WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
A) Vrijhandelstop America's geheel mislukt!
(door Kees Hudig)
De tweedaagse top van de Amerikaanse staten (minus Cuba)
is uitgedraaid op een mislukking. Er werd niet eens een
gezamenlijke slotverklaring getekend. Dat betekent dat het
proces van de vorming van een continentale vrijhandelszone
gigantisch in het slop geraakt is. Een schril contrast met
de taal die een paar jaar geleden uitgeslagen werd door
de hoofdrolspelers. Tijdens de top van Quebec (april 2001)
werd nog de verwachting uitgesproken dat begin 2005 de vrijhandelszone
in werking zou treden. Toen was er voor het eerst massaal
protest op straat te zien van vakbonden en maatschappelijke
organisaties [1].
Bij de top van Monterrey (januari 2004) was er al flinke
interne onenigheid onder de vergaderaars en werd besloten
tot een 'light' model waarbij landen het recht hadden om
zich ook slechts tot een deel van het vrijhandelspakket
te verplichten.
En nu is er dus nergens meer overeenstemming over. Brazilië
[2] en Venezuela
[3] waren de
voornaamste dwarsliggers. De Venezolaanse president Chávez
begon de conferentie ook symbolisch met het toespreken van
de demonstranten. Hij ging vergezeld van de voetbalster
Maradonna, die een t-shirt droeg tegen Bush. Ook de Boliviaanse
inheemse leider Evo Morales en veel inheemse demonstranten
waren aanwezig.
De vergadering in de Argentijnse badplaats Mar del Plata
ging gepaard met grote demonstraties met tienduizenden deelnemers
en forse straatgevechten waarbij vernielingen werden aangericht
aan (voornamelijk) banken en vestigingen van multinationals.
Op onder andere Indymedia Argentina [4]
is de berichtgeving hierover terug te vinden. Ook in anders
steden in Argentinië (en in buurland Uruguay) waren
er betogingen en straatgevechten.
Vooralsnog is in Mar del Plata sprake van enkele tientallen
arrestanten, waaronder twee medewerkers van Indymedia. In
Montevideo, Uruguay verliep het protest ook gewelddadig
en heeft de politie extreem geweld tegen de betogers gebruikt,
waaronder vuurwapens, traangas en rubberkogels [5].
Op de centrale Indymedia-website [6]
is een verzamelartikel te vinden met links naar meer nieuws.
Voor wie engelse vertaling wenst van de meestal Spaanstalige
berichtgeving is Indymedia San Diego een optie [7].
Bush is ondertussen doorgereisd naar Brazilië, waar
hem ook weer de nodige protesten wachten [8].
Meer info:
* Radioverslag Democracy Now:
http://www.democracynow.org/article.pl?sid=05/11/04/1532200
* Kort berichtje over mislukken top in Nederlands: http://www.nos.nl/nos/artikelen/2005/11/art0000F0060805.html
* Foto's:
http://www.accionfotografica.com.ar/
* Achtergrondinfo over de FTAA/ALCA:
http://www.noalalca.org.ar/
(Spaans)
http://www.stoptheftaa.org
(Engels)
http://www.ftaa-alca.org/
(Officiële website)
http://www.summit-americas.org/
(Officiele website top)
Noten:
[1] De massale protesten in Quebec
in 2001 leidden ertoe dat de onderhandelaars de concepttekst
van het verdrag vrijgaven om de critici te paaien. Tot dan
toe was die tekst geheim gehouden. De onthulling van de
tekst leverde critici van het vrijhandelsverdrag (zoals
vakbonden, milieuorganisaties en inheemse volkeren) alleen
maar extra munitie op om het project aan te vallen. NAAR
TEKST
[2] Zie voor uitspraken van Lula: "Brazil
Lula: WTO Free Trade Talks Preferred Over FTAA," 6
november 2005 (http://www.thebusinessonline.com/DJStory.aspx?DJStoryID=20051105DN000685).
NAAR TEKST
[3] Chávez en Castro hebben
een voorstel gelanceerd van een 'Bolivariaanse handelszone'
(ALBA) die een alternatief zou moeten vormen voor de 'Amerikaanse'
vrijhandelszone. NAAR
TEKST
[4] http://argentina.indymedia.org/news/2005/11/344785.php
(af en toe overgelast). NAAR
TEKST
[5] http://uruguay.indymedia.org/archives/archive_week_r
edirect.php?category_id=3&day=5&month=11&year=2005
NAAR TEKST
[6] http://www.indymedia.org/en/
NAAR TEKST
[7] http://sandiego.indymedia.org/
NAAR TEKST
[8] http://www.midiaindependente.org/pt/blue/2005/11/336449.shtml
NAAR TEKST
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
B) Volksraadpleging over Nederlandse
rol bij komende WTO-top
Stem mee over deelname WTO-top!
