In dit artikel wordt een overzicht gegeven van een
aantal beschouwingen van handelsdeskundigen van Third
World Network, Focus on the Global South, Institute
for Agricultural and Trade Policy, Women in Development
Europe, Public Citizen en Stop the New Round Coalition
over de opschorting van de WTO-onderhandelingen op 24
juli en wat dat betekent.
In zijn artikel "US and EU indulge in blame
game as WTO talks fail," van 24 juli [1]
gaf Kanaga Raja van SUNS/Third World Network een verslag
van de persconferenties van de Europese Commissarissen
Mandelson (handel) en Fisher Boel (landbouw) [2]
en de Amerikaanse ministers Schwab (handel) en Johansson
(landbouw) [3]
op maandag 24 juli. Beide zijden gaven elkaar de schuld
van het afbreken van de onderhandelingen.
Op 25 juli schreef Martin Khor (Third World Network)
in "All quiet at WTO but war of words continues
outside" [4]
over hoe Lamy als hoofd van Trade Negotiations Committee
(TNC) op maandagmiddag uitleg gaf aan de informele groep
van Hoofden van Delegaties (HOD). Volgens hem is de
impasse aanhoudend van aard. Hij beveelde aan om alle
onderhandelingen met betrekking tot de Doha Ronde stil
te leggen om "to review the situation, examine
available options and review positions." Lamy stelde
voor geen nieuwe deadlines vast te stellen of een datum
voor hervatting van de besprekingen. De aanwezigen op
de TNC-bijeenkomst gingen hiermee akkoord.
Nog voor de formele behandeling in de Algemene Raad
van 27 juli escaleerde de woordenstrijd tussen de EU
en VS die op maandag begon. De Amerikanen beschuldigden
de EU van misleiding en onterechte beschuldigingen.
Volgens Mandelson eisten de VS teveel zonder voldoende
aan te bieden en toonden ze zich een slecht leider...
Ontwikkelingsbelangen?
In een moeite door speelde Mandelson mooi weer voor
de pers door te suggereren dat er ondanks de opschorting
toch een "early harvest" mogelijk is voor
ontwikkelingslanden. Er moet een 7-punten plan komen
om de ontwikkelingsagenda te redden en uit te breiden,
een "development package" met afspraken over
Aid for Trade, Trade Facilitation, Integrated Framework
for Technical Assistance, tarief- en quotavrije markttoegang
voor LDC's, Special and Differential Treatment, ontwikkelingsvriendelijke
"Oorsprongsregels", en verbeteringen van de
Geschillenbeslechtingsprocedures.
Een andere hoofdrolspeler, de Indiase handelsminister
Kamal Nath, stelde de belangen van ontwikkelingslanden
meer op de voorgrond. Volgens hem moet handel bekeken
worden vanuit het "prisma van ontwikkeling"
en dat bleek in G6-verband niet mogelijk te zijn. Aan
de belangen van boeren en opkomende industrie mag niet
worden getornd, en voedselzekerheid en bestaansrecht
van honderden miljoenen boeren mogen niet verworden
tot onderhandelingsobject. Kort na de opschorting van
de G6-besprekingen had hij de situatie als volgt samengevat:
de Doha Ronde is nog niet klinisch dood, maar bevindt
zich tussen intensive care en het crematorium [5].
Algemene Raad....
Khor beschreef op 27 juli in "WTO General
Council only 'takes note' of suspension of the Doha
negotiations" de reacties op de (nu formele)
briefing die Lamy gaf op de Algemene Raadszitting. Verschillende
groepen van ontwikkelingslanden (ACP, Afrika Group,
G33, Caribische Group) uitten hun grote bezorgdheid
uit over de opschorting. Sommige verlangden dat de verklaring
die ze aflegden tijdens de HOD-meeting van de 24e geregistreerd
werd bij dit agendapunt van de Algemene Raad. De opschorting
kan grote sociale, politieke en financiële gevolgen
hebben voor ontwikkelingslanden (en met name voor de
armste onder hen) [bijvoorbeeld doordat speciale WTO-regelingen
over bepaalde tijd aflopen, red.].
