• Archivaris
  • 372

Zweeds Spionageschandaal

Zweden heeft een nieuw spionageschandaal. Niet op het internationale niveau maar een overheidsinstelling in Göteborg betrapt op het ongeoorloofd spioneren over zijn personeel.

door Dennis Rodie

Enkele parkeerwachters in Göteborg hebben hun werkgever Gatubolaget aangeklaagd nadat de Zweedse krant GT in mei jongstleden bekend maakte dat ze tijdens hun werk werden bespioneerd door ingehuurde detectives. Dat werkgevers graag in de gaten houden wat hun personeel doet is niets nieuws en volgens de wet geoorloofd, maar directeur Hans Adolfsson had de ingehuurde opsporingsdienst niet gemeld bij de vakbond. Die eist nu 50.000 Kronen (5400 euro) als schadevergoeding voor het schenden van de integriteit. Personeel moet bijvoorbeeld altijd op de hoogte worden gebracht als ze worden gecontroleerd. De recente openbaarmaking van het spionagerapport ligt een tipje van de sluier op.

(Het betreft hier tijden van verschillende dagen en X staat voor verschillende personen)

07.55 zien we binnen bij het Parkeerwachtershuis een persoon naar buiten komen. De persoon loopt naar de kooi waar de auto's staan geparkeerd en we besluiten deze persoon vandaag te volgen. We noemen deze persoon X.
09.08 begint X zich te bewegen en is geïnteresseerd in een soort busje. Het busje krijgt een bekeuring.
09.11 besluit X om voort te zetten langs de Erik Dahlbergsstraat. Het gaat erg langzaam.
09.39 gaat X via de Kleine Bergsstraat naar het Skansplein. Hier staat X in een etalage te kijken.
09.46 staat X bij een juwelier in de etalage te kijken
10.09 Flagstraat. Een van onze patrouilles ziet dat X een bekeuring uitschrijft.
10.39 zit X in de auto met naar beneden gedraaide ruiten. X gaat er eventjes uit en bekeurt enkele wagens. Bij deze gelegenheid draagt X geen hoofddeksel.
14.44 komt X uit een viswinkel en heeft iets gekocht. X draagt een tas. Helaas bevinden zich te veel mensen om ons heen en kunnen we de achtervolging niet voortzetten.
10.24 vindt één van onze patrouilles X op de Vegastraat, achter het Vega Huis. X bevindt zich daar op een voetgangerspaadje die uitkomt op de Jungmansstraat. We sturen een man die zijn hond uitlaat om te zien wat er gebeurt.
11.17 loopt X Nordhemsstraat af naar de Nordenskildsstraat. X kijkt niet eens naar de auto's. We hebben X de hele wandeling onder toezicht maar zien geen enkele blik van hem op een auto.
11.35 Nordenskildsstraat naar Vegastraat en weer terug. Het is opvallend dat er veel wordt gelopen maar dat er niet naar auto's wordt gekeken.
11.42 zien we X een bekeuring uitdelen.
13.04 rijdt de auto naar de Berzellistraat, vervolgens de Sten Sturestraat en stopt voor een ICA-supermarkt.
13.09 komt er een persoon uit de winkel in Gatubolagets kleding en rijdt even later naar de Fabriksstraat.
12.05 spreken we met een persoon op het kantoor die belooft dat die X zal gaan opbellen betreffende een fout geparkeerde auto op Fricksstraat 4c. Ons contact op het kantoor wil graag weten wie X's medepassagier is en we sturen een patrouille naar de parkeerplaats in de buurt van de auto in kwestie. We vermelden erbij dat er nauwelijks mogelijkheden zijn om zich te verbergen in deze buurt.
12.31 arriveert X samen met Y in de auto. Ze kijken snel naar de betreffende auto en vertrekken onmiddellijk. Ze beginnen de geparkeerde auto's te controleren, inclusief die van onze collega. Ze merken onze collega en de camera op en vragen wat hij hier doet. We hadden een antwoord voorbereid en ze wandelden weg. Nadat X en de collega zijn vertrokken breken we het onderzoek af en nemen contact op met het kantoor. Karl-Erik Gustavsson was de eerste parkeerwachter die een verklaring eiste waarom juist hij werd gevolgd. De spionnen gaven Karl-Erik de naam D. "D begint zijn werkdag duidelijk later dan wat het schema aangeeft, tot aan een uur later. Bovendien begint D met een bezoekje aan een café voor een kop koffie. Dat is het eerste wat hij doet in zijn district. Enkele malen is het voorgekomen dat D veertig minuten voordat zijn pauze begint zijn district verlaat."
Vervolgens krijgt hij vermeldingen dat "hij in een rustige pas loopt" en dat hij "langzaam wandelt". Dat Karl-Erik lijdt aan een slijtageletsel komt niet naar voren in het rapport.

