WTO.ZIP NIEUWSBRIEF
 

WTO.ZIP nummer 71 (deel 2/2) van 4 januari 2007


TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE

 

E) WEF daagt
(door Kees Hudig)

Het jaarlijkse 'bal der rijken', het World Economic Forum, zal wederom in het Zwitserse ski-oord Davos gehouden worden, van 24 - 28 januari. En ook het protest zal dan weer de kop opsteken.


Het WEF [1] wordt altijd gepresenteerd als een gezellig samenzijn van politici en managers van de grootste bedrijven op aarde. De vergadering wordt zorgvuldig afgeschermd van pottenkijkers en na afloop wordt altijd bekend dat er van alles en nog wat bekonkeld is. Op de agenda staat deze keer onder meer een minitop van de G6 om te proberen de ingekakte WTO weer op gang te krijgen [2]. De voorpagina van de WEF-site presenteert ook vol trots een nieuw onderzoek naar de ontwikkeling van de Lissabon-agenda van de EU (om de EU de 'meest concurrerende economie van de wereld te maken') waarbij instemmend opgemerkt wordt dat Denemarken de beste in de klas is...

protest

Op zaterdag 27 januari zijn er acties rond Davos gepland [3]. Het zal vreemd
gaan als er niet weer een ongekende hoeveelheid repressie tegen de demonstranten ingezet gaat worden. De afgelopen jaren kwam het meerendeel van de demonstranten veelal niet verder dan het treinstation van Landquart in het dal onder aan de berg. Daar stopte de politie met een hagel aan traangas en rubberkogels de demonstranten. Om die reden is er nu opgeroepen tot decentrale acties 'in en rond Davos'. Er is dus niet een centraal beginpunt, en het doel is om 'met creatieve acties en blokkades de top te verstoren'.

Ook in Basel is er op die dag een demonstratie gepland [4].

Aan de vooravond van het WEF zijn er op meerdere plekken in Zwitserland bijeenkomsten over WEF en de protesten [5]

En Attac-Zurich organiseert op 19 januari een symposium over het WEF in Zurich [6].

Public Eye on Davos (die tot vorig jaar een parallelle tegentop in Davos organiseerde) heeft een korte clip over het WEF uitgebracht [7].


Zie voor meer info:
* website DADAvos: http://www.dadavos.ch/
* website Gipfelblockade: http://www.gipfelblockade.net/
* Indymedia Zwitserland: http://switzerland.indymedia.org/


Noten:
[1] Het thema is deze keer: "Shaping the global agenda, the shifting power equation". De website van het WEF: http://www.weforum.org/en/index.htm NAAR TEKST
[2] Zie het artikel “2007 - het beslissende jaar voor de WTO”, elders in deze ZIP. NAAR TEKST
[3] http://www.dadavos.ch/mediawiki/index.php?title=NoDemo_07 NAAR TEKST
[4] http://www.gipfelblockade.net/Index.php?Site=Termine_details&ID=209 NAAR TEKST
[5] http://www.gipfelblockade.net/Index.php?Site=Termine NAAR TEKST
[6] http://www.local.attac.org/zurich/rubrique.php3?id_rubrique=4 NAAR TEKST
[7] http://www.evb.ch/p25011617.html NAAR TEKST

NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp


F) WTO kondigt geformaliseerd slavernijmodel aan voor Afrika
(door Rob Bleijerveld)


Op 11 november hield WTO-vertegenwoordiger (en YESman-corifee) Hanniford Schmidt een gehoor van 150 genodigden op de Wharton Business School Conferentie over Zakendoen in Afrika voor dat de WTO het initiatief neemt tot "full private stewardry of labor" (volledig rentmeesterschap over arbeid) voor die delen van Afrika die het meest getroffen zijn door 500 jaar vrijhandel met het Westen. Schmidt vertelde de aanwezigen, waaronder de gouverneur van de Centrale Bank van Nigeria, de directeur voor African Affairs van het Amerikaanse handelsministerie en andere notabelen, dat "full, untrammelled stewardry is the best available solution to African poverty, and the inevitable result of free-market theory."
Hij nodigde vervolgens bedrijven uit om deel te nemen aan de programma's en zei dat er al successen waren behaald op gebied van transport, energie, water, traditionele kennis, en zelfs het menselijke genoom.

Hij gaf toe dat de rentmeester-programma's van de WTO op veel manieren vergelijkbaar zijn met slavernij, maar legde uit dat zoals het "invoelend conservatisme" de scherpe kantjes van de arbeidsrelaties in de geïndustrialiseerde landen had gepolijst, het "invloelende slavernij" ook van pas zou komen in ontwikkelingslanden.

"Selling whales saves whales, and the same can be applied to poor Africans"

Om te bewijzen dat menselijke slavernij kan werken, haalde Schmidt een voorbeeld aan van een vrijhandels-denktank die bedacht dat walvissen te redden zijn door ze te verkopen. "Those who don't like whaling can purchase rights to specific whales or groups of whales in order to stop those particular whales from getting whaled as much," legde hij uit, en "Op vergelijkbare wijze zal de markt van Derdewereld-mensen de betrokken Eerstewereld-mens in staat stellen om hen te helpen".

Tijdens de 75-minuten durende speech en de commentaren achteraf stond de slaaf van Schmidt, Thomas Bongani-Nkemdilim, bij zijn zijde, op respectvole afstand.
Schmidt besloot met de volgende woorden: "This is what free trade's all about. It's about the freedom to buy and sell anything—even people."


