de waarde van religie

een reactie op het vorige kleintje

Naar aanleiding van het stuk van Eric Krebbers 'Dalai Lama is een Tibetaanse Khomeiny' in Kleintje nummer 316, wil ik proberen om het een en ander recht te zetten wat betreft de Dalai Lama en daarnaast een aanzet te geven om de waarde van religie te onderzoeken. Ik realiseer me dat een dialoog tussen een ongelovige en een gelovige bijna onmogelijk is, nochtans: kloven zijn er om overbrugd te worden.

Tenzin Gyatso
De Dalai Lama is de reïncarnatie van de Boeddha van mededogen. In al zijn boeken en toespraken spreekt hij over mededogen en de belangrijke relatie tussen oorzaak en gevolg. Dit is in een notendop de kern van het Tibetaanse boeddhisme. Tenzin Gyatso is spiritueel leider van Tibet en heeft daarnaast ook een regeringsfunctie. Wanneer Tibet onafhankelijk wordt zal hij de laatste functie niet meer op zich nemen. Of het "instituut Dalai Lama" zal blijven bestaan zal het volk beslissen (toespraak 10 maart 1995). Mogelijk is hij de laatste Dalai Lama. Het is overigens onwaarschijnlijk dat het Tibetaanse volk ervoor zal kiezen het instituut van Dalai Lama af te schaffen. De huidige Dalai Lama is enorm geliefd, zowel bij Tibetanen als buiten Tibet. De meeste Tibetanen dragen een foto van de Dalai Lama bij zich, iets wat in Tibet door de Chinezen verboden is. Niet alleen als religieus leider is de Dalai Lama geliefd, als politiek leider blijft hij voor het Tibetaans volk een symbool van hoop op een betere toekomst.

laster
Waarom wordt hij belasterd? Onderdrukking, (lijf)straffen, verkrachting, corruptie, rechts-extremisme, het kan niet op. Waarom doet Krebbers dat? Misschien is hij bewust of onbewust slechts een pion in het spel. Laten we eens goed naar de situatie kijken, er zijn twee belangrijke factoren in het spel. De Muurkrant en Krebbers zijn een kanaal voor links ideeëngoed. Van oudsher wordt religie in linkse kringen veroordeeld: "opium voor het volk". De tweede factor: de Chinezen doen momenteel alles om Tibet kapot te maken: de Chinese regering verspreidt foutieve informatie omtrent Tibet en alles wat daarmee te maken heeft. Daarnaast een (onvolledige) opsomming: Tibetaanse vrouwen worden gesteriliseerd en moeten gedwongen abortus ondergaan, Tibetanen krijgen geen of de slechtste banen, het culturele erfgoed is reeds grotendeels vernietigd, delen van Tibet zijn nucleair besmet, Chinezen mengen zich in religieuze zaken door zelf incarnaties van Lama's aan te wijzen en deze op te voeden in Peking (de elfde Panchen Lama, aangewezen mede door de Dalai Lama, wordt door de Chinezen vastgehouden). De combinatie van bovenstaande factoren heeft het artikel in de Muurkrant van 19 december tot gevolg. Ik denk dat het niet goed is wanner foutieve informatie wordt verspreid en dat moet worden onderzocht hoe dat komt. Toch staan er goede puntjes in het artikel: Tibet, het land van de goden, hoeft niet gemystificeerd te worden, er was wel degelijk lijden en gevangenissen en dergelijke. Ook heeft de Dalai Lama Asahara ontmoet, de leider van de Japanse Aum-sekte. Het is jammer dat hij de ware bedoelingen van Asahara niet heeft kunnen doorgronden.

religie
Wat moeten we tegenwoordig met religie? Religies die het volk onderdrukken en dom houden bestaan helaas nog steeds. Maar het kan anders. Inzicht in jezelf, blokkades en oude patronen doorgronden, contact met de omgeving, het openen van je hart: religie verrijkt je leven. Een Khomeiny vraagt om absoluut geloof, de Dalai Lama om helder inzicht en weten. Voor de meeste intellectuelen is religie voor de dommen. Het is gemakkelijk om deze stelling te gebruiken om religie af te wijzen. Ware religie is geen theorie maar een levenswijze. Ik kan eenieder aanraden om de bibliografie van de Dalai Lama te lezen: 'Vrijheid in ballingschap', makkelijk geschreven, je leest het in één ruk uit. Het boeddhisme leert ons de belangrijkste relatie tussen oorzaak en gevolg. Het bewustworden hiervan kan een verandering in je acties teweegbrengen. Als je leven verandert door op een meer spirituele manier de wereld te benaderen, zou het best wel eens kunnen zijn dat veel links gedachtengoed daar uitstekend bij past. Bijvoorbeeld: vanuit spiritueel oogpunt is alles met alles verbonden, alle verschijnselen zijn onderling afhankelijk. Ondanks de grote verschillen zijn wij allen gelijk in bestaansrecht. Bewustzijn van je eigen afhankelijkheid van het geheel en je eigen kwetsbaarheid (geen bakker - geen brood, dioxine-uitstoot - kanker) is een waarborg tegen uitbuiting en overheersing. Dit bewustzijn zorgt ervoor dat je wil bijdragen aan het geheel. Hierin past een sociale maatschappij en de zorg om ons milieu.

Een Khomeiny, het communisme of kapitalisme legt ons een systeem op. Ware religie biedt de vrijheid om je leven van binnenuit te hervormen.

Michel Lanters (Utrecht)

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 317, 23 januari 1998