Verlengen, met strafschoppen na (001)

Wordt het vanavond aan de Dijk een Trencin, of een UT Arad? De Roemeense kompels die destijds de kersverse Cupwinnaar Feijenoord uitschakelden waren eigenlijk nog een graadje erger dan die Slowaken van gisteravond. Want bij UT speelde geen Hollander mee. Bij ons ook niet, trouwens. Blauw en wit gaat in Volendam de akker op met -houdt U goed vast aan de reling- een Est, volgens mij maar liefst drie Argentijnen, een Italiano, iemand uit Oostenrijk en een doelman uit Friesland. Verbeek zal wel weer ziek zijn en Boessen is een halve Belg dus dat tikt ook niet aan.
Nog een wonder dat er niet meteen vijf van die jongens uit Georgië aan de bak gaan. Want dat kun je wel verwachten van die Jordania. Rare naam trouwens voor een Georgier, Jordania. Die heten toch allemaal iets met svili of vili aan het eind? Hoe zou het trouwens met die Saakasjvili zijn, die president van een tig aantal jaren terug, met die bruidschat uit Vlissingen? Was die niet onlangs door Ollongren versneld aangenomen als asielzoeker nadat ie had geprobeerd om in Ukraine minister van BZ of zoeits te worden? Wat een wereld. Stel je voor dat ik naar Turnhout zou verkassen -overigens nadat ik eerst een oorlogje had verloren tegen de grote buur en alle belastinggeld naar Souburg had laten smokkelen- en daar collega van Stef Blok zou willen worden?
Maar afgezwaaide bal. Laten we het bij het spel en de knikkers houden. Maakt niet uit wat ze vanavond in Volendam ervan terecht brengen, ik moet morgen es achter een seizoenkaart aan. Want laten we nou wel wezen: het is wanhopig wat er bij de FC gebeurt, maar er gebeurt tenminste wel iets.... (JF)

  • Datum: .

Verlengen, met strafschoppen na (002)

Zelfs de meest voor de hand liggende middelen om een voetbalwedstrijd te kunnen volgen, ontbreken in stadion De Vliert. Ik zie zes goals maar na afloop heeft de speaker het over een 3-2 overwinning, en dan ook nog es voor RKC. De stand is nergens te lezen, een klok is er ook niet en het geneuzel in de microfoon gaat de hele avond verloren in het lawaai dat de M-side om me heen produceert.
Een half uur voor het begin van de wedstrijd dringt het tot me door dat ik met mijn plekkie op Zuid spekkoper ben vanavond. De tribune rechts van me ziet er dan nog steeds uit zoals die met de naam Noord in het Haagse Zuiderpark nadat daar in de jaren tachtig politiepaarden in de menigte waren gejaagd. Leeg en verlaten dus. Franske van Gaal heeft hem weliswaar voor ons behouden maar hij gaat nog niet open.
Nu staat het dus om me heen, de dynamite van de FC, met een pauk, honderden volle bierglazen, stoute meedeiners en zin in een lekker avondje. Alleen het vuurwerk ontbreekt nog. Nog even en ik ga zelfs van mijn buurman houden die tot dan toe alleen tekstberichtjes naar zijn ex of zijn vriendin heeft zitten intikken maar nu ook gaat staan, de armen gespreid in de zwarte jekker. Lamaar komen dat armetierige RKC....
Ziet er goed uit, het spelletje van de thuisploeg, tot en met het middenveld. De verdediging is echter een gatenkaas, de doelman een grabbelaar. Tot driemaal toe scoren de gasten meteen na een Bosch doelpunt. Om gek van te worden. En dat wordt men om mij heen dus ook een beetje. Het bier bereikt het veld en belandt voor een deel in de stevige nek van de RKC-keeper beneden ons.
Meer gebeurt er dus ook niet. Stoeltjes blijven op hun plaats, paraplu’s in de rugzakjes, die bierglazen zijn van plastic, niet leuk voor het milieu maar om er nou van naar de grond neer te zijgen alsof je door een kogelregen getroffen bent... Maar De Vliert is het moderne voetbalgebeuren op microschaal. Daarin eist de ordehandhaving de hoofdrol op.
De scheidsrechter stookt het vuurtje lekker op door de gewonde op het veld te laten liggen en na nog een glas in de goede richting gluur ik al es voorzichtig om me heen of er niet om de hoek die paarden van toen in Den Haag klaar staan om ons mores te leren. Maar dan is de wedstrijd ook opeens afgelopen en voorbij, de man met de extra speeltijd op zo’n bord staat zeker nog bij Oss in de file...
Volgende vrijdag gaan we al dit heerlijks nog es dunnetjes over doen. Dan komt Ajax B op bezoek. Wat zullen we doen? Alleen oversteken naar het uitvak om daar die Amsterdammers te leren wat dynamite is en hoe je dat gebruikt? Of toch maar met gas en knuppels die lege tribune op, om ze in die skyboxen aan de overkant te laten zien dat ze ons niet weg hebben gekregen...? (JF)

  • Datum: .

Verlengen, met strafschoppen na (003)

