Sociale diens in verwarring over huisbezoek

Een uitkeringsgerechtigde van de Papenhulst, een woon-werkpand gevestigd op Papenhulst 26 (ook wel 'de Paap' genoemd), kreeg enkele weken geleden een melding van de Sociale Dienst, dat twee van haar ambtenaren een huisbezoek zouden komen afleggen. Daarbij kreeg ze het verzoek tijdens dat bezoek inzicht te geven in haar persoonlijke administratie van de laatste acht maanden, met name bankafschriften uit die periode, en een aantal originele papieren te laten zien (geen kopieën dus). Een en ander was nodig om de gegevens die zij op het hercontroleformulier had opgegeven nader te controleren.
De bewoonster van de Paap had grote vraagtekens bij de rechtmatigheid van zo'n huisbezoek. Zij beschouwde dat als een schending van haar privacy en was bovendien van mening dat de Sociale Dienst ook heel goed in staat was haar gegevens te controleren, als zij met de gevraagde papieren naar de Sociale Dienst zou komen. Ze wist dat andere uitkeringsgerechtigden dezelfde brief hadden gekregen, waarin naar dezelfde papieren werd gevraagd, maar deze mensen kregen geen huisbezoek. Zij moesten met hun papieren naar de Sociale Dienst komen. Ze liet de Sociale Dienst weten, dat ze, alvorens met een huisbezoek in te stemmen, wilde weten wat het doel ervan was en op welke juridische gronden de Sociale Dienst het recht baseerde om op huisbezoek te komen.
De Sociale Dienst beriep zich op het Fraudebeleidsplan 1995 van de Gemeente Den Bosch, dat in december 1994 door de Gemeenteraad is aangenomen. In dit Fraudebeleidsplan is geregeld dat de Sociale Dienst steekproefsgewijs huisbezoeken mag afleggen bij uitkeringsgerechtigden. In de praktijk selecteert de Sociale Dienst op willekeurige gronden (het is een a-selecte steekproef), één op de vijftien uitkeringsgerechtigden bij wie zij op huisbezoek gaat. Het doel van huisbezoeken is een intensivering van de controle op de gegevens die door uitkeringsgerechtigden worden verstrekt. De Sociale Dienst verzekerde de paapbewoonster dat zij niet verdacht werd van fraude.
De bewoonster van de Paap antwoordde daarop dat zij geen deel wilde uitmaken van een willekeurige steekproef. Zij stelde dat het feit dat huisbezoeken bij wijze van steekproef zijn geregeld in het Fraudebeleidsplan, nog niet rechtvaardigt dat haar privacy geschonden wordt. Om die reden zou zij de ambtenaren van de Sociale Dienst dan ook niet binnenlaten. Verder stelde zij dat ze alleen verplicht is aan een huisbezoek mee te werken, als ze verdacht wordt van fraude. Alleen in dat geval heeft ze zich bereid verklaard aan een huisbezoek mee te werken, op voorwaarde dat dit wordt uitgevoerd door de sociale recherche in het bezit van een huiszoekingsbevel.

In dit hele gesprek met de Sociale Dienst werd duidelijk dat de Sociale Dienst zelf niet goed weet met welk (juridisch) recht zij bij willekeurige uitkeringsgerechtigden op huisbezoek gaat. Dat de Sociale Dienst daar onzeker over is, werd bevestigd toen de bewoonster van de Paap een paar dagen later werd uitgenodigd om met haar papieren naar de Sociale Dienst te komen. Of de Sociale Dienst toch nog op huisbezoek wil komen, is nog onduidelijk. Ze zal dan echter eerst moeten kunnen aantonen, dat zij op juridische gronden gerechtigd is, willekeurige huisbezoeken af te leggen. Wij, bewoners van de Paap, vinden dat een gerechtvaardigde eis.

Voor meer informatie kun je de Paap bellen: 073 6136921. Via Kleintje Muurkrant zullen we jullie op de hoogte houden van de afloop van deze zaak.

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 292, 15 december 1995