Ze eisten gedetailleerde uitleg over opschorting en
hervatting van de onderhandelingen, en ze benadrukten
dat in het vervolg alle lidstaten - en niet slechts
een selectie - bij het proces en consensusbepaling moeten
worden betrokken. Vragen werden gesteld als: Hoe lang
duurt de opschorting? Wat houdt die precies in? Onder
welke voorwaarden heropent Lamy de besprekingen? Wie
bepaalt wanneer er weer doorgegaan wordt en hoe?
Sommigen benadrukten dat de conceptmodaliteiten voor
Landbouw en NAMA de basis moeten blijven na hervatting
van de onderhandelingen [inmiddels is er al weer een
proefballon opgelaten..., red [6].
En dat hetgeen tot nu toe in Ministeriële Conferenties,
Commissies en Werkgroepen afgesproken is, niet ongedaan
wordt gemaakt. Ook mag er niets worden veranderd aan
de definiëring van de 'Single Undertaking' [mogelijk
refereert dit ook aan de uitlatingen van Mandelson over
het "Development Package", red.].
De Caribische Group stelde dat een geleidelijke erosie
van de bottom-up benadering leidde tot een minder transparant
onderhandelingsproces en dat dit op zijn beurt bijdroeg
aan de huidige situatie. Hoewel het om een Ontwikkelingsronde
gaat, is de ontwikkelingsdimensie volgens hen vergeten
of genegeerd. Vele ontwikkelingslanden lieten dat toe,
waren flexibel en gingen er in goed vertouwen van uit
dat de Ronde met succes zou worden afgesloten. "Maar
de vaak extreme eisen van ontwikkelde landen aan ontwikkelingslanden
hebben geleid tot toenemende onevenwichtigheid. Daarom
is het nodig om tijdens de huidige impasse vooruitgang
te maken met Speciale en Gedifferentieerde Behandelingskwesties".
Venezuela benadrukte dat de "ineenstorting van
de Doha Ronde" waar de pers aan refereert in feite
een mislukt proces van "mini-ministerials"
en G6-bijeenkomsten is, een mislukte poging om bepaalde
aspecten uit de Single Undertaking te isoleren.
.... neemt geen besluit
Ondanks pogingen van met name Venezuela om duidelijkheid
te verkrijgen over uitgangspunten, reikwijdte en beslissingsbevoegdheid
ten aanzien van opschorting en voortgang, liet de Algemene
Raad uiteindelijk na om welk besluit dan ook te nemen.
Na de bijdragen door de lidstaten meldde voorzitter
Glenne dat hij "kennis heeft genomen" van
de verklaringen over de interpretatie van de opschorting
en dat hij over wilde gaan naar het volgende agendapunt....
Geen enkele lidstaat intervenieerde en zo liet de Raad
de beslissing van de opschorting over aan Lamy.
Speculaties
Volgens een van de ambassadeurs nam de Raad geen opschortingsbesluit
omdat dan ook een consensusbeslissing nodig is om de
boel weer op te starten en dat kan aanleiding zijn voor
sommige lidstaten om dwars te gaan liggen. Een ander
suggereerde dat niet zeker is of er een legale basis
is voor de opschorting van de onderhandelingen en dat
een Raadsbeslissing daarom een probleem zou kunnen opleveren.
Hij dacht dat Lamy en Glenne probeerden elkaar op te
zadelen met de verantwoordelijkheid.
Een onafhankelijke handelsdeskundige die GATT en WTO
al jaren volgt, merkte volgens Khor op dat dit het meest
recente voorbeeld is van "de wijze waarop het zogenaamd
op regels gebaseerde WTO-systeem funktioneert zonder
daarbij de procedurele regels worden genomen."
Volgens de analyst, werd gearrangeerd dat de Raad geen
beslissing nam om Lamy en de machtigste landen in de
gelegenheid te stellen om de onderhandelingen weer op
te pakken zodra zij de tijd daarvoor rijp achten. Ze
hoeven nu niet eerst de goedkeuring van alle lidstaten
af te wachten.
