovig mens, en heb niets dan de hoogste waardering voor Avalokiteshvara (Lett.: "de heer die hoort en gehoord wordt"). Het is de Indiaase naam van de God(in) van het mededogen die de Boeddhisten van de Hindoereligie overgenomen hebben, die in Japan "Kwannon" en in China "Kwanyin" heet en die geassocieerd wordt met de volle maan. In Christelijke termen zou je kunnen zeggen dat de moederlijk-milde kwaliteiten van Maria en de magische (wonderen verrichtende) krachten van Jezus in Avalokiteshvara verenigd zijn. Wie zou daar iets op tegen kunnen hebben?
Deze beroeps-boeddhist weet het echter zo te draaien dat Avalokiteshvara een 'aspect' van Boeddha is. Dat is net zo iets als zeggen dat de volle maan 'een deel' van de zon is. Of dat vrouwen en kinderen een deel van de man zijn. Inderdaad een uiterst patriarchale opvatting! En dat verklaart ook precies waarom diverse occulte macho-organisaties in het begin van deze eeuw expedities naar Tibet stuurden. Ze begeerden de magische kennis en symboliek. En wat brachten ze mee terug? Het zonnerad, dat wij leerden kennen als het hakenkruis.
Het Boeddhisme kon er zich ondanks haar betrekkelijke jeugdigheid onder de wereldreligies (het is ongeveer even oud als het Christendom) geruime tijd op beroemen het oudste geboorterecht te hebben. de oudste "zoon" onder de wereldreligies te zijn, want ze had het oudste document van haar afstamming. En wat zien we daarop? Boeddha als een zonnehart temidden van volgelingen (met een hakenkruis op zijn borst). Nu beweer ik niet dat de zon slechts is. Of dat macho-kwesties verwerpelijk zijn, of dat Boeddha's fascistisch zijn of zoiets. En ik heb ook niets tegen magiërs, dat waren oorspronkelijk namelijk Zoroastrische priesters/ingewijden die de lasten van het volk probeerden te verlichten (voor de Christenen onder ons: de drie koningen waren magiërs), maar ik heb wel degelijk iets tegen "beroeps-gelovigen" die net doen alsof ze niet weten dat het hakenkruis uit Tibet stamt. En tegen de verdraaiing van feiten die het voor doen komen alsof alles om (zonne)macht draait. Dan wordt het Boeddhisme mijns inziens met recht "opium voor het volk" genoemd.
Het is ondenkbaar dat de Dalai Lama niet op de hoogte is van deze historische band met het fascisme. En hoewel er ongetwijfeld ook mededogen wenselijk is bij de beoordeling van grote misstappen, wil dat nog niet zeggen dat de waarheid dan maar onder de mat geveegd moet worden. De Volle Maanssymboliek (die we onder andere bij Zen-Boeddhisten veelvuldig tegenkomen) staat juist symbool voor het innerlijk schouwen van Waarheid! (door Josje)

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 343, 7 april 2000