Hoe een gewoon mens onderdak zoekt op de neo-liberale woningmarkt

"Na twee weken woonservice is wel duidelijk dat deze nieuwe dienstverlening uiterst geslaagd is. De bijbehorende cijfers zijn dan ook zeer bemoedigend: in de eerste week kwamen er zo'n 1600 reacties van woningzoekenden binnen en in de tweede week kwamen daar nog eens 2000 bij". Enthousiasme ten top, bij de directies van de woningbouwverenigingen in Den Bosch en omstreken.
Het nieuwe systeem van woningtoewijzing - woonservice noemen ze 't - draait nou een maand in de stad. Niet alleen de woningbouwverenigingen, maar ook de pers en de politiek zijn er overdreven enthousiast over. En ik vraag me af waarom. Is dat enthousiasme wel terecht? Is het systeem eigenlijk wel zo service-gericht? Wie hebben voordelen van dit nieuwe systeem? Wat zijn de nadelige bij-effecten?

bezuiniging
Ongetwijfeld levert het systeem een bezuiniging op in personeelskosten. Het toewijzen van de woning gebeurt op vaste selectiegronden als inkomen, leeftijd en datum van inschrijving. Onderzoek naar woonwensen zit er niet meer bij. De ingeschrevene zoekt zelf de woning en meldt zich als geïnteresseerde. Bij de corporaties kunnen ze een belangrijk deel van de werkzaamheden door computers laten uitvoeren. Het enige wat je nog nodig hebt zijn data-invoerders en typemachine-operators.
Leuk bijkomend financieel effect is dat inschrijving nu 35 gulden per jaar kost. Vroeger betaalde je bij een inschrijving 20 gulden en wachtte je tot je een woning kreeg aangeboden. Als je verhuisde schreef je je opnieuw in en betaalde opnieuw. Nu is het elk jaar 35 piek betalen. Och 35 piek is toch wel op te brengen? Het is maar hoe je 't bekijkt. Juist arme mensen moeten gebruik maken van de sociale woningbouw, en zij betalen nu meer als de rijken die zich via een makelaar een huurwoning verwerven. Want om in het systeem voor een woning in aanmerking te komen moet je, zo blijkt uit de inmiddels toegewezen woningen, zo'n tien jaar ingeschreven staan. Dat is 350 piek! Ruim 2x zoveel als een commercieel woningbemiddelingsbureau.
Dus een ordinaire lastenverhoging voor armen. De enige die daarover problemen heeft gemaakt is de SP. Groenlinks en PvdA staan te jubelen over het mooie systeem en nemen de 35 piek per jaar maar voor lief.

woningvoorraad-beheer
Ander bijkomend voordeel voor de corporaties is de mogelijkheid hun tot nu toe onverhuurbare woningen eindelijk te gelde te maken. In de afgelopen weken is in het aanbod zichtbaar dat voor de laagste inkomenscategorie vrijwel alleen de woningen beschikbaar komen die voorheen nauwelijks werden verhuurd omdat niemand ze wilde. (Te duur voor te slecht).

huis aan huis
Al eerder werd in het Kleiintje geschreven over de schandalige regeling dat de woningen in een reclameblad worden aangeboden. Naast de woningen staan de slager-aanbiedingen. De woningzoeker wordt verplicht het reclameblad door te zoeken om de woningpagina (of halve pagina) te vinden. En de sticker op je brievenbus dat je geen ongeadresseerde reclame wilt, moet eraf. Goed voor de papierproductie.

woningtoerisme
"Wij roepen mensen op om niet naar de geadverteerde woningen te gaan kijken en de huidige bewoners te vragen of men binnen mag kijken. Het systeem werkt nou eenmaal zo dat je op grond van de omschrijving in de woonservice-pagina de woning kiest." Aldus weer de gezamenlijke corporaties, nadat ze boos werden platgebeld door oude huurders die helemaal gek werden van het kijk-toerisme van honderden mensen in een weekend. Haha. Kiezen op grond van de omschrijving? In de omschrijvingen kom je steeds niet verder dan 'leuke flatwoning met slaapkamer' of hartstikke leuke woning in de buurt van het centrum'. Dat woonservice serieus verlangt dat woningzoekenden op grond van die flut-omschrijvingen een woning kiezen is natuurlijk te naïef voor woorden.
Je staat toch al vlug zo'n tien jaar ingeschreven voordat je aan de beurt komt, dus wil je wel zeker weten dat de woning, waarvoor je je lot inlevert, aan je wensen voldoet, lijkt me. Hoe hard de corporaties ook zullen vragen niet te gaan kijken, dat zal altijd blijven gebeuren. En terecht. Al heb ook ik gigantische medelijden met de 'oude' huurder die daar knettergek van zal worden.
De overweging van de corporaties hierachter lijkt wederom financieel. In de huurprijzen zit leegstand per zoveel jaar berekend. Leegstand die altijd tussen de oude en de nieuwe huurder ontstaat. Nu heeft woonservice het voor elkaar dat er geen dag leegstand plaatsvindt. Kassa! Huren ervoor omlaag doen, ho maar, en de last heeft ze niet zelf; die komt voor rekening van de oude huurder.

kapitalisme
3600 reacties in de eerste twee weken kun je een succes noemen. Maar je kan het ook als bewijs van totaal mislukken van het werk van sociale woningbouwcorporaties beschouwen. 3600 reacties, en nog maar een handjevol woningen op de markt gegooid. Waar moet dat naar toe. Wie is er nou beter geworden van dit systeem. Absoluut niet de doelgroep van de corporaties. Althans, de oorspronkelijke doelgroep. Want het is misschien zinnig hier nog even te wijzen op het feit dat de corporaties vrijwel allen ooit uit socialistisch en/of christelijk-sociale motieven zijn opgericht. Lees hun statuten er nog maar eens op na. Shame on you! En shame on de politiek in deze stad, die het laat liggen. Op straat.

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 309, mei 1997