Komt er snel één wereldeconomie?
Sinds 1995 onderhandelen vertegenwoordigers van de 29 rijkste landen van de wereld in het diepste geheim over de Multilateral Agreement on Investments (MAI). De MAI is bedoeld als een internationaal verdrag dat 'investeringen' moet beschermen en wordt nu al "de grondwet voor één wereld-economie" genoemd. De MAI geeft internationale investeerders verregaande rechten en zal desastreuze gevolgen hebben voor onder meer arbeidsvoorwaarden, sociale zekerheid, milieubescherming en democratische rechten over de gehele wereld. Een aantal onderdelen van de MAI:
- In de MAI wordt elk overheidsbeleid dat de 'investeringen' van een bedrijf schaadt gezien als bezitsonteigening. De MAI geeft ondernemingen in zo'n geval het recht om lokale en nationale overheden aan te klagen. Een internationaal tribunaal van 'experts' zal de betreffende overheid vervolgens een boete opleggen om deze 'bezitsonteigening' te compenseren. Overheden krijgen omgekeerd niet het recht om bedrijven aan te klagen in het belang van de bevolking.
- De MAI verbiedt het stellen van voorwaarden aan investeringen zodat de bevolking daar ook van kan profiteren. Voorwaarden ten aanzien van lokale werkgelegenheid of herinvestering van de winst zullen verboden worden. Overheden zullen geen middelen meer hebben om spekulatie tegen te gaan.
- De MAI geeft investeerders het recht om zonder beperkingen bedrijven op te zetten in alle sectoren, dus ook op het gebied van bijvoorbeeld onderwijs en gezondheidszorg. Overheidsbeleid op deze gebieden zal onbetaalbaar worden, doordat investeerders gelijke toegang krijgen tot alle bestaande subsidie-regelingen, commercieel of niet-commercieel.
- Nieuwe wetgeving voor bijvoorbeeld milieubescherming zal illegaal worden verklaard omdat het de investeerders schaadt. De torenhoge schadeclaims zullen dergelijk beleid onbetaalbaar maken, want met de MAI zal het principe "de vervuiler betaalt" veranderen in: "de overheid betaalt de vervuiler".
Ook een wettelijke verbetering van de arbeidsvoorwaarden wordt onder de MAI illegaal. Daarmee zullen alle toekomstige CAO's waarschijnlijk in één klap van tafel worden geveegd.
Terwijl de lobbyclubs van grote bedrijven al vanaf het begin nauw bij de onderhandelingen over de MAI betrokken zijn, wordt het grote publiek angstvallig buiten de deur gehouden. Volgens de planning zal de MAI in april 1998 worden ondertekend. Na ondertekening zullen landen voor minimaal 20 jaar vastzitten aan het verdrag, zelfs als de gehele bevolking ertegen is.
Campagne tegen MAI
De overdracht van macht van lokale en nationale overheden naar grote ondemocratische instituties zoals de Europese Unie (EU) en de World Trade Organisation (WTO) is de afgelopen jaren in een stroomversnelling gekomen. De MAI staat daarin absoluut niet op zichzelf, maar het is zonder twijfel het meest vergaande verdrag tot nog toe. Sinds het uitlekken van de concept tekst van de MAI ongeveer een jaar geleden, wordt in een aantal landen op grote schaal campagne gevoerd tegen het verdrag. Met name in Canada en de Verenigde Staten bestaat veel verzet vanwege ervaringen met het vergelijkbare NAFTA-akkoord, tussen de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Een coalitie van onder meer vakbonden, studentengroepen en burgerinitiatieven eist dat het MAI-verdrag volledig van tafel gaat. In Europa is het nog angstwekkend stil rond de MAI. Hoewel in Engeland, Frankrijk en Duitsland de laatste tijd meer protest van de grond komt, staat het verzet tegen de MAI in Europa nog in de kinderschoenen. Wij zien een campagne tegen de MAI als een belangrijk aanknopingspunt om in Nederland een beweging tegen de van boven opgelegde "vrij"handel van de grond te krijgen. Wij vinden het absoluut noodzakelijk om de MAI tegen te houden. Dat is ook mogelijk, maar de tijd dringt. Onze inzet voor de campagne is: 1. een absolute afwijzing van de MAI; en 2. verzet tegen de toenemende macht van multinationale ondernemingen en ondemocratische instituties zoals EU, NAFTA en WTO.
Om de MAI te stoppen moeten we binnen korte tijd een brede beweging van de grond krijgen. Alleen met een grote coalitie is het mogelijk om daadwerkelijk een vuist te maken. Daarom willen we binnen korte tijd zo veel mogelijk mensen informeren en betrekken bij een campagne tegen de MAI. We hebben daarvoor de volgende plannen: * info-tour door Nederland * korte folder (komt binnenkort uit) * uitgebreide brochure (op langere termijn) * landelijke actiedagen
Vanaf januari 1998 willen wij een tour organiseren om in Nederland een aanzet te geven tot een campagne tegen de MAI. De bedoeling van deze tour is om informatie te geven over de MAI en gezamenlijk te praten over mogelijke acties. We kunnen dat natuurlijk niet zonder de medewerking van lokale groepen overal in het land. Daarom roepen we groepen op om in hun eigen stad of regio de organisatie van een bijeenkomst op zich te nemen. Zoek zo mogelijk contact met andere organisaties in je stad zoals actiegroepen, vakbondsafdelingen, milieugroepen, organisaties voor internationale solidariteit, vrouwengroepen, migrantenorganisaties. En zoek een plek die laagdrempelig is voor verschillende groepen. Wil je meer informatie of wil je een bijeenkomst organiseren? Neem dan zo snel mogelijk contact met ons op!
Campagne tegen MAI, Postbus 2228, 2301 CE Leiden (071-5173019) email via
Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 317, 23 januari 1998