Vele diplomaten zijn het er over eens dat de opschorting
een feit is en dat het om een politieke zet gaat. Volgens
een van hen was er na de conclusie van voorzitter Glenne
geen enkele lidstaat die de kwestie van de status van
de opschorting aan de orde durfde te stellen "omdat
niemand onrust wilde veroorzaken of de indruk wilde
vestigen het oneens te zijn met de opschorting."
Geluiden uit het Zuiden
In de nieuwsbrief van Focus
on the Global South van 27 juli [7]
zijn vanuit het perspectief van zuidelijke landen een
aantal analyses opgenomen over de - zoals Focus dat
consekwent noemt - de ineenstorting ('collapse') van
de Doha Ronde.
Allereerst wees de redactie op de toegenomen kans dat
ontwikkelingslanden worden gepusht om ongunstige bilaterale/regionale
vrijhandelsverdragen te accepteren en op hun neiging
vast te houden aan de WTO als handelsforum. Volgens
Focus on the Global Trade is het nu echter tijd voor
het Zuiden om zich te los te maken van de WTO en om
de valse idolen van handelsliberalisering, exportmarkten
en groei de rug toe te keren. Tijd voor creatief denken
en voor werkelijke Zuid-Zuid samenwerking. Een samenwerking
die niet uitloopt op bevoordeling van transnationale
ondernemingen, maar zich richt op de opbouw van veelzijdige
en dynamische nationale en regionale economieën,
op werkgelegenheid en bescherming van middelen van bestaan.
Een samenwerking die handelspolitiek gebruikt als middel
niet als wapen. Dit vereist politieke solidariteit,
moed en verbeeldingskracht, alsook de bereidheid om
weg te lopen uit de ring waar de WTO uitgeput in de
touwen hangt, aldus de Focus-redactie.
In "Reactions to the collapse of the Round"
[8] gaf
de in Geneve gebaseerde onderzoekster Ayleen Kwa de
reacties weer van de G6 en van diverse ontwikkelingslanden
op het relaas van Lamy tijdens de informele bijeenkomst
van de Trade Negotiations Committee op 24 juli. Een
eventuele herstart van de WTO-onderhandelingen hangt
volgens haar af van de stemming in het Amerikaanse Congress
na de parlementsverkiezingen van november 2006. Algemeen
wordt aangenomen dat (de lamgeschoten) Bush een "uphill"-strijd
zal moeten voeren om steun te krijgen voor de handelsconcessies
die hij dan zal voorstellen en voor vernieuwing of verlenging
van zijn "Fast Track" mandaat.
Verder haalde ze WTO-kenners aan die van mening zijn
dat de ineenstorting van de WTO-onderhandelingen ernstiger
is dan wat er gebeurde tijdens de Uruguay Ronde. Voor
velen was toen het voorstel om de WTO op te richten
een belofte van een nieuwe instelling; inmiddels hebben
de meerderheid van ontwikkelingslanden en ook degenen
die meer marktopening willen geen illusies meer over
wat de WTO kan opleveren.
In "Why Monday’s Collapse of the Doha Round
Negotiations is the Best Outcome for Developing Countries"
[9] gaf
Focus-directeur en sociologieprofessor Walden Bello
aan dat de verschillende pogingen om de Doha Ronde te
redden (zoals de politieke statement van de G8) nooit
de bedoeling hadden om "ontwikkelingsbelangen"
te dienen. De rijke landen willen meer marktoegang en
willen daarvoor zo in mogelijk zelf inleveren. Het komt
er op neer dat de ontwikkelingslanden zouden moeten
inleveren op gebied van landbouw, industriegoederen
en diensten. Recente cijfers van Wereldbank, UNCTAD,
Carnegie Endowment, de Europese Commissie en de Food
and Agriculture Organization toonden aan dat de voorspelde
'winst' van de Doha Ronde ondertussen behoorlijk gedaald
is. En dat veel arme en zeker de armste landen moeten
rekenen op een negatief saldo [10].
