doe mee door niet mee te doen!
Zaterdag 28 november is het voor de zevende keer Internationale Niet-Winkeldag. In Nederland wordt de Niet-Winkeldag dit jaar voor de vierde keer gehouden. Buy Nothing Day/Niet-Winkeldag is een dag van vrolijk en kritisch protest tegen de Westerse overconsumptie, de ongelijke verdeling van welzijn en welvaart wereldwijd en de invloed van reclame op ons dagelijks leven. Zo langzamerhand kan niemand in de rijke delen van de wereld nog om het fenomeen Internationale Niet-Winkeldag heen. Wereldwijd wordt op Niet-Winkeldag op allerlei manieren aandacht gevraagd voor de gevolgen voor mensen en milieu van de consumptiemaatschappij. De Niet-Winkeldag staat in het teken van 'Genoeg is genoeg'. De consumptiepatronen in rijke landen leggen een veel te groot beslag op de aardse rijkdommen en brengen het milieu veel schade toe. Reclame wil ons doen geloven dat we gelukkig worden van veel spullen en wakkert bovendien ontevredenheid en hebzucht in mensen aan. Maar geluk heeft niets te maken met een auto of een spijkerbroek van een bepaald merk.
De actievoerders in Nederland, Canada, Nieuw-Zeeland, Groot-Brittannië, de VS, Australië, Noorwegen, Polen, Slovenië, Duitsland, Noord-Ierland, Frankrijk en België voelen zich gesteund door de uitkomsten van het onlangs gepresenteerde VN Human Development Report, dat aantoont dat ongebreidelde consumptie de kloof tussen arm en rijk verbreedt: 86% van de uitgaven voor persoonlijke consumptie wordt gedaan door 20% van de wereldbevolking. Tijdens de Niet-Winkeldagcampagne werd tot nu toe steeds het percentage van 80 procent gehanteerd. De verhouding blijkt dus zelfs nog schever te liggen. In Nederland verscheen in september de Nationale Milieubalans 1998 van het RIVM. Ook daaruit blijkt - opnieuw - dat de aanschaf van steeds meer produkten het onmogelijk maakt om milieu-doelstellingen te verwezenlijken. In Nederland steeg de CO2 uitstoot dit jaar met twee procent, terwijl die eigenlijk fors had moeten dalen.
Wereldwijde actiedag
De Niet-Winkeldag is vooral een protestdag van al diegenen die vinden dat ze genoeg hebben, en die een tegengeluid willen laten horen tegen de aanhoudende trend van 'steeds meer'. Buy Nothing Day wordt vooral gevierd in landen met een zeer hoog consumptieniveau. Het initiatief voor de Buy Nothing Day werd in 1992 in Canada genomen door Ted Dave, werkzaam in de reclamewereld. Hij wilde met zijn actie een daad stellen tegen de voortdurende oproep tot overconsumeren, die de reclame over ons uitstort. Zijn motto was: Genoeg is genoeg! Sindsdien is het idee van de Niet-Winkeldag in steeds meer landen overgenomen. Dit jaar zijn er activiteiten in minstens dertien landen.
Nederlandse Niet-Winkeldag
Nederland beleeft dit jaar voor de vierde keer een Niet-Winkeldag. De dag werd in 1995 in ons land geïntroduceerd door Omslag, Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling in Sint-Michielsgestel. De belangstelling voor deze vrolijke 'konsuminderdag' neemt ieder jaar toe. De Nederlandse campagne wordt dit jaar financieel gesteund door NCDO/Duurzame Wereld. De Niet-Winkeldag vindt plaats op zaterdag 28 november. Op die dag komen er overal in het land vrolijke en opvallende straatacties, waarbij het winkelend publiek wordt gevraagd om na te denken over hun eigen consumptiepatroon. De actievormen zijn heel divers: in de ene stad worden winkelvrije zones ingericht, terwijl elders Marsmannetjes het gedrag van aardbewoners komen bestuderen. Of je vindt middenin een drukke winkelstraat een paar luie stoelen, waarin mensen even kunnen bijkomen van hun koopdrift. Misschien duiken ook dit jaar weer winkelende schapen of marionetten op. Wie geluk heeft, kan ergens een Doosje Geluk of een Kerstcadeau-vrijstellingscertifikaat bemachtigen!
Konsuminderkrant
Dit jaar brengt Omslag voor het eerst de Konsuminderkrant uit. De twaalf pagina's tellende krant, die ondermeer via alle bibliotheken wordt verspreid, bevat veel informatie en praktische tips voor een minder materialistisch ingestelde leefwijze en suggesties hoe je de kwaliteit van je leven kunt vergroten zonder het milieu te belasten. Terwijl de reclame veelal 'geluk' belooft bij aankoop van een produkt, bevat de Konsuminderkrant tips om dat geluk gratis te bemachtigen.
Doe mee door niet mee te doen
De gemakkelijkste manier om mee te doen met de Niet-Winkeldag is: thuisblijven! Gun jezelf en je portemonnee een dagje rust door niet te gaan winkelen. Er komen speciale raam-posters. Wie actiever aan de campagne wil meedoen kan bij Omslag een praktische Actiehandleiding aanvragen, boordevol tips en suggesties voor kleine en grotere acties (te bestellen door f. 5,- over te maken op giro 753665 tnv Omslag, Sint-Michielsgestel, vermeld: 'Actiehandleiding'). Op 6 en 7 november organiseert Omslag een cursus Straattheater en op 8 november komt er een landelijke informatiedag in Amersfoort. Meer informatie is verkrijgbaar bij Omslag, Werkplaats voor Duurzame Ontwikkeling, Postbus 163, 5270 AD Sint-Michielsgestel. Telefoon 073-5941622 of 030-2730100. Email:
Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 325, 25 september 1998