Voor wie em niet gelezen heeft hier de column van Frans van Galen over de aftakeling van het Bossche voetbal in het bijzonder en de invoering van de Apartheid in het algemeen. Er zijn witte en zwarte clubs aan het ontstaan. De eersten varen wel, in de blanke buitengebieden. De anderen leggen het af.
Het voetbalstadion is een getrouwe copie van de samenleving. Rechts van U zit de elite, voor een deel achter glas zodat men zo min mogelijk betrokkenheid met de rest hoeft uit te stralen. Links is het leeg. Het uitvak is empty en de vaste stek van de echte fans is gesloten. Gasten zijn er niet in het universum van de logeklanten. En echte fans al helemaal niet.
Die staan vóór U, op de zittribune. Ze hebben zonder morren voor hun dure seizoenkaart voor de vaste stek een hangplek achter het doel betrokken. Tot de Kerst? Voor het ganse seizoen? Wie zal het ze komen vertellen? Ze hebben betaald en moeten verder niet klagen, niet opvallen, en vooral niet tegen zere benen schoppen.
Tot hen richt de stadionspeaker zich. Niet om hen te bedanken voor hun komst -de lovende woorden zijn voor de firma Kutmatras en voor Abeltje van de snackbar die de wedstrijdbal beschikbaar stelt- en al helemaal niet voor hun inspirerende aanwezigheid. Neen, zij mogen dit niet en zij mogen dat niet, want dat is 'tegen de afspraak die we met zijn allen hebben gemaakt'.
Vorige week tegen RKC mochten ze geen bier gooien, gister tegen het kinderelftal van Ajax mochten ze niks roepen. Wat ze dan roepen? Ouwe meuk over de vermeende achtergrond van Amsterdammers. Carnavalsdeuntjes feitelijk. Niemand die zich erdoor aangesproken hoeft te voelen. Want in Ajax spelen alleen kids uit Almere en Purmerend.
Hoe vreemd toch, dat U eerder op de dag de hoed af moest nemen voor de nazaat van stadhouder Prinz Bernhard die een deelnemer aan weer een vieze oorlog allerlei blik opspelt, maar 's avonds bij een potje voetbal door een vent met een hockeystemmetje met van alles en nog wat bedreigd wordt indien U 'oorlog, oorlog!' of 'sla ze dood!' waagt te roepen.
Blijft de vraag waarom U überhaupt betalen moest om naar de kids van Ajax te komen kijken. De zogenaamde jonge elftallen -let wel: het zijn niet eens de tweede alftallen waarin nog wel eens een revaliderende ster wil meespelen- die eredivisieclubs in de lagere divisies mogen opstellen zijn een schoolvoorbeeld van verneukerij.
Wanneer krijgt de KNVB daarvoor een boete?
(JF)

  • Datum: .

Verlengen, met strafschoppen na (004)

Een weekje interlandvoetbal resulteert in gemengde gevoelens. Het Nederlands mannenelftal komt van al zo verre terug aan de top. Dat is mooi. Maar de vrouwen lijken de omgekeerde richting te zijn ingeslagen. Tenslotte is er nog de zeperd van Jong Oranje gisteravond tegen de altijd gevaarlijke Schotten.

Eerst de mannen. Of eigenlijk jongens, want ik geniet vooral van Martijn De Ligt en Frenkie De Jonge en die hebben allebei nog het puberdons van mijn eigen zoons om de tengere lendenen. Wat heeft die De Ligt zich opgericht nadat ie een jaar geleden door pa Blind tegen de ontketende Bulgaren de wei van Sofia was ingestuurd om de klappen op te vangen die Blind en het management van de bond eigenlijk hadden verdiend. De Jonge is nu al de briljante stuwer en stuurder op het middenveld die het elftal in Kevin Strootman nooit had. Je ziet ook die andere spelers opbloeien nu ze zich door balgevoel en lef omringd voelen. Memphis Depay is gewoon een heel goede voetballer, en Ryan Babel is aan zijn derde jeugd bezig. Enige dissonant blijft het kind van Blind, de overschatte en net zo achterbaks als zijn verwekker uit zijn ogen gluipende Daley Blind.

Ik moest terwijl ik naar het zich ontvouwende spektakel in Parijs keek, terugdenken aan de geboorte van het gouden EK-elftal van 1988. Ik heb de eer gehad de wedstrijd bij te wonen waarin die spelers voor het eerst in het diepe werden gegooid. Tegen Denemarken, in maart 1984. Het werd 6-0, in een wedstrijd waarin niemand van tevoren fiducie had. Er waren 9000 man naar de oude Watergraafsmeer gekomen, het regende de ganse avond pijpestelen en de Denen wisten niet hoe ze het hadden. Gullit, Van Basten, Rijkaard en Koeman, jawel hij, stuurden ze alle kanten op.

De vrouwen, sinds vorige zomer verrassend Europees kampioen, dreigen het WK te gaan missen. Te vrezen valt dat ze internationaal alweer afhaken. En dat het ook gelijk het einde inluidt van de hype die vrouwenvoetbal uiteindelijk is. Ik kan er niets aan doen maar ik moet bij vrouwenvoetbal altijd denken aan zaterdagvoetbal. Aan de oerhollandse gewoonte om de voetbalcompetitie op te delen volgens de sharia zoals die in de zenuwpezende dorpen in het Westland en op de Veluwe geldt.

Zaterdagvoetbal, dat is de herinering aan de prachtige weemoedige begin- en eindtune van het radioprogramma van de NCRV, Hier en Nu Sport, waarin de luisteraar werd meegenomen op een rondje langs de velden in Harderwijk, Spijkenisse en op Marken. Het commentaar bij de wedstrijden tussen NSVV, Kozakken Boys, IJsselmeervogels en DOVO werd geleverd door Jaap Bax, die er wel es een goaltje naast zat en altijd klonk alsof hij onder een afdak in de fetsenstalling naar het gebodene keek. Zaterdagvoetbal, dat was voetbal van boven de grote rivieren, zonder afdeling in Brabant en Limburg, omdat de katholieken maar al te graag op zondag speelden. Zaterdagvoetbal, dat was de legendarische spits Jaan de Graaf uit het palingdorp Spakenburg, die een contract tekende bij AZ met daarin de clausule dat hij niet op Dag des Heeren hoefde te spelen. Zaterdagvoetbal heeft Dirk Kuyt aan ons doen geworden, de klusjesman op het veld, de waterdrager, de ballenjongen uit Katwijk met het haar gekruld als een golf in de Noordzee.

Maar zaterdagvoetbal is haar ware functie kwijtgeraakt. Tegenwoordig speelt men alleen nog op de zaterdag omdat de zondag voor de familie is, voor de meubelboulevard, voor iets anders. Niet meer omdat de dominee het verordonneert. En zo is het ook met vrouwenvoetbal. Dat ontstond omdat vrouwen in het voetbal niet toegestaan worden. Vrouwenvoetbal is een knieval, een zwichten voor de man. Vrouwenvoebal is door mannen uitgevonden. Door heel erg verkeerde mannen ook nog es een keer. Om zich aan te kunnen verlustigen, om gevoelens van dédain en onverholen superioriteit op te kunnen botvieren. Een vrouw die zichzelf serieus neemt leent zich hier niet voor. Een geëmancipeerde vrouw gaat korfballen. In die sport kun je je, veilig en wel omdat het geen contactsport is, als vrouw meten met een man, en samen met hem spelen.