Maar ook wordt aan ontwikkelingslanden de vrijheid
van beleid ontnomen en zullen ze zich zo nooit kunnen
ontworstelen aan de armoede. Vrijhandel is dermate desastreus
dat het United Nations Developing Program (UNDP) in
een recente studie aan arme Aziatische landen voorstelde
om te doen wat Japan en Zuidkorea succesvol maakte:
het beschermen van de belangrijkste industrieën
door middel van tarieven.
Om ontwikkeling te stimuleren en armoede te verminderen
zouden de regeringen hun uitgaven voor onderwijs, gezondheidszorg,
toegang tot water en andere basisvoorzieningen moeten
verhogen zonder dat ze worden gedwongen om die diensten
te verkopen aan buitenlandse ondernemingen. De WTO en
soortgelijke neoliberale handelsmechanismes zijn daartoe
ongeschikt. Er moeten nu alternatieve kaders en instellingen
worden opgezet die handel werkelijk ten goede laten
komen van de armen.
Het Food Sovereignty Network ging in "Development
is not possible in the WTO! For development to live,
the Doha Round must die!" [11]
uitgebreid in op de regeringsposities ten aanzien van
de WTO-onderhandelingen sinds de Hong Kong Ministerial
Conference. Het artikel is vooral gebaseerd op de analyses
van organisaties voor beleidsonderzoek, sociale bewegingen
en civil society coalities die de WTO nauw volgen. Het
belicht belangrijke algemene ontwikkelingen en de belangrijkste
kwesties die spelen bij de onderhandelingen over landbouw,
industriegoederen en diensten.
Politieke steun en (toenemend) verzet
Carin Smaller en Anne-Laure Constantin van het Geneve-bureau
van het IATP brachten op 7 augustus een
Geneva Update nieuwsbrief [12]
uit. In het eerste artikel ("Putting trade into
perspective: why the collapse of Doha is an opportunity
for a better trading system") wordt aangegeven
dat het geen oplossing is om, zoals Lamy voorstelt,
een beetje water bij de wijn te doen en dan weer door
te gaan met de Doha-onderhandelingen. In de laatste
vijf jaar zijn de machtsverhoudingen enigszins gewijzigd
en daardoor is er nu meer perspectief om het handelssysteem
op een andere leest te schoeien.
In "Understanding the collapse: hope for the future"
wordt gesteld dat de Amerikaanse en Europese delegaties
onvoldoende kunnen manoeuvreren door te weinig nationale
politieke steun. Een aantal andere WTO-lidstaten heeft
te maken met een groeiend verzet in eigen land tegen
de richting waarin de WTO gaat.
In de VS zijn Congress-leiders en vertegenwoordigers
van grote landbouwondernemingen en agrarische verwerkingsindustrie
fel gekant tegen het doen van WTO-toezeggingen. De voordelen
van de voorgestelde marktopening wegen te weinig op
tegen de schade van het snijden in de binnenlandse subsidies.
En Bush moet omzichtig te werk gaan want hij beheerst
het Congress niet ook, al heeft zijn partij de meerderheid
van de zetels in handen.
Veelvuldige en zeer massale demonstaties van kleine
boeren in India, en een sterke oppositie van hun vertegenwoordigers
in deelstaatparlementen dwongen de Indiase handelsminister
Kamal Nath na de 24 juli op te merken dat hij niet het
levensonderhoud van miljoenen kleinschalige boeren zal
opofferen. En de Zuidafrikaanse regering trad toe tot
de NAMA-11 groep binnen de WTO als gevolg van een sterke
oppositiecampagne van de vakbeweging. Het COSATU organiseerde
vele informatiebijeenkomsten, demonstraties en een aantal
stakingsakties tegen de onderhandelingen over Niet Agrarische
Markt Toegang omdat die de werkgelegenheid van duizenden
bedreigt en de verdere industriële ontwikkeling
in het land onmogelijk maakt. Ook de handelsministers
van Indonesië en de Filippijnen verdedigden in
de WTO krachtig het punt van de voedselzekerheid en
levensonderhoud voor de arme boeren. Ze hielden zich
staande tegen de aggresieve opstelling van de VS die
de flexibiliteit voor ontwikkelingslanden wilde inperken
voor Speciale Producten en het Speciale Beschermings
Mechanisme in de landbouw.