(door Voor de Verandering en XminY Solidariteitsfonds)
In december wordt er een nieuwe topconferentie van de wereldhandelsorganisatie
WTO gehouden in Hong Kong. Besluiten die daar
worden genomen over de wereldhandel, hebben verstrekkende
gevolgen. De Nederlandse minister van Economische Zaken,
dhr. Brinkhorst, dreigt daar weer heen te gaan als leider
van de Nederlandse delegatie. Brinkhorst is echter voorstander
van zeer omstreden economisch beleid. Hij is een fervente
aanhanger van het neoliberale geloof, dat zeer schadelijk
effecten heeft voor mens en natuur in binnen- en buitenland
en zelfs het voortbestaan van het leven op de gehele planeet
in de waagschaal stelt.
Over de achtergronden van het beleid van dhr. Brinkhorst
en het ministerie van Economische Zaken (EZ) werd in Den
Haag een heus tribunaal georganiseerd. Daarbij werden door
deskundigen en activisten goed onderbouwde aanklachten tegen
het beleid van de Nederlandse regering ingediend, toegelicht
en bediscussieerd. Tijdens de tweede sessie van dit tribunaal,
op 26 oktober, gaven de aanwezigen een eindoordeel waarbij
ze konden kiezen tussen vier opties. De opties varieerden
van "doorgaan zo, het gaat uitstekend" tot "absoluut
thuisblijven, desnoods gedwongen". Een overgrote meerderheid
koos ervoor dat Brinkhorst NIET naar de WTO-conferentie
zou moeten gaan, omdat de schade die hij daar helpt veroorzaken
groter is dan de eventueel te boeken winst.
Aan het slot van de tweede sessie werd tevens het startschot
gegeven voor een landelijke internet-stemming over de rol
die de Nederlandse delegatie bij de komende WTO-top zou
moeten spelen. Iedereeen kan meestemmen door een keuze te
maken tussen dezelfde vier opties. U vindt het stemformulier
op:
http://www.globalternatives.nl/raadpleging
Ook kunt u na het uitbrengen van uw stem een korte motivatie
insturen die op de website te zien zal zijn.
Er kan tot 20 november gestemd worden. Vervolgens zal
de uitslag meteen daarna op verschillende manieren overgebracht
worden naar publiek, politici, pers en de grote ondernemers
die tot nu toe garen gesponnen hebben bij het EZ-beleid.
U kunt dus allen meebeslissen. Maak hier uw mening kenbaar:
http://www.globalternatives.nl/raadpleging
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
C) Tribunaal eist dat minister Brinkhorst
thuisblijft
On line reportage tribunaal beschikbaar
(door Rob Bleijerveld)
De medewerkers van het project 'Vóór de Verandering'
startten een Tribunaal tegen Brinkhorst en het ministerie
van EZ om het antwoord te vinden op de vraag naar de rol
die Nederland bij de top in Hong Kong zou moeten en mogen
spelen bij het vormgeven van het WTO-beleid en de internationale
economie in het algemeen. Brinkhorst en zijn ministerie
gaven keer op keer blijk van een harde neo-liberale opstelling
en weigeren te overwegen om handel ondergeschikt te maken
aan een proces van rechtvaardige en duurzame ontwikkeling.
Tijdens de eerste Tribunaalzitting in april zetten medewerkers
van verschillende organisaties uiteen welke negatieve effecten
het gevoerde beleid op hun specifieke gebied (zoals milieu,
publieke diensten, voedsel en gezondheidszorg, ontwikkeling
van Afrikaanse landen, democratie, etcetera) heeft. Dit
leidde tot een uitgebreide aanklacht die in juli aan minister
Brinkhorst overhandigd is, met het verzoek zich op de tweede
zitting te komen verdedigen. Brinkhorst gaf echter te kennen
niet aanwezig te willen zijn. Hij vond het een ongelijk
debat.
