Schijnbewegingen in de betrekkingen tussen Turkije en China

zondag 7 november-2010
Er zit schot in de verstandhouding tussen Ankara en Bejing. Turkije heeft China zelfs uitgenodigd voor een gezamenlijke militaire oefening, wat vooral in Washington veel wenkbrauwen zal hebben doen fronzen. Daarop kwam de Chinese Premier Wen Jiabao naar Turkije om een stapel verdragen te tekenen over economische samenwerking. Nog mooier. Een pijnlijk punt tussen beide landen blijft uiteraard de provincie Xinjiang en de aldaar woonachtige Oeigoeren, die zich onderdrukt voelen door de Chinezen. Daar zit de Turkse regering behoorlijk mee in de maag aangezien Oeigoeren menen dat ze Turken zijn. In uiterlijke zin is dat vrij curieus, aangezien Oeigoeren net zo veel op Turken lijken als Bosjesmannen op Volendammers. In plaats daarvan lijken Oeigoeren vooral heel erg Chinees. Maar goed, het zijn moslims en hun vlag lijkt op de Turkse, dus moeten we de in Turkije heersende rassendoctrine die leert dat het zo zit, maar geloven.

Afgelopen zomer legde de Turkse President Abdullah Gül een bezoek af aan China. Hij zei toen dat de Oeigoeren ‘een rol spelen in de vriendschapsbrug tussen China en Turkije’. Daar voegde Gül aan toe dat ‘deze rol de relaties op een hoger niveau zullen brengen’. Klonk om tranen van in de ogen te krijgen. Maar een paar dagen nadat Gül vertrokken was, braken er weer eens rellen uit in Xinjiang, die vervolgens hard werden neergeslagen door de Chinese overheid. 200 Oeigoeren moesten het daarbij met de dood bekopen. Sindsdien is er echter het een en ander veranderd. Het nieuws dat de hardliner Wang Lequan ondertussen vervangen is door de wat meer liberale Zhang Chunxian als secretaris van de communistische partij in het gebied, ontving Ankara als erg positief. Daarmee werd het de hoogste tijd voor een bezoek van de Turkse minister van buitenlandse zaken Ahmet Davutoglu aan China. En daar kwam het dus onlangs van. Davutoglu ging voor de gelegenheid langs bij een moskee in Xinjiang en de Chinezen leken het allemaal prachtig te vinden. Leken schrijven we hier, want ondertussen blijft de vraag hoe de Chinese autoriteiten er over denken dat Turkije de onder auspiciën van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA uitgeroepen Republiek Oost Turkestan, erkend heeft als enige rechthebbende over het gebied. Moeilijk voorstelbaar dat ze daar echt blij mee zijn in Bejing. Daar willen ze geen afstand doen van Tibet, maar van Xinjiang evenmin. Leuk stukje theater dus, die verbetering in de betrekkingen tussen beide landen.