Yesman ontmaskerd!

Op 11 december om 15 uur 's middags zou een WTO-vertegenwoordiger voor de radiozender 'Voice of America', het propagandamedium van de Amerikaanse regering, vertellen waarom slavernij van Afrikanen zou moeten worden goedgekeurd.

Tien minuten voor aanvang van het programma wordt plotseling aangekondigd dat dit programmaonderdeel vervalt en dat een eerder uitgezonden programma herhaald zal worden. Door iemand die aanstoot nam aan het onderwerp (slavernij van Afrikanen) wordt naar de studio gebeld en de naam YESman valt... Onmiddellijk maken de producenten van Voice of America hun excuses en geven aan te vermoeden dat het oorspronkelijke programmaonderdeel inderdaad een opzetje was van de Yesman. Dit alles is te horen op: http://theyesmen.org/voa/voiceofamerica.mp4

Voor het eerst in hun activistische geschiedenis zijn de YESMEN ontmaskerd...


Bronnen:
- "OMC propose de légaliser l'esclavage", 11 december 2006 (http://meguini.wordpress.com/2006/12/11/ en http://paris.indymedia.org/article.php3?id_article=73944)
- "Proposal by a free-market think tank ("Save the whales: sell them")" (http://www.policynetwork.net/main/article.php?article_id=505)
- "WTO Announces Formalized Slavery Model for Africa - US Trade Representative to Africa, Governor of Nigeria Central Bank weigh in at Wharton," WTO NEWS Press/388, 13 november 2006 (http://www.gatt.org/wharton.html).

NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp


G) Lezing: 'Een ecologische economie' (Peter Tom Jones)
Gent, 15 januari

In het Anarchistisch Centrum (Sparrastraat 1A te Gent) zal vanaf 20 uur Peter Tom Jones (auteur van 'Terra Incognita' en 'Globaal ten Onder') een pleidooi houden voor een ecologische economie.


Wanneer de schijnwerpers moe geschenen zullen zijn, zal de storm rond 'an inconvenient truth' van Al Gore waarschijnlijk snel gaan liggen. Maar niet voor Peter Tom Jones. Hij werkt al jaren aan het vervolg op deze story, met name: hoe er iets aan te doen. Op deze avond brengt hij ons zijn verhaal van de ecologische economie als alternatief voor het huidige systeem.

In zijn nieuwe boek maakt Jones niet alleen brandhout van de onwetenschappelijke stellingen van de 'milieurevisionisten' en hun "wetenschappers" maar overloopt ook grondig de alternatieve instrumenten die ons een beter inzicht kunnen verschaffen in de reële gezondheid van onze economie. Het alomgebruikte BNP wordt hierbij definitief naar het museum van de desinformatie verwezen. Duurzaamheid wordt onverbrekelijk gekoppeld aan democratie want een ontwikkelingsmodel op basis van een consumptieniveau dat niet veralgemeenbaar is, is gedoemd om mondiale conflicten verder op de spits te drijven en bestendigt de ambitie van volkeren met een relatief lage ecologische voetafdruk om op te klimmen naar een niveau dat de draagkracht van de aarde ver overschrijdt.

Om de verwarring die de willekeurige invulling van het begrip 'duurzame ontwikkeling' met zich meebrengt te doorbreken (nl. bestendige groei tot in der eeuwigheid), kiest de auteur voor het begrip duurzame ecologie. Tegenover milieu-economie plaatst hij ecologische economie. Hiermee verschaft hij ons een begrippenkader om na te denken over een realistisch economisch alternatief voor de rampzalige groeieconomie die onlosmakelijk vasthangt met de neoliberale wereldorde.
Dit discussiecahier vormt één van de puzzelstukjes waarmee we verder aan de slag kunnen om die andere wereld, waarover we het altijd hebben, een beetje concreter te maken.

Georganiseerd door: Infomania
Meer info: http://vl.attac.be/article756.html

NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp

H) Workshop 'Regionalisering' (Vóór de Verandering)
Utrecht, 26 januari

Vóór de Verandering start met een project over regionalisering. Het doel van het project is het binnen sociale bewegingen in Nederland bevorderen van enerzijds de kritiek op de nu overheersende vormen van globalisering en schaalvergroting, en anderzijds het inzicht in de aard en mogelijkheden van alternatieve strategieën van economische regionalisering waarbij ecologische en sociale duurzaamheid voorop staat.

Een eerste workshop zal plaatsvinden op 26 januari 2007 in de Kargadoor,
Oudegracht 36, 3511 AP Utrecht (Telefoon: 030- 231 0377).

Korte inleidingen zullen verzorgd worden door o.a. Willem Hoogendijk en Louis de Jel (beide Stichting Aarde), Guus Geurts (XminY Solidariteitsfonds) en Lou Keune (Vóór de Verandering). Programma en de papers die ter voorbereiding van de workshop zijn geschreven zijn te vinden op http://www.globalternatives.nl/ws-regio

Nadere informatie over achtergrond, opzet en doelstellingen van dit project:
http://www.globalternatives.nl/file/293

Het is tot 19 januari mogelijk om je aan te melden om deze workshop bij te wonen door het aanmeldformulier op de website in te vullen en te versturen.

NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp


I) Cursus 'Inleiding Solidaire Economie'
Tilburg (5 feb - 2 apr)

In het kader van de Seniorenacademie begint op 5 februari 2007 aan de Universiteit van Tilburg een cursus 'Inleiding Solidaire Economie'. Deze cursus heeft een iets andere opzet dan de gebruikelijke cursus en wordt grotendeels door Lou Keune verzorgd.
Tot en met 2 april zijn er 8 bijeenkomsten gepland, telkens van 10.45 -12.30 uur.
Deelname kost 160 euro.

Aanmelden: tot uiterlijk 5 januari a.s.
Georganiseerd door: Avans Hogeschool, Fontys Hogescholen, Technische Universiteit Eindhoven en de Universiteit van Tilburg.

Voor meer informatie, zie: http://www.hovobrabant.nl/default.aspx?tab
Id=85&courseId=336

NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp


J) Cursus "Inleiding Solidaire Economie'
Den Haag (5 feb - 8 mrt)

Op donderdag 18 januari start in Den Haag een Inleidende Cursus Solidaire Economie. Vóór de Verandering organiseert deze cursus samen met Attac Den Haag. Belangstellenden kunnen zich hiervoor nog opgeven tot 11 januari.

De cursus staat open voor iedereen die zeer kritisch is ten aanzien van de neoliberale economie en graag wil weten hoe het anders zou kunnen. Maximaal kunnen 20 mensen deelnemen. Er zijn op dit moment nog zeven plaatsen vrij.
Tot en met 8 maart zijn er 8 bijeenkomsten gepland, telkens van 19:30 - 22:00 uur De cursus zal plaatsvinden in De Boskant, Korte Koediefstraat 25, Den Haag. Deelnemers krijgen na aanmelding uitvoeriger bericht.

De deelnemerskosten bedragen 75 euro. Als je dit niet kunt betalen, aarzel dan niet en neem contact op met de coördinator van de cursus: Jan Vugts (013 -5425587), jan AT bureauverantwoord.nl. De deelnemerskosten mogen geen belemmering zijn voor deelname.

Uitgebreide informatie: http://www.globalternatives.nl/curs-solecon-inl-denhaag

NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp


K) Video: 'De wereld zonder WTO'


Net uit; een video van Focus on the Global South waarin uitgelegd wordt waarom de crisis van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) goed is, en de wereld best zonder WTO kan.

De in Tailand gevestigde organisatie Focus On The Global South staat bekend om z'n gedegen informatiemateriaal over internationale economie en ontwikkeling. Zojuist is hun nieuwste video gereedgekomen, over de crisis in de WTO.

Eerder maakte 'Focus' al drie andere korte films over de WTO, die zeer functioneel waren in de internationale campagne om die te "laten ontsporen".

Of zoals de organisatie de video zelf aankondigt:

"De vorige drie video's handelden allen over de WTO en hoe en waarom die SLECHT is voor jou en over ontwikkeling voor de meerderheid van de mensen op deze aarde en wat daarvoor gedaan zou kunnen worden. Deze nieuwste video gaat verder dan dat en presenteert de vele alternatieven voor de WTO en hoe de wereld beter af zou zijn zonder de WTO".

De video is op de website (gratis) te zien, en duurt 18 minuten. Je kunt 'm hier (http://www.focusweb.org/world-without-the-wto.html) vinden. Op de website kun je ook een schijf van de film bestellen. Je kunt ook wachten tot die via Globalinfo geleverd kan worden (hetgeen op de website aangekondigd zal worden).

Bron: http://new.globalinfo.nl/content/view/1072

NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp


L)Maatschappelijke organisaties bekritiseren lobby van transnationale ondernemingen op het Europese handelsbeleid
Bepalende invloed van bedrijven op Europees handelsbeleid: goed voor ondernemers, slecht voor de wereld.
(door Rob Bleijerveld)

'Bedrijven eerst'-agenda van de EU en Ontwikkelingsronde WTO

Europese maatschappelijke organisaties bekritiseren al geruime tijd de grote invloed van de lobby van transnationale ondernemingen op het Europese (handels)beleid en de ondernemersgerichte (handels)agenda die de Europese Commissie hanteert. Onlangs werd door het S2B-netwerk een kritisch rapport gepubliceerd en werd actie gevoerd door diverse maatschappelijke organisaties. Het wachten is op een definitief voorstel van de Europese Commissie over hoe die om wil gaan met ondermeer deze ondernemerslobby's.

Hieronder vind je achtereenvolgens een inleiding, een vertaling van de samenvatting van het rapport en een persverklaring bij de actie van 17 oktober.


I. Inleiding

Op 9 november 2005 lanceerde de Europese Commissie (EC) het "Europese Transparantie Initiatief" [1] en publiceerde haar visie over transparantie ten aanzien van de Europese beleids- en besluitvorming in haar "Green Paper on European Transparency Initiative" [2]. Vervolgens startte de Commissie een inspreekronde voor "alle belanghebbenden" en zei toe dat hun reacties "meegenomen worden" bij het vaststellen van concrete maatregelen om de transparantie van de EU te verhogen. Belanghebbenden konden zich tussen 3 mei en 31 augustus 2006 (aan de hand van de Green Paper) uitspreken over drie aspecten van transparantie, namelijk:

- transparantie en belangenvertegenwoordiging (debat over lobby-activiteiten in de EU);
- minimumstandaards voor consultatie door de EC (voor vaststelling van kader voor feedback over de toepassing van de standaards); en
- de publicatie van gegevens van begunstigden van EU-fondsen (debat over openbaarmaking van gegevens van ontvangers van geld van de Commissie, van lidstaten en dan met name met betrekking tot de Struktuurfondsen en het Gemeenschappelijke Landbouwbeleid).