Tijdens de tweede en afsluitende zitting op 26 oktober
gaven aanklagers een toelichting of aanvulling op hun oorspronkelijke
aanklacht. Een vakkundige jury gaf commentaar. Ook werden
het gedrag en de denkwijze van de minister in het neoliberale
model belicht door een economisch expert.
Na drie uur lang overspoeld te zijn met belastende feiten
en informatie mochten de aanwezigen hun oordeel uitbrengen
door te stemmen. De meerderheid van de zaal vond dat, gezien
de schade die al berokkend is, de minister maar beter thuis
kan blijven. Enkelen van hen vonden dat hij desnoods met
dwang thuisgehouden moet worden.
Tot eind november kunnen bezoekers van de website Globalternatives
ook hun stem uitbrengen op de deelname van Minister Brinkhorst
aan de WTO-conferentie in Hong Kong: http://www.globalternatives.nl/raadpleging
Uitgebreidere verslagen van deze tweede zitting van
het tribunaal zullen
binnenkort naar buiten gebracht worden. Allerlei achtergrondinformatie
over het tribunaal kunt u alvast vinden op de website: http://www.globalternatives.nl/tribunaal
Een reportage (met interviews; mp3; 12:24 minuten) door
Edith van Overveld is te beluisteren op: http://tuxic.nl:8000/noticias.nl/28okt05/WTO_28okt05.m3u.
Bron: "Tribunaal eist thuisblijven Minister,"
Noticias, 1 november 2005 (http://www.noticias.nl/wto2005_artikel.php?id=989)
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
D) Open Brief aan Pascal Lamy, voorzitter
van het Trade Negotiations Committee en directeur-generaal
van de WTO
Herdefiniëren wat 'consensus' betekent in de WTO?
Genève, 1 november 2005
Beste Meneer Lamy,
Ondergetekenden - vakbonden en civil society organisaties
uit de hele wereld - zijn verbijsterd over het hoogst ondemokratische
en misleidende proces waarmee de concept-ministersverklaring
voor diensten gefabriceerd is. Het komt er op neer dat de
bezwaren van de meerderheid van de lidstaten aan de kant
geveegd zijn. Dit proces herdefinieert eveneens de "consensus"-modus
van de besluitvorming. Voorheen was steeds eerst consensus
nodig voordat een voorgesteld artikel opgenomen werd in
een onderhandelingstekst. Nu blijkt dat de voorzitter -
tenminste in het geval van de Raad voor Handel in Diensten
- artikelen van eisers ingevoegd heeft die hij geschikt
acht zonder dat daarover overeenstemming is onder de lidstaten,
en dat die artikelen alleen verwijderd kunnen worden indien
daarover een algehele consensus is onder de 148 lidstaten.
Op 13 oktober stuurde de voorzitter van de Raad voor Handel
in Diensten (CTS), de Mexikaanse ambassadeur Fernando de
Mateo een eerste "Notitie door de Voorzitter"
over "Mogelijke Elementen voor een Concept Ministerstekst
over Diensten" (JOB(05)/234) rond. Bij "Doelen"
van de onderhandelingen was door ambassadeur Mateo inbegrepen:
- Modal or other specific multilateral objectives
- Sectoral and modal objectives as individually expressed
by Members... and under "Approaches"
- Plurilateral approaches, sectoral - and/or mode-specific
- Multilateral approaches (e.g. measure specific)
- Numerical targets and indicators.
Deze elementen hebben echter niet de steun van alle leden
samen. Met name "benchmarks", "modal specific
approaches" of "numerical targets" om de
GATS-onderhandelingen te versnellen, werden afgewezen door
een groot aantal ontwikkelingslanden waaronder Minst Ontwikkelde
Landen. De vele verklaringen die in de verschillende CST-bijeenkomsten
zijn afgelegd door landen en coalities bewijzen dit. In
de CTS verzochten vele delegaties daarom - gezien het ontbreken
van consensus - om de verwijdering (of plaatsing tussen
vierkant haken) van deze elementen. Ze wezen ook op de dubbele
standaard die gehanteerd wordt: de sectie onder "Regels"
die betrekking heeft op onderhandelingen over een noodgarantie-mechanisme
(Emergency Safeguard Mechanism - ESM) negotiations werd
tussen vierkante haken geplaatst hoewel overeengekomen was
dat daarover onderhandeld zou worden. Evenzo werd herhaaldelijk
uitgesproken dat een nieuwe paragraaf over "Principes"
nodig was om de huidige GATS-architectuur te versterken.