In "The take-over of bilateral and regional trade
agreements: myth or reality?" gaat het over verschillen
en overeenkomsten tussen multilaterale- en bilaterale/regionale
handelsakkoorden, en over de aantrekkingskracht van
de eerste tegenover de beweerde bedreigingen van de
laatste twee. Het IATP vindt niet dat de vraag moet
zijn welke type beter is danwel of een stagnatie in
de een een stagnatie in de ander kan veroorzaken. Maar
of het huidige handelsmodel en de typen van machtsrelaties
die aan de basis liggen van de verschillende onderhandelingen
landen in staat stellen om hun ontwikkelings- en werkgelegenheidsdoelen
te behalen.
Nieuwe koers noodzakelijk
Ondanks de opschorting van de onderhandelingen zal
naar verwachting van het IATP het werk van een aantal
WTO-committees door gaan, evenals de besprekingen over
Development-Assistance Aspects of Cotton en Aid for
Trade [13],
en zal zelfs het aantal geschillen toenemen [14].
Toch biedt de ineenstorting een unieke kans om een nieuwe
richting in te slaan. Dat geldt zowel voor alle afzonderlijke
lidstaten als voor het WTO secretariaat. Regeringen
moeten een samenwerkingsverband aangaan met de VN-instellingen
en de handelsdoelen in overeenstemming brengen met de
verplichtingen ten aanzien van mensenrechten, de bescherming
van hulpbronnen en planeet, en het uitbannen van armoede.
Begin augustus wijdde Women in Development Europe
in haar nieuwsbrief nr 7 [15]
een aantal artikelen aan de WTO.
In: "Collapse of the WTO Doha negotiations- Turning
point for developing a multilateral trading system based
on women's rights and sustainable development,"
betoogde Barbara Specht dat het tijd is voor "een
nieuw multilateraal handelssysteem voor daadwerkelijke
bevordering van eerlijke, genderrechtvaardige en duurzame
maatschappijen." Het internationale handelsbeleid
moet worden ingeperkt door en gebonden aan de bestaande
internationale overeenkomsten inzake mensenrechten,
vrouwenrechten, duurzaamheid van het milieu en menselijke
waardigheid. Toekomstige WTO-akkoorden mogen niet de
toepassing van de Beijing Declaration en het Platform
for Action (Fourth World Conference on Women) of de
verwerkelijking van gendergelijkheid en vrouwenrechten
zoals neergelegd in de Convention of the Elimination
of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW)
ondermijnen.
WIDE bericht verder over twee Europese diskussies over
de Doha Ronde. In "Winners and Losers of the Doha
Round: Debate on the impact of the Doha Round"
versloeg Barabar Specht een diskussie (29 juni, georganiseerd
door de Groenen/EFA fractie uit het Europese Parlement)
tussen Sandra Polaski (Carnegie Endowment), Yash Tandon
(South Centre), Europese beleidsmakers en vertegenwoordigers
van de civil society over de potentiële impact
van de Doha Ronde op ontwikkelingslanden. De analyse
was van hoge kwaliteit, maar beperkte zich tot het macro-economische
niveau. Micro- en huishoudniveau kwamen niet ter sprake,
laat staan onderwerpen als genderverschillen en -ongelijkheden.
In "After Hong Kong: The EU's responsibility at
the WTO: Development, gender & environment II"
beschreef Jaana Villberg een Europese 'dialoog' op 11
juli over de vraag hoe de Europese handelspolitiek moet
bijdragen aan rechtvaardigheid op sociaal en gender
gebied en aan duurzaamheid van het milieu. WIDE, Friends
of the Earth Europe, de Heinrich Böll Stichting
en de Groenen/EFA fractie nodigden daartoe vertegenwoordigers
van het Europese Handelsministerie, van diverse NGO's,
Europese parlementariërs en "andere stakeholders"
uit.