Diverse maatschappelijke groepen in Europa - verenigd in ALTER-EU [3] - zijn zeer ontevredenheid over de in de Green Paper voorgestelde maatregelen en over het feit dat de Commissie genoegen wil nemen met de vrijwilligheid van lobbyisten om hun gegevens openbaar te maken. Op 11 juli 2006 publiceerde ALTER-EU zijn aanbevelingen aan de Commissie over transparantie [4].

Op 16 oktober 2006 bracht het Seattle to Brussels Network [5] een rapport uit dat aantoont dat grote Europese bedrijven jarenlang de invulling van het handelsbeleid van de EU bij de WTO-onderhandelingen hebben bepaald. De lobby van deze transnationale bedrijven leidde tot een beleid dat haaks staat op de zogenaamde Ontwikkelingsagenda van de Doha Ronde en dat mens en milieu benadeelt.
Myriam van der Stichele, Kim Bizarri en Leonard Plank tonen in hun rapport "Corporate power over EU trade policy: good for business, bad for the world" [6] met voorbeelden deze beinvloeding aan op gebied van Landbouw (voedselverwerkende industrie), Diensten (financiële diensten en detailhandel), en Non-agrarische markttoegang (chemicaliën en natuurlijke hulpbronnen). De voorbeelden zijn afkomstig uit onderzoeken naar bedrijven die op deze gebieden actief zijn.

Tevens voerden het S2B-netwerk en ALTER-EU op 17 oktober een aktie voor de deur van de belangrijke lobby-organisatie UNICE (Confederation of European Industrialists) en eiste de verplichtstelling van transparantie in bedrijfslobby's en een einde aan de bevoorrechte toegang van bedrijven in de politieke besluitvorming van de Europese Unie [7].


Noten:

[1] Zie: http://ec.europe.eu/comm/eti/index.htm NAAR TEKST
[2] Zie: http://ec.europe.eu/comm/eti/docs/gp_en.pdf NAAR TEKST
[3] ALTER-EU is een coalitie van meer dan 140 organisaties, inclusief NGO's, vakbonden, academici en publieke vertegenwoordigers die campagne voeren voor een verplichtte lobby transparantie en ethische regulering in de EU. Voor meer informatie zie: http://www.alter-eu.org NAAR TEKST
[4] Zie: http://www.alter-eu.org/submissionjuly2006 NAAR TEKST
[5] Dit is een Europees netwerk van meer dan 70 organisaties uit 16
landen gericht op de promotie van een duurzaam, social en democratisch te verantwoorden handelssysteem. Voor meer informatie zie: http://www.s2bnetwork.org NAAR TEKST
[6] Dit rapport is te vinden op: http://www.somo.nl/html/paginas/pdf/Corporate_
power_over_EU_2006_NL.pdf
NAAR TEKST
[7] Zie: http://www.alter-eu.org/node/51 NAAR TEKST


II. Rapport:

"Bepalende invloed van bedrijven op Europees handelsbeleid: goed voor ondernemers, slecht voor de wereld".
(vertaling: Rob Bleijerveld, Renate Ebner)


Introductie

Terwijl de handelsbesprekingen in het kader van de Doha Ontwikkelings Ronde van de Wereld Handels Organisatie (WTO) zich in een impasse bevinden, levert dit rapport een evaluatie de rol van de Europese Unie (EU) in de WTO.
De Unie heeft de externe aspecten van haar overkoepelende op concurrentie geënte agenda - de Lissabon Agenda - centraal gesteld bij haar positiebepaling in de WTO. Het onderzoek richt zich met name op de invloed van de ondernemerslobby op de inhoud van de Europese agenda voor concurrentie en handel. De Europese WTO-agenda gaat uit van de belangen van de eigen industrie en stelt haar concurrentiepositie centraal, hetgeen heeft geleid tot de ondermijning van de Doha Ontwikkelings Ronde waarin juist de belangen van ontwikkelingslanden in het middelpunt moesten staan.

In het rapport wordt bovendien geconcludeerd dat Europa door de bevoordeling van haar bedrijven niet in staat zal zijn om de doelen op het gebied van werkgelegenheid, sociale samenhang en milieubescherming zoals vastgelegd in de Lissabon Agenda en de WTO-onderhandelingen te behalen.


Hoofdstuk 1

Dit hoofdstuk illustreert hoe de Lissabon Strategie een 'bedrijven-eerst'-agenda werd doordat voornamelijk de belangen van grote Europese ondernemingen werden gediend en de doelen van volledige werkgelegenheid, sociale samenhang en duurzaamheid werden gereduceerd tot neo-liberale maatregelen voor kostenvermindering en minimumstandaards.

In het hoofdstuk wordt uitgelegd hoe deze bevoordeling van ondernemingen direkt herleidbaar is tot de aggressieve lobbypraktijken van de grootste Europese bedrijven en hun belangenorganisaties via de kanalen waarover ze konden beschikken, zoals:

- ontmoetingen tussen de belangrijkste bedrijfsdirecties, de belangrijkste politici en EU-ambtenaren;
- innige communicatie tussen zakenlobbyisten en stafleden van de Europese Commissie die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling en toepassing van EU-beleid;
- de inzet van juristenkantoren en consultants ter bewaking van de bedrijfsexpertise in het besluitvormingsproces; en
- de praktijk van de 'draaideur' [a].
Deze bedrijfslobby die ondernemingen in staat stelt om de Europese besluitvorming te controleren, leidde tot ondoorzichtige en ondemokratische keuzes bij de afweging tussen bedrijfsbelangen en sociale belangen - met als resultaat schadelijke sociale en
ecologische gevolgen in de EU en daarbuiten.