Ondanks deze bezwaren kwamen de nieuwe voorstellen met
betrekking tot de nieuwe benaderingen weer tevoorschijn
- zonder vierkante haken - in ambassadeur Mateo's tweede
concept van elementen van 20 oktober (JOB(05)/234/Rev.1)
en was een verdere bewerking ervan te vinden in de concept
Ministerstekst over Diensten van 26 oktober (JOB(05)/262).
Een tweede concepttekst zal worden uitgegeven op 3 november
en dat is de tekst die de voorzitter van plan is in Hong
Kong voor te leggen. Terwijl de voorzitter elementen aan
de tekst toevoegt waarover duidelijk geen consensus is,
vereist het verwijderen van (andere) elementen volgens hem
juist wel consensus van de lidstaten! Tegelijkertijd is
de ESM niet door de voorzitter bewerkt en opgenomen in de
concept Ministerstekst. Dat terwijl al was overeengekomen
dat daarover onderhandeld zou worden - een belofte die dateert
van de Uruguay Round en neergelegd is in Article X.1 van
het GATS-akkoord. Het waren vooral de ontwikkelde landen
die bij de EMS op de rem stonden. Tot slot faalt de concept
Ministers Tekst in het versterken van de huidige GATS-architectuur.
Twee zaken zijn hierbij met name zorgwekkend:
Ten eerste zijn multilaterale benaderingen zoals numerieke
doelen en indicatoren in strijd met de ingebouwde flexibiliteiten
in GATS. Ze dwingen landen om een vastgesteld aantal dienstensectoren
te openen en brengen daarmee de ontwikkelingsdoelen en beleidsruimte
van ontwikkelingslanden in gevaar. Zelfs plurilaterale benaderingen
zijn problematisch omdat de onderhandelingen in dat kader
aangedreven zullen worden door de landen met de grootste
exportcapaciteit. Deelnemers aan plurilaterale onderhandelingen
zullen beslissingen nemen over uiterst belangrijke zaken
als "classification issues" binnen sectoren, maar
zullen ook de regulerings-standaarden ontwerpen die ze acceptabel
achten binnen het kader van de plurilaterale akkoorden.
Die standaarden zullen in overeenstemming zijn met de belangen
van de grote ondernemingen. Gezien de eerder opgedane ervaring
met financiële diensten en telecommunicatie-akkoorden
is er geen garantie dat lidstaten niet op intensieve wijze
onder druk gezet zullen worden om deel te nemen aan deze
plurilaterale akkoorden. Diegenen die later misschien in
willen stappen, zullen ondervinden dat de regels van de
sector al vastgelegd zijn, in overeenstemming met de ondernemersbelangen.
De tweede zorg heeft betrekking op het proces. In de aanloop
naar de Ministeriële Conferentie van de WTO in Cancún
bekritiseerden we het proces waarbij de voorzitter van de
Algemene Raad op "eigen verantwoording" de Ministertekst
ontwierp zonder consensus van de lidstaten. Nu bekritiseren
we het vergelijkbare proces dat plaatsvindt. Wat dit proces
ontbeert, is deelname ("inclusiveness") en transparantie.
We vragen u nadrukkelijk, meneer Lamy: vertegenwoordigt
de aanpak van ambassadeur Mateo een nieuwe wijze van definiëring
en uitoefening van consensus in de WTO? Mag de voorzitter
concept-elementen op tafel leggen waarover geen consensus
bestaat en daarna consensus eisen voor het amenderen van
de tekst?
Als voorzitter van het Trade Negotiating Committee gaf
u aan van plan te zijn om half november een concept Ministerstekst
op tafel te leggen die gebaseerd is op de conceptteksten
die aangereikt worden door de voorzitters van de verschillende
onderhandelingscommittees. Bent u van plan een geconsolideerde
Ministerstekst aan te bieden die gebaseerd is op bijdragen
van onderhandelingscommittees die op twijfelachtige wijze
vervaardigd zijn, zoals we zagen in het voorbeeld van de
voorzitter van de Raad voor Handel in Diensten?
We zien uit naar uw opheldering over deze zaak en naar
uw verzekering dat - zoals in voorgaande jaren - een concept
Ministerstekst aan de ministers van de WTO-lidstaten zal
worden aangeboden waarin de alle standpunten van lidstaten
waarover geen consensus bestaat tussen vierkante haken staan.
