De apart verpakte designer tandenstoker met mintsmaak
Ligt het aan mij of worden de reclameborden in de straten alsmaar groter, de advertenties in de kranten opdringender en de reclame op tv frequenter. De commercie beheerst het moderne leven en heeft zich overal om ons heen geïnfiltreerd. In de bus en op de bus, in de rij in supermarkten met je boodschappen naar andere boodschappen kijken, langs de snelweg en op stations en ook binnenkort wanneer we iemand bellen of emailen krijgen we commerciële boodschappen te horen of te zien.
door Dennis Rodie
De verkoopstrategie, dat met een mooi woord tegenwoordig verkoopbevordering heet, is gebaseerd op sluwe psychologische tactieken hand in hand met een ingenieuze technologie. Dat programma's op televisie stiekem door fabrikanten op een verborgen manier worden onderbroken met korte berichten is al weer een achterhaalde zaak. Het proces dat onder het niveau van het bewustzijn werkt heet strobonische injectie. Af en toe, zoals eerder dit jaar in Engeland, breekt er nog een relletje over los. Als reactie tegen deze toenemende manipulatie is er echter wel inmiddels een tegenreactie ontstaan. Het Zweedse bedrijf Ericsson heeft een systeem ontworpen dat de verborgen boodschappen identificeert en meldt. Maar nieuwe methoden om de consument te bereiken zullen ongetwijfeld snel de kop opsteken.
Van alle reclame die dagelijks over ons heen wordt gestort voert cosmetica wel de boventoon aan. Men geeft het goedje dat meestal bestaat uit lanoline een romantische naam, creëert een schijnwereld er omheen waar prachtige, stralende vrouwen hun perfecte huid met hun lange vingertoppen betasten en de consument is dan plotseling bereidt om tien tot twintig keer de kostprijs ervoor te betalen. Er wordt geen crème meer verkocht maar hoop. Hoop gebaseerd op het universele verlangen van de vrouw om aantrekkelijk te zijn voor het andere geslacht. De verkoop is tegenwoordig gebaseerd op angsten of diepliggende wensen die indirect de industrie op gang moeten houden. We kopen bier voor de kameraadschap en de vrolijkheid, bestellers bij Albert Hein voor wat snelle culturele verhevenheid, ondergoed voor reinheid en vitaliteit, ongebleekt wcpapier voor ons milieubewustzijn en groene rabarber thee met room voor de exotische uitvlucht.
Het is niet meer het product zelf dat men probeert te verkopen maar het idee achter het product. Pepsi heeft zijn verpakking uitsluitend om die reden laten veranderen. Het bedrijf had voor 800 miljoen voor de kleur blauw gekozen omdat die jongeren zou aanwakkeren tot verzet tegen de gevestigde orde (of dat dan Coca Cola is weet ik niet). De vele naam- en kleur wijzigingen in het bedrijfsleven zappen ons dan ook voortdurend voorbij. Ik sluit m'n ogen en denk hoe een advertentie in de nabije toekomst eruit zal zien.
Zeven uur. De satelliet gestuurde wekkerradio laat de rode digitale cijfers zien. Een jongeman stapt uit zijn verwarmde waterbed en wandelt naar de citroengele betegelde badkamer. Het naar de hand gevormde scheerapparaat met dubbele roteerkracht verwijdert z'n stoppelbaard met technologische precisie. Hij warmt een tosti met kaas en ham op in z'n magnetron die maar liefst drie keer sneller is dan z'n oude magnetron. De elektrische tandenborstel met viervoudige roteerkracht vindt zijn weg vanzelf tussen zijn tanden en kiezen. Wanneer hij in zijn snelle wagen zit die van nul de honderd kilometer per uur kan halen in vijf seconden merkt hij tot zijn ongenoegen dat er nog een stukje vlees tussen zijn tanden zit. Uit zijn binnenzak haalt hij één apart verpakte designer tandenstoker met mintsmaak. Met een fris gebit zijn de twee uur in de file zoveel komfortabeler!
Helaas bestaat er ècht een apart verpakte designer tandenstoker met mintsmaak. Want zoiets kun je zelf niet meer verzinnen. Met kloppend hart kijk ik uit naar de 21ste eeuw waarin de Star Trek generatie ongetwijfeld ons om de (punt)oren zullen slaan met een uitgebreid assortiment onbenullige technologische produkten die onze fantasie te buiten gaan, maar het geld op onze chipkaart rechtstreeks doet opstralen naar de fabrikanten.
Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 325, 25 september 1998