Ter vergroting van hun concurrentievermogen zoeken grote ondernemingen naar wegen voor besparingen door schaalvergroting en minimalisering van productiekosten zodat hun marktaandeel toeneemt. Markttoegang - een belangrijke doelstelling van de huidige WTO onderhandelingen - stelt ondernemingen in staat te profiteren van goedkopere input en omzetstijging en van de mogelijkheid om door het opzetten van zogenaamde 'value-chains' (waarde-ketens) markten 'van conceptie tot consument' te beheersen. De bovenkant van de keten concentreerde zich in toenemende mate doordat grote bedrijven zich richtten op de activiteiten met de meeste toegevoegde waarde. De macht aan de onderkant van de keten (bijv. laaggeschoolde arbeid) bleef echter gefragmenteerd waardoor de toeleveranciers van grote ondernemingen weinig onderhandelingsruimte overhielden en zij de opgedrongen handelsvoorwaarden wel moesten accepteren. Op deze wijze zijn een aantal Europese transnationale ondernemingen (TNC's) uitgegroeid tot de grootste en meest concurrerende ondernemingen in Europa en daarbuiten. De uitzonderlijke lobby-toewijding van deze ondernemingen komt voort uit hun behoefte om veilig te stellen dat de EU een internationaal handelssysteem bevordert dat hun strategieën
voor meer winst en minder kosten ondersteunt.


Hoofdstuk 2

Het tweede hoofdstuk behandelt de drie belangrijkste thema's in de WTO-onderhandelingen (Landbouw, Diensten en Non-agrarische markttoegang) en vergelijkt de onderhandelingsstandpunten van de EU met de lobbystandpunten van Europa's meest invloedrijke ondernemingen en hun belangenorganisaties. Profielen van sleutelondernemingen tonen de direkte link tussen bedrijfsbelangen en de Europese onderhandelingspositie, en onthullen zo de op ondernemers gerichte agenda van de EU en zijn negatieve gevolgen voor mens en milieu, met name in ontwikkelingslanden. De sterke bevoordeling van bedrijven in de Europese opstelling heeft de WTO-besprekingen in gevaar gebracht omdat ze duidelijk inging tegen de belangen van ontwikkelingslanden.

Onderhandelingen over Landbouw

Dit deel uit hoofdstuk twee illustreert hoe de EU de landbouwonderhandelingen gebruikte om de concurrentiepositie van haar voedselverwerkende en drankenindustrie te beschermen en te verstevigen - want deze sector vormt Europa's meest concurrerende industrietak in de internationale handel in landbouwgoederen.
De verwerkende industrie probeert zijn haar internationale concurrentiepositie vooral te verstevigen door het verkrijgen van goedkopere landbouwgrondstoffen (binnen en buiten Europa) en door het veroveren van nieuwe markten bij gelijktijdige handhaving van protectionistische maatregelen in Europa tegen buitenlandse
concurrentie en als garantie voor de aanvoer van verse grondstoffen vanuit de Europese lidstaten.

Het aggressieve standpunt van de EU over marktopening in ontwikkelingslanden en het vasthouden van de Unie aan parallelle concessies op alle deelgebieden van de landbouwonderhandelingen zijn duidelijk bedoeld om de positie van de Conferederation of the Food and Drinks Industries in the EU (CIAA) te verdedigen. De CIAA - waarvan Unilever een van de meest actieve leden is - voert een zware lobby voor enkele van Europa's grootste voedselverwerkende industrieën. Een succesvol voorbeeld van deze lobby is het besluit tot uitstel van de verduidelijking van garantiemechanismen voor ontwikkelingslanden tijdens de Hong Kong-top van de WTO. De op ondernemers gerichte agenda van de EU zal echter resulteren in het onvermogen van ontwikkelingslanden om hun markten te beschermen tegen de voortdurende dumping van Europese landbouwproducten. Dit zal op zijn beurt het levensonderhoud van miljoenen kleine boeren in gevaar brengen die niet in staat zijn om op de interne of externe markten te concurreren. Ook zal deze agenda mileuonvriendelijke en sociaal onverantwoorde landbouwpraktijken belonen.

Onderhandelingen over diensten

Aangezien de Europese dienstenindustrie op de wereldmarkt concurrerend is geworden, ziet de Europese Unie het General Agreement on Trade in Services (GATS) als een instrument om de concurrentiepositie van haar dienstenindustrie te beschermen en te verstevigen. De sleutelrol bij het opstellen van de Europese agenda voor diensten werd ingenomen door de grootste associatie van Europese dienstenindustrieën, de European Services Forum (ESF). Met behulp van zijn bevoorrechte toegang tot documenten, ambtenaren en beleidsmakers op het hoogste niveau voerde het ESF een succesvolle lobby bij de EU. Dit resulteerde in het innemen van de meest aggressieve standpunten door de EU ondanks de tegenstand van ontwikkelingslanden bij de GATS-onderhandelingen. Voorbeelden van succesvolle lobby komen uit de detailhandel en de financiële dienstensector.