Real Madrid zou zondagavond met grote cijfers van zowel wereldkampuioen Frankrijk als runner up Oranje gewonnen hebben. Dat is de waarheid over interlandvoetbal. Speltechnisch en tactisch kunnen de incidenteel en onder een parttime trainer samengeraapte elftallen niet in de schaduw staan van een clubteam. Het sneue gedoe rond de keuzes van Nederlands-Marokkaanse spelers voor het kiezen voor een van beide nationale elftallen spreekt boekdelen. En ik moest zondag vaak terugdenken aan de traumatische ervaring van de Duitse internationals in het Parijse stadion, toen zij urenlang opgesloten zaten in hun kleedkamers omdat het stadion tijdens de wedsstrijd gebombardeerd was en elders in de stad honderd doden vielen in diverse schietpartijen. Wat was nu eigenlijk het verschil tussen die apocalyptische gebeurtenis en het nationalistische feestje dat onder de goedkeurende blik van Macron op de tribunes werd gevierd? 

De natiestaat zou liever vandaag dan morgen moeten worden afgeschaft, en voetbal middels ethnische lijnen ook. Nationale elftallen zijn van de twintigste eeuw, met haar oorlogen en haar nationale socialisten. Het einde is dan ook al in zicht. Het komende WK wordt een slechte grap, een toernooi met kerstmis in een speeltuin in de woestijn. En het komende EK wordt chaos, omdat de deelnemende nationale elftallen dan over het hele continent zullen trekken, dus zich juist aan nationale grenzen niets gelegen zullen laten leggen. Zelfs de ING zal daarin geen geld meer willen steken... (JF)

  • Datum: .

Verlengen, met strafschoppen na (005)

Roep het uit, of fluister het in het oortje van je geliefde: Almee City FC. De volgende tegenstander van de FC in De Vliert. Vroeger heette het onding uit ‘de jongste stad van Nederland’ al eens FC Omniworld en de drooglegging waarin ze speelt het Forklift Stadion. Geloof, hoop en dinges maar de mooiste van deze was de speaking name van de club in de jaren zeventig: Zwarte Schapen. Die versie heeft nooit betaald voetbal gespeeld omdat de oprichter, de beruchte fysio Richard Smith uit Amsterdam, inderdaad inktzwart geld in het ding rondpompte. Maar vroeger is vroeger en nu is zwart geld het normale geld...
Almere op bezoek in de week dat het toch al niet op kan in het leven van de hemelbestormers. De Champions League ging weer echt van start, na de eindeloze voorrondes waarin elke club met een begroting van beneden de vijftig miljoen en te weinig tv-klanten naar de zin van Sky en Eurosport, eruit was gemieterd. De draak die CL heet is alweer in 1992 geboren maar nu nog zijn er in diverse stadions acties tegen de volkomen maffe richtlijnen die gelden om het ‘festijn’ in goede banen te leiden.
In de kampioenenliga mag ook de nummer 8 van Spanje een plekje maar de staantribunes  in elk stadion zijn gesloten, ook als er geen zitplaatsen zijn. Sinds de actie bij het WK van 2006 in Duitsland, onder de voortreffelijke naam ‘Sitzen ist fuer ein Arsch...’, weet men gelukkig wel raad met deze ‘veiligheids’maatregel die alle echte sfeer bij een match weghaalt. Alle stoeltjes en bankjes werden toen in no time door de liefhebbers gesloopt en sindsdien pakt elke club die zijn fans respecteert zelf maar de stoeltjes in...
Zijn dus geen kampioenen, die kampioenen, maar budgetfighters die boven komen drijven omdat een Rus of een Chinees ze als wasstraat kan gebruiken. Op het veld staat weliswaar de top honderd van wat op deze aardbol voetbal speelt maar omdat de tegenstand veelal nihil is hoeven die niet veel anders te doen dan uit d’r lui neus te vreten. Gaat ze ook wel goed af, en op honderdduizenden sofa’s wordt daarop de afstandsbediening afgestemd zodat de extra miljoenen binnenstromen in Madrid. Turijn, Londen en Parijs.
Van aansluiting uit de categorie B is evenwel al decennia geen sprake meer. Hier in Nederland worden Mark van Bommel en de andere PSV'ers over de bol geaaid en ‘super’ genoemd omdat ze maar met 4-0 verliezen in Barcelona. En in Amsterdam zijn ze met het bekende en beruchte hoofdstedelijke gebrek aan zelfreflectie na 3-0 tegen een stel Griekse bikkelaars al weer onderweg om wereldkampioen te worden. Vergeten is al weer dat in het debiele broertje van de CL, de UEFA League, voor het eerst geen enkele Nederlandse vertegenwoordiger zit...
Maar de plannen van de Elon Musks van het voetjebal zijn het mooist. En het gevaarlijkst. Het is alleen maar het wachten op de mafioos die een bod doet op de hele rimram. Ja echt, de Champions League zou over niet al te lange tijd gekocht kunnen worden door iemand die er het zwarte geld voor heeft. En daar blijft het niet bij. Want waarom zou je in Europa blijven als de hemel je horizon is? Twee ploegen uit Catalunya –voorheen een provincie van Spanje maar tegenwoordig de speeltuin van een paar grote banken en een visboer- Barcelona en het bescheiden Girona, hebben uitgewerkte plannen om hun derby in Miami te gaan spelen. Nee, dat ligt niet nog een beetje in hun buurt in Portugal of naast Marseille, maar over de Grote Plas.
Stel je voor: Excelsior en Feijenoord spelen niet tegen elkaar op het knusse Woudestein of in de altijd gezellige Kuip, maar op de Kaapverdische eilanden.. Zo moet je dat ongeveer zien: zowel de beweegredenen als de impact. ‘Daar op die eilanden wonen veel mensen met Rotterdamse roots’, hoor je zo’n manager zeggen, ‘en het is een boost voor het voetbal daar’. Spelers en fans hebben al aangekondigd om met alle middelen tegen het plan van Barcelona en Girona in te gaan, zelfs een staking is niet uitgesloten. Maar ja: spelers en fans... Die vormen nu juist de sluitpost op de begroting van zo’n pief...
Vanavond dus football van de future in De Vliert? Het vreemdelingenlegioen van Boessen tegen de vorkheftruckpenose uit de Flevopolder? Voor tribunes die voor tweederde leeg zijn? Laten we hopen dat het regent. Het juiste decor voor de begrafenis van wat ooit een mooi vertier voor iedereen was.. (JF)

  • Datum: .