Civil society organisaties in lidstaten van de WTO zullen
u aanspeken op uw verantwoordelijkheid om te verzekeren
dat de concept Ministerstekst die voor Hong Kong aan de
ministers gestuurd wordt, beantwoordt aan de consensus-belangen
en -standpunten van de WTO-lidstaten en, in het bijzonder,
in deze Doha Ontwikkelings Ronde, van ontwikkelingslanden.
Hier geen gevolg aan geven zal het "multilaterale",
"regelsgebaseerde" handelssysteem belachelijk
maken.
Bron:
De brief en de lijst van de 71 ondergetekenden is te vinden
op: http://www.focusweb.org/Article709.html
Voor de persverklaring bij de brief, zie: "Civil Society
Groups Submit Open Letter to Lamy Slamming WTO Procedural
Irregularities in GATS Negotiations," van 1 november
2005 (http://www.focusweb.org/Article710.html).
Voor een uitgebreide analayse over GATS, zie: "The
Great GATS scandal," van Aileen Kwa, van 2 november
2005 (http://www.focusweb.org/Article712.html).
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
E) Katoen, grondstoffen, TRIPs/medicijnen
en kleine economieën figureren in (afgebroken) zitting
Algemene Raad van 19/20 oktober
(door Rob Bleijerveld)
De belangrijke bijeenkomst van de Algemene Raad van
19 en 20 oktober eindigde al halverwege de eerste vergaderdag
zonder enige wezenlijke discussie over hoofdthema's. Een
week na een bijeenkomst van het Trade Negotiations Committee
(TNC) die niet leidde tot vooruitgang en in de schaduw van
parallelle onderhandelingen over het landbouwdossier door
de zogenaamde Five Interested Parties [1])
was de zitting van de Raad een anti-climax.
Door de frictie tussen de hoofdrolspelers in de WTO
was er geen doorbraak op landbouwgebied en sinds de TNC-zitting
van 13 oktober waren geen nieuwe onderhandelingsvoorstellen
op tafel gelegd over de vier andere hoofdthema's. Daarom
werd in de Algemene Raad alleen gesproken over de onderhandelingsagenda
tot aan Hong Kong en onderwerpen als katoen en andere grondstoffen,
TRIPS/medicijnen, en kleine economieën. Waarvan akte.
Werkverdeling en tijdslijnen
Het WTO-secretariaat maakte bekend dat de voorzitters van
de onderhandelingsgroepen voor NAMA, Landbouw, Diensten,
Regels en Ontwikkeling verantwoordelijk zijn voor het opmaken
van de concept onderhandelingsteksten. Deze overhandigen
die teksten vervolgens aan Lamy die op zijn beurt zorgt
voor het opstellen van de concept ministersverklaring voor
Hong Kong. De voorzitter van de Algemene Raad zorgt voor
conceptteksten over de thema's waarvoor geen onderhandelingsgroepen
bestaan, zoals TRIPS/medicijnen, kleine economieën,
technologieoverdracht, handel/schulden/financiering, Minst
Ontwikkelde Landen, en e-commerce.
Volgens Lamy moet het eerste concept van de ministerstekst
half november klaar zijn. Op 1 en 2 december is de laatste
bijeenkomst van de Algemene Raad gepland, waarop organisatie
en uitvoering van de Ministeriële top besproken zullen
worden. Waarnemers verwachten dat de Algemene Raad dan ook
zal praten over het voorliggende concept van de onderhandelingstekst
voor de ministers.
Stand van zaken
Volgens Lamy hebben de landbouwonderhandelingen sinds kort
weer momentum door nieuwe voorstellen, voortvloeiend uit
de onderhandelingen tijdens de 'Agricultural Week' (17 tot
en met 21 oktober). Toch liggen met name de standpunten
over markttoegang voor landbouwproducten nog te ver uiteen.
Ook op gebied van NAMA, Diensten en Regels is meer concrete
vooruitgang nodig. De "winst voor 'Ontwikkeling' is
vooral afhankelijk van de vooruitgang op deze vier gebieden",
aldus de WTO-voorzitter...
Volgens hem waren de delegaties het op 13 oktober grotendeels
eens over hun inschatting van de stand van zaken, de visie
op transparentie en deelname, en de centrale positie van
'ontwikkeling'.
Twee plaatsvervangende directeurs-generaal zullen de Implementatiekwesties
van resp. TRIMs [2],
geografische indicaties en de relatie TRIPS/Conventie over
Biodiversiteit [3]
op zich nemen.