Teneinde zijn concurrenvermogen te garanderen is het de detailhandel er veel aan gelegen om zich op een permanente basis en met weinig investeringsobstakels te kunnen begeven op diverse winstgevende markten, vooral India en China. Eurocommerce, de Foreign Trade Association, het ESF en de European Retail Round Table - Europa's grootste associatie van detaillisten - voerden een succesvolle lobby bij de EU. Zo werd door de inzet van de EU in de ministeriële tekst van de Hong Kong-top (december 2005) de afschaffing van het recht vastgelegd waarmee een land de wenselijkheid van nieuwe winkelvestigingen - ook buitenlandse - op zijn grondgebied kan evalueren ('economic needs test'). Dat zal leiden tot deregulering van de al kwetsbare markten in ontwikkelingslanden hetgeen de capaciteit van die landen ondermijnt om mogelijk negatieve gevolgen door buitenlandse investeringen te beheersen. De strategieën van de internationaal opererende retailers (zoals Carrefour [b]) - vertegenwoordigd door genoemde lobbyorganisaties - hebben al geleid tot verlaging van inkomens, reductie van werkgelegenheid, tot slechte arbeidsvoorwaarden in supermarkten en bij hun toeleveranciers, maar ook tot de marginalisering van kleine boeren en producenten zowel in Europa als in andere landen waar ze opereren.

Ook voor de financiële dienstensector speelt het GATS een belangrijke rol in de hevige wereldwijde concurrentieslag tussen de grote spelers om winstvergroting, markttoegang (vooral in landen met de meer koopkrachtige klanten) en winststrategieën vrij van regeringsmaatregelen en regelgeving. De Financial Leaders Group en de International Financial Services, London (met zijn actieve LOTIS
Committee) staan al langere tijd in nauw contact met Europese beleidsmakers en onderhandelaars, ook toen de EU tijdens de GATS-onderhandelingen haar standpunt en liberaliseringseisen ('requests') op het gebied van de financiële dienstverlening vaststelde. Hun invloed is zodanig dat in de geschreven EU 'requests' aan ontwikkelingslanden zelfs referenties als deze staan: "the EU industry raises this issue...".
Geheel overeenkomstig met de eisen van de financiële dienstensector vroeg de EU van vele ontwikkelingslanden een versnelde marktopening en de afschaffing van vele reguleringen. Ondertussen wuift de EU de bezorgdheid weg dat snelle liberalisering zonder passende regulering kan leiden tot financiële instabiliteit en negatieve economische en sociale gevolgen (zoals het niet verlenen van kredieten aan arme klanten en plaatselijke bedrijven). Internationale banken zoals de ING en hun lobbyorganisaties zullen mogen doorgaan met financiële activiteiten die vaak strijdig zijn met sociale, ecologische en economische rechten, en die ook niet leiden tot meer werkgelegenheid.

Onderhandelingen over industriële goederen en natuurlijke hulpbronnen

Het is in het belang van de Europese industrie als 's werelds grootste exporteur van industriële goederen, dat alle tariefmaatregelen en andere handelsreguleringen over het hele bereik van haar waarde-ketens verdwijnen. Dat opent immers de weg voor meer export vanuit Europa en tussen de diverse dochterondernemingen en geeft toegang tot goedkopere grondstoffen. UNICE, Europa's oudste en meest invloedrijke belangenorganisatie was een belangrijke en luidruchtige voorstander van dit belang. UNICE was met name succesvol tijdens de NAMA-onderhandelingen bij het bewegen van de EU tot het eisen van grote tariefreducties van ontwikkelingslanden ondanks de duidelijke weerstand van deze landen wegens de negatieve gevolgen van dergelijke tariefreducties op hun industrie en werkgelegenheid.

Een voorbeeld van de NAMA-agenda van de EU komt van de Europese chemische industrie met 's werelds grootste producenten en leidende chemicaliënexporteurs en -importeurs. Vanwege de toenemende productie van chemicaliën en chemische bestanddelen buiten de EU voerde de European Chemical Industry Council (CEFIC) - die meer lobbyisten heeft dan alle in Brussel gevestigde milieuorganisaties samen - een lobby bij de EU om in de NAMA-onderhandelingen drastische tariefreducties te eisen in een poging om zijn internationale concurrentiepositie veilig te stellen en om toegang te verkrijgen tot goedkope grondstoffen.
De EU maakte zich hard voor deze maatregelen die zeer gunstig zullen uitpakken voor de Europese multinationals ondanks aanwijzingen dat zo'n liberisering van de chemische sector de ontwikkeling van een eigen chemische industrie in ontwikkelingeslanden kan verlammen. Wederom verdedigt de Unie hier de belangen van een industrie die alleen al in Europa verantwoordelijk is voor een groot banenverlies en de aantasting van de Europese wetgeving op gebied van milieu en gezondheid.
Een andere sector die een actieve NAMA-lobby voerde was de bosbouw-, pulp en papierindustrie die grote behoefte heeft aan goedkope grondstoffen (via toegang tot buitenlandse markten) en tot winstgevende markten in opkomende markten zoals China.

De Confederation of European Paper Industries (CEPI), die de belangen van de sector vertegenwoordigt, voerde een succesvolle lobby bij de EU om - ondanks de tegenstand van Niet Gouvernementele Organisaties - veilig te stellen dat de bosbouwsector niet uitgesloten zou worden van de NAMA-onderhandelingen, noch van de tariefreducties die daaruit voort vloeien. De CEPI maakte zich ook hard voor de eliminatie van Non-Tariff Barriers (zoals milieuregulering) en exportbelastingen die verantwoordelijk worden gehouden voor de hoge kosten verbonden aan het verhandelen van natuurlijke hulpbronnen binnen de waarde-keten van deze industrietak.

