Bizarre feestdagen

Een grauwe sluier lag over de stad alsof iemand een volle stofzuigerzak boven Den Bosch had uitgeklopt. Hier en daar priemde een mager peertje van een straatlantaarn door de mistige brij, maar dit was lang niet voldoende om nog enige sfeer aan te brengen. In hun huis was het al niet beter. De elektriciteit was al weken geleden afgesloten, evenals het gas. Op last van de brandweer werd er slechts nog water geleverd. Door de ongelapte ramen staarden zij in de grijze soep die het straatbeeld ontluisterde, maar de sfeer buiten leek een getrouwe kopie van de sfeer binnen.
Maandenlang hadden zij aktie gevoerd tegen de Bossche invulling van de nieuwe Algemene Bijstandswet. Ze waren naar hearings geweest, inspraakavonden, hadden kommissievergaderingen en gemeenteraden bijgewoond, hun situatie op papier gezet en in de vorm van pamfletten uitgedeeld. Overal hadden zij aandacht gevraagd voor hun financiële toestand, zij waren zelfs geïnterviewd door het Brabants Lachblad en de BLOS omdat zij exemplarisch voor de nieuwe armoede werden bevonden, maar uiteindelijk werd de voorgestelde korting toch doorgevoerd.
Vanaf dat moment had de apathie toegeslagen. Achtereenvolgens werden gas en licht afgesloten, de huisbaas dreigde met uitzetting omdat de huur niet op tijd betaald werd, er lagen ongeopende enveloppen van inkassokantoren en deurwaarders op het dressoir, de kat werd buiten gezet omdat de brokjes te duur werden en het dier al maanden schurft had, maar er was geen geld voor de dierenarts. De kinderen gingen al maanden niet meer naar school omdat zij geen behoorlijke kleren meer hadden en zij gingen samen te voet naar winkelcentra aan de andere kant van de stad, waar zij hopelijk geen bekenden tegenkwamen, om bij de slager wat slachtafval voor de hond te vragen, zodat er soms 's avonds een feestelijke maaltijd op tafel kwam, opgewarmd door een petroleumstel.
Vijfentwintig december. Gisteren niet naar de winkel geweest, dus geen feestelijke maaltijd van slachtafval. Daarom maar wat desolaat naar buiten kijken, naar het zwakke peertje van de straatlantaarn die trachtte de grijze mist te doen vergeten, maar die integendeel juist extra accentueerde. Af en toe zagen zij mensen in een auto stappen, hij in net pak, zij doorgaans in een zwarte glitterjurk, en ze konden wel raden waar de reis heenging. Het doorbrak even de apathie wanneer zij hun zelfverzonnen gezelschapsspel deden: 'raad waar de voorbijgangers heengaan of vandaan komen'. Kerstdiner, mis, familiebezoek, waren de standaard antwoorden, terwijl sauna, drugsdealer, Costa Brava en huis van bewaring tot de meer kreatieve uitschieters behoorden.
Uit de mistige brij doemde iemand op die zich naar hun voordeur begaf. Waar oorspronkelijk de bel had moeten gaan bleef het nu angstwekkend stil, omdat er ook geen elektriciteit door het minieme draadje stroomde dat de drukknop met het belsignaal verbond. Toch schrokken zij, toen er in plaats van een rinkelend geluid hard op de deur geklopt werd. Ze keken elkaar in een moment van verwarring aan, toen stond hij op en liep naar 't halletje. Even later kwam hij de kamer weer binnen met een doos. Levensmiddelen. En een kaartje: 'prettige kerstdagen namens de stichting Steun Langdurig Gepakte Minima'. Veel tijd om de inhoud van de doos aan een nader onderzoek te onderwerpen was er niet, want er werd alweer op de deur geklopt. Zij naar 't halletje. Terug in de kamer met een doos. En een kaartje: 'Zalig Kerstfeest, parochie Maria, Jozef en hun Zoon'. Kaarsen, wierook, engelenhaar. Geklop op de deur voorkwam tijd voor bezinning. Hij naar 't halletje, terug met een mand. En een kaartje: 'fijn kerstfeest, vereniging Middenklassers voor Armen'. Flesje wijn, cervelaatworst, echte camembert, stokbrood. Klop, klop, klop. Haar beurt om naar de voordeur te gaan. Ja, een doos, en ja, een kaartje: 'Prettige feestdagen, stichting Lost Elkanders Noden'. Was ze maar bij de deur blijven staan, want nu moest hij weer. Terug met een kist, en een kaartje: 'Vrede op Aarde, oecumenisch hulpfonds NABO 'Nederlandse Armoede Bestaat Ook'. Die middag bleef er maar op de deur geklopt worden, en de dozen, kisten en manden vulden de huiskamer. Naast de ongeopende deurwaarders- en inkassobureau-enveloppen groeide de stapel kaartjes met engeltjes, winterlandschappen, goedlachse kerstmannen, kerststallen van Bethlehem. Daarmee groeide ook het aantal vrome en andere goedbedoelde wensen, alsmede het aantal afzenders van de diverse kerstgaven. 'Stichting Help Minima Door De Kerstdagen', 'Axiefonds Marxisten Voor Rechtvaardige Verdeling Van Welvaart, Kennis, Inkomen en Macht', 'Nederlandse Nationalisten voor een Witte Kerst', 'SNOT, Samen Naar Onverdeelde Tijden', 'Hulpaktie De Derde Wereld in Eigen Land', 'Pastorale Samenlevingsgemeente De Vier Evangelisten', 'Hare Krishna Gelooft Niet In Kerst Maar Wel In Rechtvaardigheid', 'Buurtkomité Anonieme Armen', 'Lions Genootschap Rijk Voor Arm', 'Sociëteit Wat Minder Kan Ook', 'Dierenbevrijders voor een veganistische kerst', en nog tientallen andere organisaties, hulpgroepen, belangenverenigingen en steunkomité's.