Aanzetten tot alternatieven
Ook Lori Wallach (directeur van Global Trade Watch
bij Public Citizen) Deborah James (directeur van het
WTO Programma van dezelfde organisatie) zijn van mening
dat er een ander handelssysteem moet komen. In hun artikel
van 14 augustus - "Why the WTO Doha Round
Talks Have Collapsed - and a Path Forward"
[16] geven
ze de uitgangspunten aan voor een alternatief voor de
WTO: een multilateraal handelssysteem dat de voordelen
van groei en ontwikkeling in stand houdt maar dat meteen
alle door de WTO opgelegde niet-demokratische beperkingen
van de nationale politiek wegneemt. Dat geeft ruimte
voor handel tusen verschillende landen met onderscheiden
prioriteiten. Het gaat tevens uit van respect voor de
wetten en waarden van die landen, als ook van het ontmantelen
van bepaalde internationale regels en instellingen en
van het versterken van andere. Een handelsysteem mag
niet meer - zoals de WTO dat nu nog doet - "uitgaan
boven" internationale verdragen voor mensenrechten,
milieu, arbeid, en andere publieke standaards. Het moet
daaraan juist ondergeschikt worden gemaakt en kan dan
pas dienen als leidraad voor het gedrag van transnationale
ondernemingen.
En er zijn al aanzetten gegeven voor een alternatief.
Zo onderschrijven ruim 200 civil society organisaties
(waaronder sociale bewegingen) die miljoenen mensen
vertegenwoordigen in zowel rijke als arme landen, een
WTO-omvormingsprogramma genaamd "Stop Corporate
Globalization: Another World is Possible" [17].
En gaf het International Forum on Globalization het
boek "Alternatives to Economic Globalization: A
Better World is Possible" uit dat voorstellen voor
alternatieven bundelt die door de jaren heen opgetekend
zijn in gesprekken met civil society-leiders, wetenschappers
en regeringsambtenaren in rijke en arme landen.
En in de VS werkt een nieuw platform, het Citizens’
Trade Campaign Political Action Committee [18]
ondertussen aan het publiekelijk aanspreken van gekozen
vertegenwoordigers over hun steun voor recente bilaterale
en regionale akkoorden (bijv. met Centraalamerika resp.
Oman) en de gevolgen die ze hebben.
In "Suspension of Talks: A Wake up Call
for Poor Countries. Time to Abandon Doha and Move towards
peoples' alternatives" van 9 augustus haalde
de Stop the New Round Coalition [19]
de Amerikaanse handelsminister Schwab aan die recentelijk
aangaf waar het de Amerikanen bij de Doha Ronde om gaat:
"the only Doha deal the U.S. will accept is an
ambitious one". Haar Europese collega vulde een
paar dagen later aan dat "the EU must pursue an
aggressive agenda to open foreign markets to its goods
and services even if the current round of world trade
liberalization talks is successful." Arme landen
als de Filippijnen moeten weer kiezen. Of ze drijven
met de stroom mee als dode vis, geven de grote handelsmachten
hun zin en accepteren een desastreuse deal. Of ze verzetten
zich en zeggen NEE tegen de Doha Ronde.
De coalitie riep de Filippijnse regering dan ook dringend
op om de Doha Ronde te verlaten omdat die zeer schadelijk
is voor het landsbelang en de belangen van de armen
en gemarginaliseerden. De regering zou moeten werken
aan een alternatief handelssysteem dat uitgaat van samenwerking
en welzijn van de mensen en niet van concurrentie en
winsten.
Noten:
[1]
http://www.twnside.org.sg/title2/twninfo455.htm
NAAR
TEKST
[2]
Alle relevante links zijn te vinden in "WTO talks
called off," van 24 juli 2006 (http://www.euractiv.com/en/trade/wto-talks-called/article-156912).
