Gaat-ie, of blijft-ie?

zondag 8 november-2009
Veel onduidelijkheid over de Palestijnse President Abbas. Gaat-ie, of blijft-ie? Hij kan zijn vertrek dan wel aangekondigd hebben, maar er bestaat alom twijfel aan zijn woorden. Ook in Israel weten ze het niet, al ziet men hem daar liever blijven. Niet zo vreemd, want Abbas toont zich keer op keer een trouw bondgenoot van de zionistische staat. Dat bleek een paar weken geleden nog met zijn weerstand tegen het Goldstone rapport, toen hij als beloning van Israel rechten ontving voor een telefonienetwerk ten behoeve van de Palestijnse elite in Ramallah. Nee, het is heel begrijpelijk dat President Peres zijn Palestijnse collega heeft opgeroepen toch vooral aan te blijven. Maar Peres voert in deze een dubbele politiek, want hij houdt ook rekening met de voordelen van een eventuele opvolger van Abbas. Helemaal omdat hij goed weet dat de onder Palestijnen immens populaire Marwan Barghouti wel wat voor het presidentschap voelt. Een beetje lastig is dat Barghouti sinds 2002 in een Israelische gevangenis zit, waar hij vier maal levenslang uitzit voor betrokkenheid bij een bomaanslag. De Israelische onderminister van Buitenlandse Zaken Danny Ayalon sloot pertinent uit dat Barghouti op vrije voeten kan komen als hij het tot president schopt. Maar Shimon Peres wilde niet uitsluiten dat hij in een dergelijke situatie amnestie zou verlenen. Zijn beweegredenen liggen voor de hand, want de uiterst charismatische Barghouti zou bij verkiezingen zo maar eens flink wat stemmen bij Hamas weg kunnen snoepen. Vraag is of Peres hier niet dezelfde soort denkfout maakt die de Israelische politiek in de jaren zeventig beging, toen men besloot de islamitische stromingen te stimuleren waar Hamas uit voort zou komen. Helemaal omdat Fatah het zo langzamerhand finaal gehad heeft met nutteloze gesprekken over een Palestijnse staat, met een Israel waarover iedereen nu wel doordrongen is dat het toch nooit tot een dergelijke consessie bereid zal zijn. Bronnen binnen Fatah spreken zelfs van een strategische ommezwaai binnen de partij. Niet dat er direct een nieuwe intifada op handen zou zijn, of dat Fatah een terugkeer zou overwegen naar het gewapend activisme van de jaren zeventig, maar er wordt wel al over stakingen en stenen gooien gesproken. Een Barghouti als leider van een dergelijk Fatah zal zeker niet op 't verlanglijstje van Israel staan. Bovendien zou hij pardoes in staat kunnen zijn om de verdeelde Palestijnen te verenigen en daar zijn zeker ook nadelen voor Israel aan verbonden. Veel onduidelijkheid dus, aan beide kanten. Maar hoe dan ook: het beeld van Barghouti als president met brede steun van de Palestijnse bevolking blijft een verfrissende gedachte.