Verlengen, met strafschoppen na (006)

Afgelopen zaterdagmiddag wist ik het zeker. Ze hebben gewoon hun eigen paralelle universum verzonnen, die rechtse dwazen, waarin het slecht gaat en waarin mensen elkaar alleen nog maar met modder gooien. Ik luisterde naar de omroep WNL, naar het programma Het debat op Rechts. Hullie van Nederland -een bijprodukt van De Telegraaf, zo heb ik me laten vertellen- nodigen elke week een paar figuren uit die bij n'importe welk voorval dan ook de islam er aan de haren bijslepen, als aanstichter en bron van alle ellende.
Luister naar Wiert Duk, of Esther Voets, of zij van Nanninga, en je denkt binnen de kortste keren dat Nederland in brand staat en de paar mensen van goede wil door een grote schare kwaadwillenden belet worden om nog aan het vagevuur te ontkomen. Nederland is in de uitverkoop, zo luidt de boodschap, en de Nederlander is overgeleverd aan vergroving van de omgangsvormen en staat bloot aan geweld.
Waar halen ze het vandaan, anders dan uit hun zieke hoofd? Ik vind Nederland juist een bastion van voorkomendheid. Zelfs in het voetbalstadion.
Anderhalf etmaal na de ramp in Oss zat ik op de tribune, bij FC Den Bosch. Vanzelfsprekend had ik verwacht dat de spelers op het veld rouwbanden zouden dragen, en misschien zou er ook een minuut stilte zijn voorafgaand aan de wedstrijd. Want tja, Oss is een buurgemeente en met zulke dingen laat je de animositeit een keertje geen rol spelen. Inderdaad werd tijdens de warming up door de omroeper gewag gemaakt van de rouwbanden en van de minuut stilte en er bleek tot dan toe ook aangepaste muziek te zijn gedraaid.
Ik voorzag problemen. Ik was dertig jaar geleden in het oude Ajax/stadion in de Watergraafsmeer toen daar voorafgaande aan de wedstrijd Ajax-Fortuna Sittard om een minuut stilte werd gevraagd vanwege het overlijden eerder die week van de legendarische Ajax-praeses Jaap van Praag. Ik stond naast de F-side en ik vergeet nooit de mengeling van gevoelens die door me heen ging toen de harde kern van de supporters die minuut stilte niet kon en niet wilde opbrengen. Ik was niet alleen maar onthutst, gek genoeg, of gegeneerd. Ik vond het ook logisch wat er gebeurde. Men ging in het vak naast mij altijd tot het uiterste om van de clubliefde blijk te geven en de tegenstander te imponeren. Het bashen van Van Praag, die minstens een omstreden voorzitter was geweest, werd in de rest van het stadion dan ook niet met alleen maar boe-geroep ontvangen. Was het niet teveel geweest om van de supporters die door Van Praag nooit met enig respect waren behandeld te verlangen nu respect voor hem te betonen?
Ging men nu in De Vliert niet dezelfde fout maken? Zouden de zes slachtoffers in Oss elke hufterigheid en egotripperij onder de drieduizend tribuneklanten kunnen dempen? Er hoefde maar één van de jongens die nu al aardig stoned en dronken voor me op de banken stonden uit zijn bol te gaan en iets te roepen... Ik hield mijn hart vast toen het zo ver was. Mijn hand op mijn hart, een gebaar dat ik om me heen zag. Ik voelde mijn hart bonzen... En daar gebeurde het wonder. Het werd zo stil dat ik het zoemen van de electriciteit door de oude lichtmasten van het stadion hoorde. De volle minuut lang was er geen wanklank te horen en niemand verroerde zich.
Het stille wonder bleek alleen maar de opmaat naar meer. De supportersclub FC Den Bosch had afgesproken dat op het tijdstip 4.12 van de wedstrijd een minuut lang applaus zou opklateren uit hun gelederen. De supportersclub. De club van de mensen die hier bij elke wedstrijd door de spelers van de thuisclub bedankt worden voor hun steun maar die vanaf de eretribune en uit de luidsprekers alleen maar verwijten en dreigementen te horen krijgen. De mensen die soms al voor de derde generatie elke thuiswedstrijd acte de presence geven, maar die gedurende de laatste twee seizoenen achtereenvolgens hun zogenaamde honk en hun tribune gesloten zagen worden. Het applaus steeg op het afgesproken tijdstip op naar de stormachtige wolken die ook over Oss zouden drijven, en ik klapte om het hardst mee.
Onverdraagzaamheid en onbeschoftheid. Ik heb ze in het Nederland van nu feitelijk nog niet meegemaakt. Zelfs niet op de voetbaltribune. Ik zit er op mijn stoeltje tussen de rest die staat en iedereen laat me rustig zitten. Ik geniet ervan hoe omzichtig en voorkomend men vraagt of men er even langs mag om weer een tree bier te halen. Geen onvertogen woord in mijn richting. Voor het eerst vind ik het grappig dat mijn grijze koppie en ietwat stramme leden blijkbaar mild stemmen.
Nog voor het rustsignaal is het voor de derde keer raak en heeft men mij in tranen. Een spreekkoor stelt me voor raadselen. Deze geldt niet de scheidsrechter of de keeper van de tegenstander die daar beneden ons door zijn kooi ijsbeert. Ik kan niet goed wijsworden uit wat er gezongen wordt... Bosch  dialect net als in dat liedje van daarnet: 'Skup em doodj, skup em doodj' of zoiets... Francien, zingen ze volgens mij. Heet die keeper zo? Plagerijtje? Of is het een song van decennia her, uit de prehistorie van de club, toen die nog gewoon in de eredivisie balde?
Opeens zie ik het. En meteen daarna zie ik niets meer omdat mijn brilleglazen zich vullen met zoete tranen. Francien staat beneden, op de knik die de trap maakt die uit ons vak naar beneden leidt. In haar blauwe jas die iets weg heeft maar niet teveel van een uniform. De S van Steward op haar borst. Francien is misschien wel van mijn leeftijd maar ze is ook in tranen. Ze wordt omhelsd door een collega, door grijze mannen en jonge jongens met een vetkuif. Francien is misschien jarig. Of veertig jaar bij de club. Ik hoef het niet te weten.
Ik ken hier niemand. Maar ik voel me op deze rare avond één met de mensen om me heen... (JF)

  • Datum: .

