WTO.ZIP
 

Belangrijke voorbereidingsbijeenkomsten voor ministeriële top in Hong Kong (eind 2005)

(update 29 oktober)

 

Na de mislukte WTO-top in Cancún van september 2003 is in juli 2004 met de zogenaamde July Package (Raamovereenkomst) een nieuwe stap gezet op weg naar de afronding van de Doha Ontwikkelings Ronde. In die raamovereenkomst werd de grove lijn aangegeven voor vervolgbesprekingen op een vijftal hoofdterreinen: landbouw (AG), markttoegang voor industriële goederen (NAMA), diensten (GATS), handelsfacilitatie (TF) en 'ontwikkelingskwesties' (S&DT, IMP).

De eerstvolgende belangrijke datum was eind juli 2005. De Algemene Raad zou zich toen uitspreken over een zogenaamd 'ministersvoorstel' waarin opgenomen de randvoorwaarden (modaliteiten, of "First Approximiations") voor verdere bespreking. De opzet mislukte echter, waardoor de agenda nu onder grote druk staat (*)

 

Na de mislukking van juli 2005 werd besloten om het aantal formele en informele bijeenkomsten ter voorbereiding van Hong Kong drastisch te vergroten net als doel het onderhandelings- en besluitvormingsproces te versnellen. Bij de informele bijeenkomsten zal steeds een official van de WTO-leiding aanwezig zijn (**). Alle bijeenkomsten - formeel (WTO-committees, heads of delegations en raden) en informeel (senior officials, Five Interested Parties, FIP+5, mini-tops, etc) zullen plaatshebben in de WTO-standplaats Genève.

 

Tijdens de 6e WTO-ministerstop van 13 tot en met 18 december 2005 in Hong Kong (MC VI in het kort) worden de handelsministers van de WTO-lidstaten geacht zich uit te spreken over nog aan te leveren ministersteksten en te komen tot de invulling van de meeste modaliteiten (cijfers, percentages, etc). September jl. gaf de nieuwe WTO-voorzitter Lamy aan dat in Hong Kong 2/3e van het Doha Programma afgerond moet zijn.

 

De daadwerkelijke afronding van de Doha Ronde wordt niet eerder verwacht dan januari 2007.

Voor de Amerikaanse regering is het van belang dat de Doha Ronde voor juli 2007 afgesloten wordt aangezien dan haar speciale handelsmandaat vervalt. Het Amerikaanse Congress kan nu alleen maar de handelsvoorstellen van de regering Bush in zijn geheel goed- of afkeuren. Als het mandaat niet verlengd wordt kan het Congress (weer) amendementen indienen zodat de macht van Bush hetgeen zijn macht drastisch inperkt.

 

(*) Ook de Algemene Raadszitting van 19 en 20 oktober - bedoeld om de modaliteiten verder in te vullen om het opstellen van concept onderhandelingsteksten voor Hong Kong mogelijk te maken - is mislukt. De eerstvolgende belangrijke zitting is de Algemene Raad van midden november.

(**) Deze gang van zaken wordt afgewezen door maatschappelijke organisaties en sociale bewegingen wereldwijd, omdat het merendeel van de WTO-leden uitgesloten wordt en omdat de (voortgang van de) agenda bepaald wordt door de machtigste handelsblokken. Daarbij wordt deze gang van zaken 'gelegitimeerd' door de direkte betrokkenheid van de WTO-leiding.

 

Het informele (maar door WTO-leiding ondersteunde) onderhandelingscircuit bestaat nu uit:

* FIP's: Five Interested Parties (FIP)
Sinds juli 2004 manifesteert zich - onder auspiciën van het WTO Secretariaat - een zelfverklaarde 'kopgroep' op gebied van het landbouwbeleid die sindsdien de voortgang van de WTO-onderhandelingen gijzelt. Deze FIP bestaat uit vijf grote landbouwexporteurs: de EU, de VS en de 'aanvoerders' van de G20-groep (Brazilië en India) en de CAIRNS-groep (Australië). De grote invloed van de FIP berust op de politieke en economische macht van EU en VS en op het feit dat voortgang op landbouwgebied voor het merendeel van de WTO-lidstaten voorwaarde is voor het doen van toezeggingen op andere terreinen.

De FIP vormt een van de nieuwe kernen van het veel bekritiseerde Greenroom-proces, een concentrisch opgebouwde (informele en ondemokratische) struktuur van fora waarin buiten de Algemene Raad van de WTO om besluiten worden voorgekookt. Na bespreking en eventuele consensus in de FIP worden de voorstellen van de vijf voorgelegd aan grotere verbanden zoals de FIP+4 (de vijf plus China en Indonesië (G20), en Japan en Zwitserland (G10-groep) of de E-FIP (expanded Five Interested Parties). Daarna is het de beurt aan de genodigden van de zogenaamde mini-toppen (zie hieronder) om zich daarover uit te spreken.

* Minitoppen: Davos, Mombasa, Parijs, China
Exclusieve bijeenkomsten van ongeveer 30 WTO-ministers (de EU, de VS, de G10-groep, de belangrijkste G20-staten en een paar vertegenwoordigers van coalities van ontwikkelingsstaten (als de de Afrikaanse Unie, ACP en G90-groep) en hun belangrijkste adviseurs. De bedoeling is om op 'effectieve' wijze voortgang te boeken in het stroef verlopende onderhandelingsproces van de Doha Ontwikkelings Ronde. De ministers buigen zich over de vijf agendapunten die in juli 2004 als meest belangrijk aangemerkt zijn: landbouw (AG), markttoegang voor industriële goederen (NAMA), diensten (GATS), handelsfacilitatie (TF) en 'ontwikkelingskwesties' (S&DT, IMP).
* Senior Official Meetings (van topambtenaren uit de handelsministeries)
Op deze (nog meer aan publiek en pers onttrokken) bijeenkomsten worden de ministeriële 'minitoppen' voorbereid.
* Clinics:
hier gaat het om informele, wekelijkse bijeenkomsten onder auspiciën van de voorzitter van de Landbouwraad waarin verslag wordt gedaan aan de WTO-lidstaten van de resultaten bij de informele kerngroepen (als de FIP). De 'clinic' zijn met name bedoeld om te informeren en zijn geen diskussieplatform.