Katoenultimatum
De katoenkwestie werd het belangrijkste gespreksthema op
19 oktober [4].
De handelsminister van Mali eiste, mede namens de regering
van Tsjaad en twee organisaties van Afrikaanse katoenproducenten,
dat er in Hong Kong een concrete oplossing bereikt wordt.
Nodig zijn korte termijn-aktie tegen de gevolgen van binnenlandse
subsidies en exportsubsidies, een einddatum voor alle subsidies,
een besluit om katoenproducenten te compenseren voor de
naar schatting 250 miljoen dollar direkte en 1 miljard dollar
indirekte verliezen tot nu toe. Ook moet 'katoen' uit het
landbouwdossier gehaald en als strategische kwestie behandeld
worden.
Ze wensen geen genoegen meer te nemen met mooie woorden
en intenties maar willen een duidelijke indicatie dat de
WTO-lidstaten hun streven ondersteunen. De minister benadrukte
dat de economieën van de (vier) West-Afrikaanse staten
volledig afhankelijk zijn van de katoenproductie. Als Hong
Kong niets oplevert, blijft hen niets anders over dan tegen
een voorstel voor een overkoepelende handelsdeal te stemmen.
Ze zullen dan de rijke staten die de katoencrisis veroorzaken
verantwoordelijk houden voor het mislukken van de WTO-top.
Grondstoffen [5]
Net zoals een goede regeling voor katoen urgent is voor
de economieën van de West-Afrikaans staten, is een
regeling voor de overige grondstoffen dat voor andere Afrikaanse
staten. Volgens Uganda en vijf andere Afrikaanse staten
vallen grondstoffen onder het WTO-mandaat omdat het voor
de betrokken staten om een fundamentele handelskwestie gaat.
'Grondstoffen' moet behandeld worden in de voorbereidingen
voor Hong Kong en zijn weerslag vinden in het rapport aan
de ministers. Drie aandachtsgebieden dienen opgenomen te
worden in de Hong Kong Verklaring:
* afschaffing van tariefescalatie met betrekking tot import
naar de markten van ontwikkelde staten; weerslag hiervan
in de formule waarover nu onderhandeld wordt.
* aanpassing van de regels onder artikel 38 zodat gezamenlijke
aktie mogelijk is ten behoeve van stabiele, redelijke en
voldoende prijzen voor primaire grondstoffen.
* instelling van een consultatiemechanisme in WTO-verband
over afnemende prijzen voor grondstoffen.
TRIPs/Medicijnen
Sinds juli vonden er diverse consultaties plaats tussen
betrokken lidstaten over paragraaf 6 van de Doha Declaration
on TRIPS and Public Health, bedoeld om de uitzonderingssituatie
('waiver') voor de export van goedkope medicijnkopieën
te vervangen door een definitieve regeling onder het TRIPs-akkoord
[6]. Volgens
de voorzitter van de TRIPs Raad blieek uit de consultaties
dat het aantal openstaande strijdpunten geringer is dan
voorheen. Desondanks verwachte hij niet dat er reeds volgende
week overeenstemming bereikt kan worden en daarom stelde
hij de eerstkomende zitting van de TRIPs Raad uit [7].
Hij ziet evenwel de mogelijkheid tot een akkoord voor Hong
Kong.
Cuba vond het verbazingwekkend dat er na zo lange tijd van
praten nog geen oplossing is voor deze zo belangrijke kwestie
voor ontwikkelingsstaten. Kenia zei te hopen dat de opkomst
van de vogelgriep deze zaak zal versnellen. Tot nu toe werd
de kwestie alleen gezien als een probleem van de arme staten,
maar het voorkomen van zo'n epidemie is ook voor de rijke
staten van belang [8].
Kleine economieën
De opmerking van de voorzitter dat de NAMA- en Landbouwvoorstellen
van kleine economieën serieus bekeken moeten worden,
werd goed ontvangen. Ook de eis van Honduras en Guatemala
dat de EU volgens de WTO-regels (niet-erkenning van rechten,
artikelen XXIV:6 en XXVIII van GATT 1994) dient te onderhandelen
over de langlopende bananenexportkwestie kreeg de steun
van meerdere staten. De EU zei wel te willen onderhandelen
maar ziet geen verplichting daartoe. De voorzitter zei toe
na de uitspraak van de Dispute Settlement Body van 27 oktober
over het laatste EU-bod voor markttoegang met beide partijen
te overleggen [9].