Verlengen, met strafschoppen na (007)

Weer over de dood in dit serietje. Na 'Oss' nu Nederlof. Bert Nederlof, werd radioverslaggever en journalist van Voetbal International toen ik als voetbalfanaat uit de kast kwam, begin jaren zeventig dus.
Ik vond hem altijd een buitenbeentje in Langs de Lijn. Dat was toen al een erg Rotterdams programma, met de jonge Hugo Borst, de popi Willem Ruis en de oorverdovend havenarbeideristische Koos Postema.
Misschien kwam Nederlof ook wel uit de Rijnmond, dat weet ik niet, maar zijn wedstrijdverslagen  waren sober en to the point, een zegen om naar te luisteren, vooral als de Godfried Bomans van de sportverslaggeving, Theo Koomen, uit de Tour de France berichtte.
Nederlof had iets verontschuldigends in zijn stem. Een gemompel was het meer, in zinnen die overdacht en soms zelfs van tevoren opgeschreven leken. Een liefhebber van het woord, gesproken zowel als geschreven.
Misschien was ie zelfs wel een liefhebber van het Woord, met de grote W van waarheid. Dat bedacht ik zaterdagavond opeens toen ik van zijn overlijden hoorde. Nederlof als prediker. Die mij na een voetbalwedstrijd probeerde duidelijk te maken hoe relatief sport is.
Een volledig uit de lucht gegrepen zwaai aan dit in memoriam,want Nederlof was veel ouder dan de jongen van hooguit twintig die me in de avond van 12 december 1973 in de trein van Enschede naar Zutphen aansprak over God.
Hij zat tegenover me en liet me eerst praten over de wedstrijd FC Twente tegen Ipswich Town die ik bijgewoond had. De visite aan het oude Diekmanstadion had me vooral tipsy gemaakt. Want het was koud en ik had op de tribune een flacon Joseph Guy kleinjongen gemaakt.
De jongen lachte met mij mee om mijn dronkenschap en kwam meteen terzake: of ik niet de daaropvolgende zomer naar een kamp in Duitsland wilde komen. Daar zouden jongeren 'zoals jij' in nader contact worden gebracht met Jezus.
De afloop van dit verhaal kennen we: ik zat de zomer daarop wel in Duitsland maar niet in een kamp maar op de tribune, bij de WK-wedstrijd Nederland-Brazilië in Dortmund. En Bert Nederlof debuteerde bij die wedstrijd als radioverslaggever.
Veel later hebben hij en ik nog es gecorrespondeerd, in 1986 en 1987. Hij voerde bij Voetbal International de regie onder Cees van Kuilenborg en wist toen nog de onverkwikkelijke Johan Derksen binnen de perken te houden.
De correspondentie -twintig brieven van mij tegenover twee van hem, maar toch- ging over een fusie tussen het Nederlands en het Belgisch of in ieder geval het Vlaams voetbal. Later las ik dat ene Johan Cruijff dat ook bepleit heeft, maar ik ging veel verder dan Johan.
Ik stuurde Nederlof een uitgewerkte competitie van het seizoen 1999-2000. Alle uitslagen en statistieken van tien divisies die in die verre toekomst een Lage Landen-competitie zouden vormen, bijna foutloos uitgetikt op mijn kleine rode Olivetti.
Halverwege de reeks brieven van mijn kant reageerde Nederlof. En blijkbaar positief, want mijn enthousiasme verdriedubbelde nog en mijn twintigste epistel aan hem was een heuse sollicitatiebrief bij VI. Of ik Derksen mocht vervangen, zo luidde mijn verzoek.
Nederlofs afwijzing was een afwijzing. Maar hij deed het wel in zijn eigen stijl. 'Aan veelbelovende verslaggevers hebben wij bij VI altijd behoefte', zo schreef hij me. 'Maar Derksen willen wij niet kwijt. Al was het alleen maar om onze concurrenten voor hem te behoeden.' (JF)

  • Datum: .

Verlengen, met strafschoppen na (008)

Vanwaar mijn geflikflooi met het Belgische voetbal (zie vorige aflevering)? Ik ben nog steeds van mening dat het Nederlands profvoetbal alleen gered kan worden door een fusie met dat van de zuiderburen. En niet alleen vanuit ekonomische noodzaak. De Belgen spelen het spelletje ook sappiger, romantischer. Vooral buiten de grasmat.
Neem nou zo'n omkoop- en witwassschandaal zoals dat de afgelopen week weer bezuiden Roosendaal de gemoederen verhitte. Dat is toch heerlijk? En niet in het minst omdat het niet het eerste is maar de zoveelste aflevering van een lange soap. Dat hebben wij hier niet. Wij vertellen elkaar en de wereld liever dat we zuiver op de graat zijn.
Het Braboblad kwam maandag met een résumé van wat er in het Vlaamse en Waalse land sinds de invoering van het betaald ballen allemaal misgaat. De mooiste verwikkelingen vind je bij de club met de mooiste naam, Standard in Luik, spelend op Sclessin. Wil je iets dat nog meer geurt naar omgekochte spelers, mafiosi en kinderlokkers in het bestuur en lokale politici die tot aan het hemd mee in de drek zakken?
Antwerpen is ook zo'n stad. Ik liet mijn vrouw ooit de hoofdplaats van Vlaanderen zien en we kwamen voor het schilderachtige stadhuis in een kampioensfeestje van RFC Antwerp-aanhangers terecht. Zo dachten wij. In werkelijkheid ging het om een streetparty van deze supporters vanwege  het die morgen door de rechter uitgesproken failliet van de erfvijand, de FC Beerschot. Zoiets is in Amsterdam en Rotterdam toch ondenkbaar? Wij hebben toch alleen maar de Pokorny's die elkaar in een mistig weiland bij Beverwijk met fietskettingen te lijf gaan?
Maar terug naar Luik aan de Meuse, midden jaren tachtig. Standard maakt kans op de titel en moet daartoe winnen van Waterschei. Thor Waterschei, o heerlijke naam uit vroeger tijden. Thor fuseerde later met de FC Winterslag tot Racing Genk, maar gelukkig wist niemand dat toen. De spelers van Thor krijgen ieder dertigduizend frankskes aangeboden om te verliezen. Daar heb je zomaar twee clubs en een hele muntsoort die in dit schandaal verdwenen!
Zo erg was het natuurlijk niet, maar de omkoopaffaire bleek wel tot in de haarvaten van het Belgisch voetbal uitgedijd, met betrokkenheid van onder meer de legendarische trainers Raymond Goethals en Pol van Heimst. Feitelijk kwam Standard, dat tot dan toe als enige concurreerde met het Brusselse Anderlecht, er daarna nooit meer aan te pas in de Belgische eerste klas.
Het mooiste Belgische bedrog op voetbalgebied vond trouwens in Finland plaats, ruim tien jaar geleden. De Finse competitie is voor het illegale gokcircuit aantrekkelijk omdat ze in de zomer gespeeld wordt, wanneer de grote competities in Europa stilliggen. Een Chinese mafiabaas die zich hulde in de naam Zhe kocht Allianssi op, een kleine club uit een voorstad van Helsinki.
Alianssi werd omgedoopt in AC Vantaa, kreeg een heus stadion tot haar beschikking en huurde een Vlaamse trainer in. De man kwam uit het Waasland, de omgeving van Beveren en Sint-Niklaas en bracht maar liefst tien spelers uit diezelfde streek mee. En die tien gingen allemaal het veld op! Tegen  regerend Fins kampioen Haka Valkeakoski. Het werd 9-0 voor Haka...
Zhe was in een uitgebreid interview op de Finse TV nog met alle égards behandeld. Maar De Finse bond kon niet om een onderzoek heen, zag dat er in Azië uitgebreid was gegokt op de bewuste wedstrijd in Valkeakoski en haalde Vantaa uit de competitie. Zhe of hoe hij ook in het echie heten mag, verdween en is nooit gevonden.
Wij van Nederland hebben dat dus allemaal niet. Corruptie houdt op bij Wuustwezel. Gij geleuft het? Alsof de duvel ermee speelt houdt het meest beruchte voorval op dit gebied juist verband met België. Oranje kon alleen naar het WK van 1974 in Duitsland door de beslissende kwalificatiewedstrijd tegen de Belgen te kopen. Van de Sovjetrussische scheidsrechter Pavel Kazakov in dit geval. In Amsterdam werd het 0-0, maar niet dan nadat de man in de laatste minuut een glaszuivere goal van België had afgekeurd.
Kazakov heeft nadien nooit meer gefloten en journalisten die hun vak verstonden hebben over de achtergrond van de wedstrijd geschreven. Maar de polder is de polder. Ben de Graaf (lees hier hoe Kees Fens hem beschreef bij zijn afscheid van de Volkskrant), Matty Verkamman  en Hans van Wissen zijn dood. Of monddood. De jongere generatie moet het doen met Hugo Borst. Die begint niet over omkoping maar over zijn moeder... (JF)

