Steun Willem Oltmans in zijn proces

"Er is sprake geweest van een onrechtmatige daad en bedrog van de Staat jegens Oltmans." (rechter B.C. Punt in zijn tussenvonnis van 29 oktober 1997.)

Begin dit jaar verscheen 'De Staat van Bedrog', na 'Vogelvrij' en 'Persona non Grata' het derde boek waarin Willem Oltmans zijn proces tegen de Staat der Nederlanden belicht. Oltmans heeft de feiten voor zich laten spreken: in maar liefst 74 bijlagen - processtukken, originele documenten, authentieke correspondentie - toont hij nogmaals en overtuigend aan, dat de Nederlandse overheid hem jarenlang het werken onmogelijk maakte. Onder leiding van Joseph Luns zorgde de overheid ervoor dat Oltmans werd ontslagen bij de kranten waarvoor hij werkte. Toen Oltmans daarop uitweek naar het buitenland, werd hij ook daar gehinderd en zorgde Luns ervoor dat hij daar niet of nauwelijks aan de bak kwam.

De achtergronden
De directe aanleiding om Oltmans in de ban te doen was een interview dat Oltmans in 1956 had met Soekarno. Naar het oordeel van Luns had Soekarno, die pleitte voor Indonesische onafhankelijkheid, nooit aan het woord gelaten mogen worden. Oltmans, de journalist pur sang, was echter van mening dat het Nederlandse publiek ten minste recht had om de visie van de andere kant te vernemen. De geschiedenis gaf Oltmans gelijk, maar het kwaad was al geschied: Oltmans stond op de zwarte lijst en ondervindt daar tot op heden hinder en schade van.

Het proces
Oltmans zou Oltmans niet zijn als hij het daarbij had laten zitten. Zoals het een goed journalist betaamt wilde hij de waarheid boven tafel krijgen, ook al zou hij zich daarmee niet populair maken. Toen hij in 1990 de bewijzen in handen kreeg dat hij van Luns c.s. een "rode kaart" had gekregen en zijn verzoek om een schikking werd afgewezen, restte Oltmans niets anders dan de juridische weg te bewandelen. In 1991 begon hij een proces tegen de Staat der Nederlanden, dat tot op de dag van vandaag voortduurt.

Oltmans' gelijk
De rechter in dit proces, mr. B.C. Punt, heeft inmiddels vastgesteld dat er sprake is geweest van "een onrechtmatige daad en bedrog" van de Staat jegens Oltmans (tussenvonnis van 29 oktober 1997). Dezelfde rechter heeft daarnaast verklaard dat het inmiddels alleen nog maar gaat om het vaststellen van de hoogte van het schadebedrag. Volgens berekeningen van de Nederlandse Vakbond voor Journalisten (NVJ) bedraagt de inkomstenderving van Oltmans bijna drie miljoen gulden. Pieter Lakeman van de Stichting Onderzoek Bedrijfs Informatie (SOBI) kwam uit op een bedrag van 6,1 miljoen gulden.
Oltmans' opponenten lijken zich sinds het tussenvonnis voornamelijk toe te leggen op het vertragen van de zaak. Ondertussen vordert Oltmans' leeftijd en lopen de juridische kosten steeds verder op. Voor de tegenpartij is dat geen probleem, want die voert de processen op kosten van de belastingbetaler. Oltmans heeft overtuigend aangetoond door de Staat te zijn gedwarsboomd over de periode van 1956 tot 1964. De rechter bepaalde echter dat die bewijzen zijn verjaard, ook al kreeg Oltmans ze pas in 1990 in handen. Aan Oltmans de taak om aan te tonen dat de persona non grata-verklaring ook na 1964 nog doorwerkte. Het probleem daarbij is dat veel bewijsstukken zich bevinden bij de Staat, die de stukken niet of slechts mondjesmaat afgeeft. Met grote regelmaat verschijnen er berichten in de pers dat er illegaal BVD-dossiers vernietigd worden, of dat minister Dijkstal inzage weigert te verlenen. Niemand die weet wat er in de zaak-Oltmans al "verdwenen" is. Daarmee is het eind van de procedure nog niet in zicht - maar dat van Oltmans' budget wel.

Steun Willem Oltmans
Iedereen die vindt dat Oltmans zo langzamerhand recht heeft op genoegdoening kan hem steunen in zijn strijd. Dat is mogelijk door zijn boeken te kopen of door zijn proces financieel te ondersteunen. Hiertoe is een fonds opgericht onder beheer van een notaris, die zal toezien op beheer en besteding van de binnengekomen gelden. Alle bijdragen zijn welkom. U heeft er geen geld voor over? Bedenk dan wel dat u allang meebetaalt aan dit proces. Iedere belastingbetaler draagt nu al zeven jaar lang ongevraagd op voor de advocaatkosten van de Staat in dit proces. Naar schatting heeft dat tot nu toe al zo'n zes ton gekost - volledig gefinancierd door de belastingbetaler.
Help het proces tot een einde te brengen en steun de partij die dat werkelijk verdient. U kunt uw gift overmaken op rekeningnummer 54.36.63.779 bij de ABN AMRO Bank N.V. ten name van mr. M.J. Meijer c.s. Notarissen - Stichting Derden gelden - onder vermelding van Oltmans/96.2325. Voor meer inlichtingen:
notaris M.J. Meijer, Keizersgracht 695-697, 1017 DW Amsterdam.
020.6221661 (bij uitkering van de Staat aan Oltmans zullen bedragen vanaf 1000 gulden worden terugbetaald.)

Voor wie meer informatie wil over achtergronden en verloop van het proces zijn de volgende boeken een aanrader: Persona non grata (ISBN 90-6728-081-X) & De Staat van Bedrog (ISBN 90-6728-095-X). Te bestellen bij Uitgeverij Papieren Tijger, Postbus 2599, 4800 CN Breda 076.5228375 (Ook verkrijgbaar in de boekhandel)

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 320, 24 april 1998