Bron:
- "WTO General Council discusses text drafting, TRIPS,
commodities," door Martin Khor, Third World Network,
19 oktober 2005 (http://www.twnside.org.sg/title2/twninfo280.htm).
Noten:
[1] Ruzie in die groep blokeerde voortgang
op het landbouwdossier en zorgde voor het voortijdig afbreken
van de Algemene Raadszitting. Zie "Nieuwe mislukking
WTO-vergadering - Opbouw van druk vlak voor 'Hong Kong',"
door Rob Bleijerveld, WTO.ZIP nieuwsbrief nr 59, 26 okotber
2005 (http://www.stelling.nl/trouble/zip/051026-1959.htm)
In de loop van donderdag 20 oktober was er - ondanks alle
tegenstellingen - een bijeenkomst van een uitgebreide FIP-groep.
Zie: "'Blame game'" follows failure of FIPs Ministers'
meeting," Martin Khor/Kanaga Raja, 20 oktober 2005
(http://www.twnside.org.sg/title2/twninfo278.htm).
NAAR TEKST
[2] TRIMs, staat voor Trade Related
Investment Measures. Dit akkoord sluit een aantal vormen
van bevoordeling uit van binnenlandse industrieën ten
gunste van buitenlandse investeerders. Samen met beperkingen
op het gebied van subsidiëring belemmert dit de industriële
(en economische) ontplooiing van arme staten. Daarbij komt
de druk van de rijke staten om te liberaliseren op het gebied
van industriële en consumptieve goederen (NAMA). Dit
jaar stelden de Minst Ontwikkelde Landen voor dat zij permanent
ontheven worden van verdergaande TRIMs-liberalisering en
dat hen toegestaan wordt maatregelen te nemen die de effecten
van de bestaande regeling verzachten. De rijke staten willen
slechts akkord gaan met beperkte en tijdelijke ontheffingen.
NAAR TEKST
[3] Zie voor de stand van zaken: "US
and India clash on disclosure at TRIPs meeting," Bridges
Trade BioRes, Vol 5 Nr 19, 28 oktober 2005
(http://www.ictsd.org/biores/05-10-28/story3.htm).
NAAR TEKST
[4] Zie ook: "African cotton countries
demand concrete results at Hong Kong," door Tetteh
Hormeku, TWN Africa, 19 oktober 2005
(http://www.twnside.org.sg/title2/twninfo279.htm).
NAAR TEKST
[5] Commodities. NAAR
TEKST
[6] Het betreft de toegang van staten
zonder (voldoende) farmaceutische capaciteit tot goedkope
medicijnkopies (via export) in geval van dreigende grootschalige
en ernstige gezondheidsproblemen. Artikel 31(f) van het
TRIPs-akkoord stelt dat de productie van generieke medicijnen
onder dwanglicentie voornamelijk bedoeld is voor de binnenlandse
markt. NAAR TEKST
[7] Tijdens de raadszitting van 25
oktober bleek de impasse inderdaad harnekkig. Medicijnproducenten
Brazilië en India klaagden erover uitgesloten te zijn
van consultaties tussen de EU, de VS en leden van de Afrikaanse
Unie. De VS en de EU blijven eisen dat de sterk bekritiseerde
Voorzittersverklaring van 30 augustus 2003 'gelegaliseerd'
wordt. Waarnemers denken dat de EU die eis zou willen inruilen
voor steun voor de zijn landbouwvoorstel (en dat de armste
staten dan wellicht instemmen met een "snelle maar
slechte" permanente regeling voor paragraaf 6). Zie:
"Impasse on talks on TRIPS and Health 'permanent solution','
door Martin Khor, Third World Network, 26 oktober 2005 (http://www.twnside.org.sg/title2/twninfo286.htm).
NAAR TEKST
[8] Na dreiging met toepassing van
de WTO-ontheffing ('waiver') die het lidstaten mogelijk
maakt op eigen gezag goedkope medicijnkopies te produceren,
stelde het Zwitserse farmabedrijf Roche onlangs een licentie
beschikbaar voor de vervaardiging van het mogelijk effectieve
ingrediënt tegen de vogelgriep, osletamiviro. Doordat
er in de WTO nog steeds geen akkoord is over de exportmogelijkheden
naar arme staten zonder farmaceutisch capaciteit schieten
die met die licenties niets op. Zie: "Roche's Tamiflu
may come under WTO loophole for public health emergencies,"
AFX, 18 oktober 2005 (http://www.forbes.com/markets/feeds/afx/2005/10/18/afx2283629.html).