  • Datum: .

Verlengen, met strafschoppen na (009)

Raar serietje begonnen in de krant van de chique advertenties, het NRC. Footballeaks. Na de lekkende kraan in de Pax Americana, de bankenwereld en zo nog wat gebiedjes die wel wat extra aandacht konden gebruiken, heb je nu dus een lijn vol zogenaamde vuile was in de voetbalwereld. Alsof ze daar hun vieze zaakjes zouden verheimelijken.
Want wat is er nou geheim aan de plannen van de eigenaren van een aantal clubs in Europa om lekker onder mekaar de poet te gaan verdelen? NRC brengt het alsof het om het smerigste complot  in de naoorlogse wereldgeschiedenis zou gaan dat zeven clubeigenaren de Champioens League de Champions League willen gaan laten en een Super League willen oprichten.
Maar da's toch een plan zo oud als Methusalem? En een plan dat bij elke verandering in de opzet van de Europese competities als leidraad heeft gediend? Goed, de namen van de eigenaren en ook van de clubs zijn een beetje andere dan pakembeet vijftig jaar terug. Toen had je Liverpool, Celtic, Ajax en Benfica die de toon zetten, zowel op het veld als in de vergaderzaaltjes. Van Manchester City, laat staan Paris Saint-Germain had in die tijd nog nooit iemand gehoord.
Maar de plannetjes van de toenmalige elite wezen dezelfde kant uit als die van vandaag. De televisiekijkende en wokkelkauwende fan thuis werd daarin belangrijker dan de tribunegast. En het toeval moest worden uitgesloten. De elite verzekerde zichzelf van een vast plaatsje in de finale. Door de concurrent leeg te kopen. En door de competitie-opzet te veranderen.
Zie als voorbeeld van het laatste de geschiedenis van wat tegenwoordig zo amechtig Europa League genoemd wordt. Tel maar even mee. Aanvankelijk heette die Jaarbeursstedenbeker, dus met deelnemers uit steden en stadjes waar zo'n beurs werd gehouden. Toen dat soort evenementen uit de gratie raakte werd de beker omgedoopt tot Runners Up Cup. Een hele mooie. Want die gaf precies aan waar het in die competitie om ging. Om die clubs en clubjes die aan de weg timmerden en wie weet, in een volgende jaargang de nationale titel zouden opeisen en daardoor in de Europa Cup I hun opwachting zouden mogen gaan maken.
Er was dus een heldere pyramidevorm in het onderlinge Europese clubvoetbal. De Europa Cup I was die voor de nationale kampioenen, de Europa Cup II voor de nationale bekerwinnaars en de ergens in de zeventiger jaren tot Europa Cup III getransformeerde Runners Up Cup voor de topclubs van morgen. Die drie cups kenden geen poulesysteem. Maar daaraan werd driftig gewerkt. Door de elite.
De Europa Cup met zijn charmante play-off systeem heeft het vier decennia volgehouden, maar in 1992 was het zover. De Champions League zag het licht. Want Oost-Europa ging toen open. Voor de aasgieren. De televisiemarkt voor voetbal verdubbelde. En de vrije jongens in Rusland, Roemenië en Bulgarije parkeerden hun in duistere en ontwrichtende zakenavonturen buitgemaakte zwart geld in voetbalclubs.
Wat tekenend is, zowel voor de journalistieke opvatting van het NRC als voor de teloorgang van de voetbalsport, is de achtergrond van de voornaamste spelers in Footballeaks. In de serie artikelen  worden vooral juristen geciteerd. En de schrijvers van het geval, de zogenaamde speurneuzen die de hele al bekende zooi boven water zouden hebben getild, hebben een juridische achtergrond.
Meesters in de rechten die zich meester maakten van wat eens een heel mooi volksvermaak was. In Nederland deed dit verschijnsel zijn intree met Meester Eric Vilé. Er werden heel wat grappen gemaakt over zijn zogenaamde Wiegeliaanse verschijning. Hans Wiegel, de leider van de VVD die als eerste aan mediatraining deed en zich aan den volke toonde met kort haar -terwijl iedere zichzelf respekterende man toen rondliep als John Lennon of Jimi Hendrix- en zonder zogenaamde ziekenfondsbril.
Vilé was de voetbalversie van Wiegel. En hield ook op zijn liberaals huis in de KNVB die hij voorzat. Ten behoeve van de televisie werd reclame in de stadions en op de spelers geïntroduceerd. En de vaderlandse tweede divisie werd opgedoekt. Omdat daarin volgens meester Eric clubs balden die de eigen broek niet op konden houden en het zomaar waagden om een beroep op overheidssubsidie te doen, vaak met het zeer terechte argument dat zij veel meer mensen vermaakten dan de plaatselijke toneelclub of de opera.
Vilé knipte, scheerde en sluiste het geld naar de grote clubs Ajax en Feijenoord op de manier die een jurist dat tijdens de dronkemansgelagen in zijn dispuut leert. Hij onderzocht secuur waar nieuwe regelgeving met oudere in aanvaring zou komen en lobbiede om de oude af te schaffen zonder de finesses van zijn plannetjes te openbaren. Hij vond de Bobo uit, de bondsbestuurder die geleerd had om op zijn Wiegeliaans de toenemende protesten in de stadions als hooliganisme af te doen en besluiten te formuleren in een jargon dat alleen in het dispuut te horen was.
De meester in de rechten die in het NRC voor journalist speelt, weet dat geen enkel verhaal uit de wereld van boeven en geteisem een verhaal is zonder dat daarin een Deep Throat opduikt. In Footballeaks heet ie John. Op de hele wereld weet alleen een journalist van Der Spiegel wie deze John in het echie is. John heeft meer dan tachtig meloen gigabite aan informatie uit e-mails en vergadernotulen bij het Duitse weekblad in de soepborden geschept en als strikt geheim verkocht. Sinds wanneer zijn mailtjes en genotuleerde vergaderingen geheim...? (JF)