Eerder dit jaar was een serie artikelen gepubliceerd in Göteborgs Posten waarin P-wachters zich onder druk voelden gezet door de ongeschreven regel minstens twee auto's per uur te bekeuren. Na twintig dienstjaren heeft Karl-Erik vaak kritiek gehad dat hij te weinig auto's zou bekeuren. Ook heeft hij regelmatig kritiek geuit dat twee bekeuringen per uur niet reëel was.
Voor Karl-Erik is het duidelijk waarom ze juist hem en vier collega's hebben bespioneerd. "Dat ik me kritisch heb geuit in de pers is zeker een reden", zegt hij in Göteborg Posten van 26 augustus. De druppel die voor Gustavsson de emmer deed overlopen is volgens hem het idee dat de spionnen denken dat hij tijd staat te verknoeien door de nummerplaten van een auto van voor en achter te controleren. "Terwijl ik in werkelijkheid naar een parkeervergunning zoek voordat ik een bekeuring uitschrijf."
"D begint een aantal auto's op het Kungsplein te controleren. We observeren D tijdens het controleren van de auto's. Wat we kunnen zien is dat hij de voorruit en daarna de nummerplaten voor en achter controleert. Daarna begint hij onmiddellijk te schrijven. Vanaf het moment dat hij bij een auto aankomt, neemt het ongeveer twee, drie minuten in beslag voordat de bekeuring op de voorruit zit. Is dat volgens de regels?"

Dat soms zelfs de spionnen hun werk niet goed doen komt ook in het rapport naar voren. "Onze man ter plekke is 80 procent zeker dat het D met een collega is. We volgen de auto via de vreemdste wegen, helemaal naar Sahlgrenska. We besluiten om het risico te nemen van een nader contact. Nadat we zij aan zij rijden met de auto constateren we snel dat het de verkeerde personen zijn." Vervolgens leest men in hun rapport: "E_n van ons ziet een parkeerwachter aan komen lopen op het Kungsplein. We volgen de man een tijdje maar constateren ook deze keer dat het niet om onze man D gaat. We splitsen ons op zodat twee man in de bekende buurten naar D kunnen gaan zoeken en __n man patrouilleert op en rond het Kungsplein."

De spionnen observeerden elke stap van Karl-Erik.
15.20 slentert D naar het kanaal, de Bazarstraat. Gelijktijdig zien we een collega van D bij het Grote Theater staan te zonnebaden. Zij wandelt over het kanaal naar D toe. Ze praten tamelijk lang met elkaar.

16.00 gaat D richting het Grünsaksplein. Onderweg loopt D een tabaksshop binnen..
16.04 loopt D de Kleine Torgstraat omhoog naar de Larmstraat. Kort daarna keert hij zich om en loopt terug naar het Grünsaksplein en patrouilleert daar.
16.13 loopt D over de Westerlijke Hamnstraat en de Sahlgrensstraat waar hij een tijdje werkt.
16.20 rijdt de Grünsaksstraat in. Dezelfde dame stapt uit de auto. Ze wandelt op het Grünsaksplein en rookt.
16.23 sluiten zich nog eens twee parkeerwachters aan. Die komen van de Westerlijke Hamnstraat. Alle drie staan nu bij de auto op het Grünsaksplein met elkaar te praten. D is nog steeds op de Sahlgrensstraat. Hij ziet hen en zwaait.

De totale rekening voor de ingehuurde opsporingsdienst, die de eufemistische naam Control Risk Scandinavia ABö draagt, ligt op 3 529 894 Kronen (381 610 Euro). De spionnen kregen 275 Kronen (Euro 30) per uur oftewel 45 000 per maand (Euro 4865) terwijl de parkeerwachters het met soms 13 000 - 14 000 Kronen
moesten doen. Drie van de overige parkeerwachters hebben het incident aangemeld als een arbeidsletsel, twee anderen hebben nieuw werk geaccepteerd.

Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 372, 11 oktober 2002

  • Hits: 443

Kleintje Muurkrant - Postbus 703 - 5201 AS - 's-Hertogenbosch