De studie van het Seattle to Brussels Network geeft aan dat opname van de bosbouwsector in de WTO-onderhandelingen kan leiden tot uitsluiting van de toegang tot en de vernietiging van de natuurlijke hulpbronnen waarvan velen voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn. Het verlies aan biodiversiteit en de toename van illegale boskap zijn eveneens te voorziene gevolgen van de Europese
onderhandelingsstrategie, vooral in die (vele) landen waar het bosbeheer al zwak is.

Door uit te blijven gaan van een door bedrijven gedicteerde onderhandelingsagenda komt de EU haar beloften ten aanzien van de Doha Ontwikkelings Ronde niet na. Maar evenmin haar verplichtingen betreffende duurzame ontwikkeling en milieubescherming, sociale doelen en duurzaamheidsdoelen van haar Lissabon Strategie. Het is met name zorgwekkend dat de Unie er voor kiest om de conclusies en aanbevelingen van zijn eigen onderzoeken (Sustainable Impact Assessments) te negeren omdat daaruit bleek dat de door de EU gemaakte beleidskeuzen negatieve gevolgen hebben voor mens en milieu, terwijl de industrie profiteert.


Hoofdstuk 3

In het derde hoofdstuk wordt teruggegrepen op de voorgaande hoofdstukken en een aantal belangrijke aanbevelingen aan de 25 Europese handelsministers gedaan.

De eerste aanbeveling is dat de EU haar huidige standpunt over lobby-transparantie heroverweegt om op een effectieve manier met de bedrijfsinvloed op zijn beleidsagenda om te kunnen gaan en deze te kunnen beperken. De Europese Commissie zou geen genoegen moeten nemen met een vrijwillig systeem maar met een verplicht transparantiesysteem dat uitgaat van een uitgebreide en betrouwbare
registratie en openbaarmaking van wie de lobbyisten zijn en welke hun financiële bronnen.

De tweede aanbeveling is een algehele herziening van het huidige Europese handelsbeleid en de handelsmandaten van de Europese Commissie gebaseerd op de volgende criteria:

- het verdedigen en nakomen van de verplichtingen van de EU betreffende sociale, economische, culturele en humanitaire rechten en met betrekking tot milieu en levensonderhoud in haar onderhandelingspositie;
- het garanderen van de noodzakelijke beleidsruimte voor en reguleringscapaciteit van regeringen vooral in ontwikkelingslanden, opdat die een eigen beleid voor duurzame ontwikkeling kunnen vaststellen;
- (landbouw:) het garanderen van voedselsouvereiniteit van volkeren;
- (diensten:) het versterken en breed toegankelijk maken van diensten, en dan vooral van basisvoorzieningen;
- (NAMA:) het verdedigen en bevorderen van werkgelegenheid, sociale welzijn, gezondheid en milieu;

Gegeven de huidige impasse bij de WTO-onderhandelingen zou de EU:

- de gelegenheid van de opgeschorte besprekingen moeten gebruiken om het multilaterale handelssysteem als geheel te herzien en te heroverwegen, en op basis van bovenstaande aanbevelingen een nieuwe benadering voor haar handelsbeleid te kiezen;
- moeten garanderen dat de onderhandelingen niet worden voortgezet voordat alle gevolgen op elk onderhandelingsterrein grondig zijn geëvalueerd;
- moeten garanderen dat de zogenaamde duurzaamheids impact evaluaties (SIA's) met gepaste stakeholderbetrokkenheid een integraal onderdeel worden van de Europese handelbeleid; en
- moeten garanderen dat de onevenwichtigheden van de WTO-overeenkomsten worden aangepakt voordat nieuwe onderhandelingen worden opgestart.


Toegevoegde noten (door RB/RE):
[a]
Draaideur: Het aannemen door lobby-organisaties van EU-ambtenaren die kort daarvoor bij de EU ontslag namen of voor onbepaalde tijd met sabbatical verlof gingen. Deze ambtenaren beschikken over exlusieve informatie, weten de weg in de EU-burelen en hebben daar een eigen netwerk. NAAR TEKST
[b] Andere in dit verband in het rapport aangehaalde retailers zijn: Ahold, IKEA, Tesco, Metro, Asda/Wal-Mart, en Delhaize. NAAR TEKST


III. Actie:

Persbericht: "Waarom moet Europa geven om lobby transparantie?
Nieuw rapport: Schadelijke invloed van bedrijfslobby op handelsbeleid"
(vertaald door SOMO)

Brussel, 16 oktober 2006 - Transparantie in bedrijfslobby moet verplicht worden gesteld en er moet een einde gemaakt worden aan de bevoorrechte toegang van bedrijven in de politieke besluitvorming van de Europese Unie (EU). Dit eisten de Alliance for Lobbying Transparancy and Ethics Regulation at the EU (ALTER-EU) en het Seattle to Brussels Network (S2B) vandaag bij de presentatie van hun nieuwe rapport dat de grote invloed van bedrijfslobby op het handelsbeleid van de EU en de schadelijke gevolgen hiervan onthult. Het rapport werd gelanceerd op de dag voor de jaarlijkse bijeenkomst van de Europese Industrie met de EU onder het motto "Waarom geven bedrijven om Europa?" [c].