  • Datum: .

verlengen, met strafschoppen na (010)

Zou ook die Laurie uit Arnhem komen? Ze belde me op van de week. Laurie, van de FC Den Bosch, maar met inderdaad een heel klein beetje Laurie Anderson in haar timbre. Of ik mijn bankrekeningnummer aan haar wilde doorgeven want ze konden van mijn seizoenkaart niet incasseren. Inderdaad was het me al opgevallen dat het cluppie de ene na de andere overwinning boekt maar dat er nog geen cent van mijn zogenoemde pay-after-play kaart -je betaalt achteraf alleen na een overwinning of gelijkspel in de match die je hebt bijgewoond- was betaald geworden. Ze hadden ongetwijfeld ergens in De Vliert bij de aanschaf van de kaart ook mijn rekeningnummer opgeslagen maar in de chaos die daar na de verkoop van de club nog steeds heerst zullen ze nog wel even zoekende blijven. Laurie gaf me het meest algemene emailadres dat je als organisatie maar kunt bedenken, plus de welgemeende raad om ook vooral mijn naam onder het IBAN-nummer te zetten, dus dan weet je het wel. Inderdaad is mijn rekening nog steeds niet aangeraakt, dus dat zal het nieuwe jaar worden voordat Laurie me weer gaat bellen. Daarop verheug ik me trouwens...
Die kaart is nog ingevoerd door Roel van der Krabben, de intelligente en bescheiden man die voor de verkoop van de FC communicatie en marketing deed. Hij is deze week opgevolgd door een vrouw die alles behalve bescheiden is. Of Ester Bal slim is kan ik niet meteen beoordelen maar aan een plek in de schaduw heeft ze in iedwr geval een broertje dood. Toen ik haar portretje zag en las in de Brabokrant wist ik meteen weer over wie het ging. Het tijdschrift Hard Gras -een voetbalblad voor echte lezers- wijdde ooit een dikke special aan de gang van zaken bij Vitesse. Daarin was Ester de link tussen de verslaggever en de apocalyptische gebeurtenissen in de Gelredome. Voor de leek: Vitesse is altijd een club geweest waar het rommelt, maar al te vaak naar aanleiding van malafide geldzaakjes. Rond gezegd: Vitesse is mafia zolang er profvoetbal bestaat. Men herinnere zich uit de jaren tachtig de fameuze juwelier die de club bijna de nek omdraaide door zijn avonturen in de Kaukasus.
Het Hard Gras-verhaal is uit de jaren negentig en ging dus alweer over iets anders en toch hetzelfde. Ester was toen in Arnhem communicatiemens en dat wordt ze nu dus weer in Den Bosch. En ja, ze is uit Gelderland opgehaald door Paul van der Kraan, de huidige voorzitter van FCDB die dus ook voorzitter van Vitesse is geweest. Vandaar mijn vraag over de herkomst van Laurie... Is de FC Den Bosch feitelijk een filiaal van Vitesse geworden? En daarmee van het Georgische geld dat Vitesse in leven houdt? Dat is de hamvraag. Want bij alle mooie euforie onder mijn medefans, en bij de bewondering voor het werk van Boessen en zijn staf die een elftal hebben neergezet dat loopt als een lier, moet geen seconde uit het oog worden verloren dat de KNVB de verkoop van de club nog steeds niet heeft goedgekeurd. Er hangt onverminderd een Zwaard van Damocles boven De Vliert: geen toestemming van de bond is einde verhaal.
Want ook na de zinderende happening van gisteravond moeten we in alle droefheid vaststellen dat het betaald voetbal ten prooi is aan een wellicht onomkeerbaar proces van zelfdestructie. 'Twente  waar zijn je centen en Twente waar is je poen', werd er gisteravond smalend gezongen naar de rangen van de tegenstander. En het deed inderdaad pijn aan de ogen om te zien hoe de grote club uit Enschede een ploeg van niks moet opstellen en op de tribunes alleen nog vergezeld wordt door schorem. Het was zelfs Keuken Kampioen Divisie-onwaardig wat de Tukkers lieten zien, en hetzelfde geldt voor de vernielzucht van het uitvak. Dat brengt groot geld en het vervolgens wegvallen van dat grote geld dus bij een club teweeg. Is dat het lot dat elke profclub wacht...? (JF)

En dan nog een actuele opmerking:

"Vandaag duiken er opeens berichten op in de media -het 12-uur-bulletin van het ANP nieuws opende er zelfs mee- dat hooligans uit Luik rond het stadion zouden hebben gereld. Maar gisteravond was hiervan voor, tijdens en na de wedstrrijd niets te merken.
Na de wedstrijd probeerde men uit het uitvak de M-side te bestormen en mij werd in mijn geboortetaal na afloop op de parkeerplaats gevraagd ‘Zeuk ie deining?’maar daar is naar mijn weten geen woord Frans en een heleboel Tukkers bij. Tussen fans van FC Den Bosch en die van Standard Luik is weliswaar al jarenlang een los-vaste vorm van samenwerking, maar het beeld dat politie en media nu proberen te scheppen linkt het geweld van gisteravond via een omweg aan de fans van de thuisclub. En die hielden het hoofd bewonderenswaardig koel. (JF)"

  • Datum: .