NAAR
TEKST
[3]
"Transcript of USTR Schwab and USDA Secretary Johanns
at WTO Headquarters," 24 juli (http://geneva.usmission.gov/Press2006/0724Doha.html).
NAAR
TEKST
[4]
http://www.twnside.org.sg/title2/twninfo456.htm
NAAR
TEKST
[5]
"Asia cannot stay on the sidelines over trade,"
door Guy de Jonquières, in FT van 26 juli (http://www.ft.com/cms/s/08a47540-1ccc-11db-9780-0000779e2340.html).
NAAR
TEKST
[6]
Een proefballonnetje of een hoax? Het Amerikaanse Farm
Futures staff zegt Reuters te citeren als zou de Franse
minister voor handel, Christine Lagarde, hebben voorgesteld
om de vastgelopen WTO-onderhandelingen weer op te doen
starten door het landbouwdossier van tafel te halen.
Dat dossier zou dan op een later tijdstip besproken
kunnen worden. "Lagarde says reshaping the negotiations
and thinking again about how to better deal with agricultural
questions, without hurting advancements in the industrial
and service sectors, may prove to be the next needed
step in negotiations." In: "France Suggests
Taking Ag Out of WTO Negotiations to Jumpstart Talks
Again," Farm Futures staff, 15 augustus 2006 (http://www.farmfutures.com/ME2/dirmod.asp?sid=CD26BEDECA4A49
46A1283CC7786AEB5A&nm=News&type=news&mod=News&mid=9A
02E3B96F2A415ABC72CB5F516B4C10&tier=3&nid=04A04DA87A
A1431F96B0F870922F851C). NAAR
TEKST
[7]
"Focus on Trade" nr 122 van 27 juli 2006 (http://www.focusweb.org/content/view/995/60/).
NAAR
TEKST
[8]
http://www.focusweb.org/content/view/993/36/
NAAR
TEKST
[9]
http://www.focusweb.org/content/view/984/36/
NAAR
TEKST
[10]
De helft van de verwachte opbrengsten voor ontwikkelingslanden
zullen Brazilië, Argentinië, China, India,
Thailand, Vietnam, Mexico en Turkije opstrijken (zie
noot 14). NAAR
TEKST
[11]
http://www.focusweb.org/content/view/994/92/
NAAR
TEKST
[12]
"Putting trade into perspective: why the collapse
of Doha is an opportunity for a better trading system",
Geneva Update van 7 augustus 2006 (http://lists.iatp.org/listarchive/archive.cfm?id=120514).
NAAR
TEKST
[13]
Zie document WT/AFT/1 op http://www.wto.org/
NAAR
TEKST
[14]
Oxfam zei te verwachten dat ontwikkelingslanden als
Chili, Costa Rica, Argentinië, Kenia, Peru, Ghana,
Zimbabwe, Uganda, Egypte, Thailand en Nigeria binnenkort
de subsidiëring van rijst, maïs, sorghum,
melk, boter, tabak, fruit en tomaten door de VS en de
EU zullen aanklagen. In: "Oxfam says: Rich countries
not off the hook after breakdown of WTO talks",
van 26 juli 2006 (http://www.oxfam.ca/news/MakeTradeFair/AgCamp/WTOJuly20062.htm).
NAAR
TEKST
[15]
Women in Development Europe (http://www.eurosur.org/wide/Newsletter/2006_News_7.pdf).
NAAR
TEKST
[16]
http://www.commondreams.org/views06/0814-33.htm
NAAR
TEKST
[17]
Zie: http://www.ourworldisnotforsale.org
NAAR
TEKST
[18]
CTC PAC - http://www.citizenstrade.org/political-action.php
NAAR
TEKST
[19]
De Stop the New Round Coalition is een breed verband
van Filippijnse organisaties die sinds 2003 gezamenlijk
campagne voeren tegen de Doha Ronde.
http://www.focusweb.org/content/view/1020/94/
NAAR
TEKST