Barbara Specht, van WIDE (Women in Development Europe), lid van ALTER-EU en het S2B-netwerk: "Deze jaarlijkse bijeenkomst tussen bedrijfslobbyisten en de EU Commissieleden is slechts één publiek voorbeeld van de macht van bedrijven in de EU. Maar het is slechts de top van de ijsberg. De rest van het jaar vinden talloze bijeenkomsten tussen de EU en bedrijfslobbyisten plaats. Transparantie voor het publiek ontbreekt, hoewel juist hun belang in gevaar is wanneer bedrijven teveel invloed hebben."

Het nieuwe rapport "Corporate power over EU Trade Policy: Good for Business, bad for the World" [d] analyseert de invloed van bedrijfslobbyisten op het handelsbeleid van de EU en kijkt naar de negatieve gevolgen hiervan op sociale rechtvaardigheid, het milieu en armoedebestrijding. Het rapport geeft concrete voorbeelden en case studies.[e]

Volgens Myriam Vander Stichele van SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen) en co-auteur van het rapport toont het EU-standpunt in de wereldhandel duidelijk het gevaar van de macht van grote bedrijven in de beleidsonderhandelingen: "Onder druk van bedrijven stelde de EU agressieve eisen voor markttoegang in ontwikkelingslanden, ook al zou dit leiden tot een toename van de armoede en vernietiging van het milieu in deze landen. EU-
onderhandelingsvoorzitter Mandelson moet de invloed van het bedrijfsleven op de onderhandelingen inperken en over gaan op een nieuwe benadering die verder kijkt dan kostenbesparing voor het bedrijfsleven."

Een belangrijke stap om de invloed van bedrijven te controleren is de transparantie in de EU-lobby te vergroten. In haar recente voorstel voor het European Transparancy Initiative behandelt de Europese Commissie het probleem echter niet adequaat: transparantie mag in het voorstel vrijwillig en optioneel zijn.

Jorgo Riss, lid van de ALTER-EU stuurgroep en directeur van Greenpeace EU: "We zullen ons inzetten om duidelijke afspraken te bewerkstelligen rond transparantie in de bedrijfslobby in het European Transparancy Initiative. Om te beginnen moet gedetailleerde informatie beschikbaar komen over de bedragen die omgaan in de verschillende beleidsgebieden. Deze informatie moet over alle lobbyisten beschikbaar zijn voor het publiek."

Leden van ALTER-EU komen 16 en 17 oktober bij elkaar om de volgende stap te bepalen in hun campagne voor meer transparantie. De Europese Commissie werkt momenteel aan het definitieve voorstel voor het European Transparancy Initiative, die naar verwachting eind van het jaar gepresenteerd wordt.[f]

Leden van beide netwerken zullen 17 oktober 's morgens protesteren bij de UNICE conferentie [g].


Noten:
[c] De dag van de UNICE (Confederation of European Industrialists) is getiteld: "Why do companies care about Europe?". Naar verwachting komen een paar honderd lobbyisten bij elkaar met leden van zes EU-commissies. Voor meer informatie hierover:
http://www.unice.org/content/default.asp?PageId=402 NAAR TEKST
[d] "Corporate Power over EU Trade Policy: Good for Business, bad for the World", door Myriam Vander Stichele, Kim Bizarri, Leonard Plank (Seattle to Brussels Network, 16 oktober 2006). Het rapport is hier te downloaden: http://www.somo.nl/html/paginas/pdf/Corporate_power_over_EU_2006_NL.pdf NAAR TEKST
[e] Een S2B mediabriefing is hier beschikbaar:
http://www.s2bnetwork.org/download/s2bmediabriefing_16_10_06 NAAR TEKST
[f] Een ALTER EU mediabriefing is hier beschikbaar:
http://www.alter-eu.org/MediaBriefing161006 NAAR TEKST
[g] Morgen (dinsdag 17 oktober; 9:15-10:00 a.m. Espace Flagey, Place Flagey, Brussel) is er een foto/tv moment. "Barroso?", die de EU-commissie vertegenwoordigt, zal een knusse bijeenkomst hebben met een zakenman. Ze drinken champagne in een tweepersoonsbed voor het gebouw van de UNICE-conferentie, terwijl de deelnemers binnenkomen. NAAR TEKST

ALTER-EU is een coalitie van meer dan 140 organisaties, inclusief
NGO's, vakbonden, academici en publieke vertegenwoordigers die
campagne voeren voor een verplichtte lobby transparantie en ethische
regulering in de EU. Voor meer informatie zie: http://www.alter-
eu.org

Het Seattle to Brussels Network is een Europees netwerk van meer dan
70 organisaties uit 16 landen gericht op de promotie van een
duurzaam, social en democratisch te verantwoorden handelssysteem.
Voor meer informatie zie: http://www.s2bnetwork.org

NAAR INHOUD

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nieuwsbrief over ontwikkelingen rondom Wereld Handels Organisatie WTO en de Europese Unie. Het is een initiatief van de Werkgroep Globalisering Delft-Den Haag. Aan dit bulletin hebben meegewerkt: Henry van Maasakker, Renate Ebner, Kornee van der Haven, Kees Hudig en Rob Bleijerveld.
Nieuwsbrief WTO.ZIP (en meer over globalisering) is ook te vinden op: http://www.globalinfo.nl , op http://www.indymedia.nl , op http://belgium.indymedia.org en op http://www.stelling.nl/trouble

Voor een gratis email-abonnement en voor het sturen van mededelingen, copy of reacties: onyva AT xs4all.nl

-----------------------