Verlengen, met strafschoppen na (011)

Never a dull moment in De Vliert.De wedstrijd tegen Cambuur van een paar weken terug was wat minder, maar het bloedstollende scoreverloop vrijdagavond tegen NEC had geen regisseur kunnen bedenken. En de sfeer op de volle M-Side verwarmde zelfs de grootste koukleum. Gelukkig kon er weer vuurwerk het stadion binnengesmokkeld worden. En gelukkig lieten de spelers van blauw en wit zien dat ze voor elkaar en voor hun aanhang door de dikste muur willen lopen.
Zo gaat het feestje van de Boessen Boys veel weghebben van de hosannastemming waarin het Nederlands voetbal in zijn geheel verkeert. Meest opvallende overeenkomst: het succes is onverwacht. Want je kunt zoals in het geval van de FC, je hele hebben en houen verkopen aan een geldschieter, maar dat kan ook misgaan, zoals in bijvoorbeeld Kerkrade en Den Haag wordt aangetoond. Bij Oranje en Ajax zie je dat ook: trainerswissels zijn altijd een gok.
Het lijkt erop dat de betere resultaten in De Vliert, het Nederlands elftal en Ajax met grotendeels dezelfde spelers worden bereikt die vorig seizoen nog geen deuk in een windscherm schopten. De Bossche doelpuntenmakers van vrijdag Sven Blummel, Danny Verbeek en Jordy van der Zande zijn jongens van de streek in een vreemdelingenlegioen. Memphis Depay is een heel andere speler dan onder Dick Advocaat of Danny Blind. En Ziyech speelt alweer een paar seizoenen in Amsterdam.
Dat roept de prangende vraag op of het niet te snel gaat allemaal. Of eigenlijk: vergeten we door de goede resultaten op de grasmat niet hoe diep we in de drek steken? Weer een vergelijking, en nu met de politiek. Dansen we als puntje bij paaltje komt niet op de rand van de vulkaan? Onze premier Lachebekje heeft het ook de hele dag over hoe goed we het hebben. En je hoeft maar in je eigen straat rond te kijken om te gaan nadenken over welke we die lulhannes het eigenlijk heeft.
We hollen als Nederlands voetbal voor de katastrofe uit. Je kunt wel denken dat we het lek boven hebben omdat we internationaal weer meetellen, maar dat is maar de helft of minder van het hele plaatje. Tegenover de show van Oranje, Ajax en voor wat ons hier in de Den Bosch betreft de FC, staat bijvoorbeeld de dadeloosheid en verdeeldheid van de algemene vergadering Betaald Voetbal van een tijdje terug.
Treurig schouwspel, waarin de profclubs die dit land nog telt -laten we niet vergeten dat in tien jaar tijd Veendam, Haarlem, RBC en AGOVV al het loodje gelegd hebben- gegijzeld werden door de Grote Drie onder hen. En vooral door het teeveegeld. Naar dat laatste gaat alle aandacht en vergadertijd en aan het eind van de meeting is de enige verandering, tromgeroffel... dat de clubs die in Europa aktief zijn niet meteen aan de bak hoeven in het vaderlands bekertoernooi...
Niets nada besloten of zelfs maar besproken over veranderingen in de pyramide: de competitieopzet. In elk zichzelf respekterend voetballand is er promotoe en degradatie tussen profs en amateurs, maar in Nederland hebben we nog net als veertig jaar geleden een ere- en een eerste divisie en daaronder nop. Die eerste divisie is als gevolg daarvan op sterven na zo dood als een konijn op de kersttafel. Mocht Den Bosch promoveren dit seizoen dan redt het daarmee het vege lijf: nu al wordt er van uitgegaan dat er voor 2020 weer vier of vijf van de huidige eerstedivisionisten kopje onder zullen gaan.
Verlamde overlegstrukturen en iedereen die iedereen ziet als concurrent... Een spiegel van de samenleving. Nu maar afwachten wat de groep die niets te verliezen heeft, gaat doen als het kaartenhuis instort. Zowel op straat als op de tribunes. Kijk naar Frankrijk en je weet wat je te doen staat. En in weerwil van alle gelul dat wij hier in de polder teveel gewend zijn om met de wind mee te buigen: we hoeven toch maar dertig jaar terug in de tijd om ons zelf in beweging te zien.
Van de week was er op de radio aandacht voor de rellen die in 1987 uitbraken bij wat toen nog heette FC Den Haag tegen Ajax, in toen nog het Zuiderpark. Geen doden, maar wat scheelde het toen de politie op paarden de Midden-Noord tribune schoonveegde. Ik was indertijd van de partij toen de kraakbeweging in de F-Side zeg maar infiltreerde: jongens en meisjes een beetje politiek scholen en betrekken bij waar wij in de stad mee bezig waren. En heel wat opsteken van hun taktieken en ook van hun guts. Deed mijn oude hooliganhart dus goed om te luisteren naar twee diehards die nog altijd voor wat nu heet ADO de boel op stelten proberen te zetten. Is gelukkig niet allemaal PVV, daar in het Haagse.
Was wel jammer dat de mooiste spreuk van die Midden-Noord-gasten van destijds niet werd uitgezonden. Ik herinner me hem goed: autoriteiten probeerden de zaak goed te praten en zo'n Haagse Harri kreeg daarvan terecht schoon genoeg en schreeuwde in een radiomicrofoon: 'Weet jij wat jij ken doen? Je ken voor mij uit je eige achterste een bout kachele!' Moest ik vrijdagavond aan terugdenken toen de M-Side voor aanvang een mooie leus liet zien: 'Nobody likes us, but we don't care"
Er is nog hoop...
(JoopFinland)

  • Datum: .

Kleintje Muurkrant - Postbus 703 - 5201 AS - 's-Hertogenbosch