Het Gelijk... Uitnodiging voor een debat
Is er voor 'links' nog een toekomst in het zogenaamde postmoderne tijdperk? In welke richtingen moeten we die zoeken? Moeten er niet 'ns wat dogmaas overboord, moeten er geen nieuwe banden aangeknoopt worden... wat moeten we eigenlijk doen om nieuwe perspektieven te ontwikkelen?
Zo'n drie jaar geleden ging het projekt Konfrontatie van start, als een poging om op de bovenstaande vragen een antwoord te krijgen. De bedoeling was -en is- dat het blad een forum-funksie zou vervullen. De Konfrontatie zou een ongebonden, non-sektaries blad zijn waarin (radikaal) linkse mensen uit verschillende hoeken met elkaar in diskussie zouden gaan en de zo broodnodige nieuwe (theoretiese) perspektieven zouden kunnen ontwikkelen.
Dat het de Konfrontatie tot op de dag van vandaag niet gelukt om deze ambitieuze, maar ook heel zinnige doelstelling te verwezenlijken is een treurige zaak. Het zegt echter veel meer over de doelgroepjes van het blad (die blijkbaar nog erg naar binnen gericht, non-kommunikatief en dogmaties zijn) dan over het redaktiekollektief zelf. Dat probeert namelijk nog steeds manieren te bedenken waarop de bedoelde diskussies alsnog aangezwengeld kunnen worden.
Zo verscheen onlangs bij uitgeverij Papieren Tijger het boek 'Het Gelijk... uitnodiging tot een debat'. 200 Pagina's linkse theorie en praktijk, maar vooral: persoonlijke verhalen van mensen die zich in verschillende werelddelen in links-radikale kringen aktief gemaakt hebben. Belevenissen dus uit de scene, uit de partij, uit de beweging. Vanuit een kritiese refleksie op de eigen en andermens' verledens hopen de samenstellers van de bundel -nog steeds- openingen te vinden voor een diskussie over `links' aan het einde van de 20e eeuw.
Zowel het idee voor zo'n bundel als een gedeelte van de inhoud komt van elders. Eerder bracht de Zwitsers/Duitse Pizza-gruppe ervaringen van mensen uit verschillende werelddelen, allen aktief binnen 'links', op deze manier en met dit doel samen in éen band. 'Odranoel. Die Linke - zwischen den Welten' verscheen in 1992, en werd vrijwel direkt daarna ook uitgegeven in Latijns-Amerika. De samenstellers van Het Gelijk hebben ervoor gekozen een gedeelte van dit boek, te weten zes van de oorspronkelijke vijftien artikelen in het Nederlands te vertalen. Deze hebben ze aangevuld met drie Nederlandse geschiedenissen en een weergave van een even Nederlandse diskussie. Daarnaast is er dan nog éen bijdrage over de progressieve beweging op de Filipijnen, die niet uit Odranoel stamt.
Laten we voorop stellen dat we erg veel simpatie hebben voor het idee van het boek, voor het doel dat het beoogt. Diskussies over de toekomst van 'links' moeten gevoerd worden, meer dan dat tot nog toe gedaan is. En het is helemaal zo gek nog niet om te denken dat daarvoor aanknopingspunten gezocht en gevonden kunnen worden bij de geschiedenissen van De Beweging. Maar de vraag is toch of Het Gelijk zoveel stof tot nadenken geeft als ze in de inleiding belooft te doen.
Beperken we ons even tot het Nederlandse gedeelte. Het voorwoord, geschreven door samenstellers Hans de Bruin en Paul van Velsen is erg sterk en, zoals gezegd, veelbelovend. Maar van de Nederlandse artikelen kan alleen het tweedelige
'De dynamiek van een beweging/De betekenis van de oorsprong' dit waarmaken. Een goede, vooral herkenbare en humoristiese analyse van de geschiedenis van de kraakbeweging, en een inspirerend vervolgje over ondogmaties links in het huidige fin de siècle. Ondanks een teveel aan woorden is d