Citaten uit een brief van de Gemeentelijke Sociale Dienst d.d. 3 januari 1997: "...de vraag naar een eventuele wijziging van het vermogen opgenomen. In uw inkomstenbriefje over de maand december 1996 heeft u bij deze vraag 'nee' aangekruist. Uit betrouwbare bron hebben wij evenwel vernomen dat u gedurende deze maand nogal wat goederen hebt ontvangen. Ten overvloede wijzen wij u erop dat ook ontvangsten in natura tot het vermogen dienen te worden gerekend. (....) zullen wij dan ook, in het kader van het zgn. 'lik-op-stuk-beleid' uw uitkering gedurende de komende zes maanden met 20% verlagen. Tegen deze beschikking staat beroep open...".

Bericht uit het Brabants Lachblad van 7 januari 1997:

BIZAR DRAMA SCHOKT DRIEKONINGEN
(van een verslaggever)
's-Hertogenbosch - In tafellakens gehulde kinderen, die in verband met Driekoningen met lampions en liedjes huis aan huis deze traditie in stand hielden, hebben in de Zweersstraat in de Bossche wijk Tranendal een lugubere vondst gedaan. Toen zij bij een woning wilden aanbellen en constateerden dat de bel niet werkte, liepen zij door de voortuin naar het raam om daar aan te kloppen. Bij het naar binnen kijken in de woning zagen zij een aantal mensen op de grond liggen. Zij vluchtten in paniek weg, waarna zij door buurtbewoners werden opgevangen die de politie inlichtten. Nadat de politie zich toegang verschaft had tot de woning aan de Zweersstraat troffen zij het levenloze gezin K. aan. Uit onderzoek bleek dat de hoofdbewoner, de 36-jarige P.K., eerst met behulp van een cervelaatworst zijn vrouw (34) en kinderen (6 en 9) had omgebracht en daarna zichzelf van het leven beroofd heeft. Volgens buurtbewoners had het gezin K. al langere tijd met problemen te kampen en had nauwelijks meer contacten in de buurt. Een nader onderzoek wordt nog ingesteld.

basz

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 304, december 1996