NAAR TEKST
[9] De DSB verwierp op 27 oktober het
EU-voorstel. De Europese landbouwcommissaris zei verrast
te zijn en dat de EU zich zal beraden. Twee weken voor de
uitspraak zei ze nog te overwegen om tijdens de komende
zitting van de Raad voor Handel in Goederen (10 november)
verlenging van de 'bananen-waiver van twee jaar (...) aan
te vragen. Zie: "WTO arbitrators once again reject
EU's proposed banana import tariff," Bridges Weekly
Trade News Digest, vol 9, nr 37, 2 november 2005 (http://www.ictsd.org/weekly/05-11-02/story3.htm).
NAAR TEKST
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
F) Lezing/debat van Kritisch Landbouw
Beraad over Hong Kong-top
7 november, Amersfoort
Op maandag 7 november 2005 houdt het Kritisch Landbouw Beraad
[KLB] een openbare informatie/discussiebijeenkomst over
Hong Kong.
Sprekers:
- Peter Heintze (Evert Vermeer Stichting): Wat heeft de
openbaarmaking van de Europese landbouwsubsidiebedragen
het EVS geleerd, en hoe nu verder? Discussie en aanknopingspunten
met de WTO-onderhandelingen in Hong Kong.
Meer info: http://www.evertvermeer.nl
- Nico Verhagen (internationaal secretaris van Via Campesina):
Welke strategie kiest Via Campesina in de aanloop naar de
WTO-top? Uitleg en dikussie.
Tijd: van 13 tot 15:30 uur
Plaats: Vergadercentrum "De eenhoorn" (schuin
tegenover NS-station Amersfoort. Betaal-parkeerplaatsen
aanwezig.
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
G) Informatie- en discussieavond: Arbeid
in intensieve tuinbouw
Over precarisering, illegalisering, voedselketen, supermarktmacht
7 november, Amsterdam
Informatie- en discussieavond over arbeid in de intensieve
tuinbouw Zuid-Spanje, Zuid-Frankrijk en het Westland
Op 10 oktober vond aan de Plantage Doklaan vertelden vertegenwoordigers
van de Coalition of Immokalee Workers (CIW) uit Florida
over hun stijd tegen de fastfoodketen Taco Bell voor hogere
lonen. De CIW zocht samenwerking in Europa om sterker te
staan tegen fastfoodketens.
De bijeenkomst van 7 november is een eerste stap om te
zoeken naar mogelijkheden om ook hier de zaak op te pakken.
Hoe is de situatie in Europa en wat zijn mogelijke richtingen
om verder te gaan? Waar liggen bondgenoten?
Met de discussie over dit onderwerp komt een hoop bij elkaar:
de ontwikkelingen in de voedselketen, inkoopmacht van (supermarkt-)ketens,
precarisering van de arbeid, illegalisering van migranten...
We hopen uit al die hoeken mensen bij elkaar te krijgen.
Sprekers:
- Peter Gerber van CODETRAS vertelt over zijn omgeving,
en over de situatie in de provincie Almeria in Zuid-Spanje,
waar hij als lid van het Europees Burger Forum nauw betrokken
is bij de ondersteuning van de kleine landarbeidersbond
daar, de SOC.
- iemand van Ondersteunings Komitee Illegale Arbeiders (OKIA)
* Bouches-du-Rhône, Zuid-Frankrijk:
Het samenwerkingsverband CODETRAS verdedigt de rechten van
migrant-seizoenswerkers in de Bouches-du-Rhône. Via
de zogenaamde OMI-contracten, zijn de seizoensmigranten
voor hun vergunning aan de werkgever gebonden, met hoge
premie-afdracht maar lage uitkeringen. Tvens zijn de werk-
en leefomstandigheden vaak abominabel. Zich weren tegen
een werkgever is erg moeilijk. CODETRAS steunde met publiciteit,
acties en juridische bijstand. Deze zomer werden voor het
eerst successen geboekt toen een van Frankrijks grootste
perziktelers na een staking gedwongen werd achterstallige
lonen te betalen.
* El Ejido, bij Almeria, Spanje: Hier probeert
de kleine vakbond Sindicato de Obreros del Campo (SOC) op
te komen voor de belangen van de 40.000 dagloners die daar
in de 32000 hectare plastic kassen werken. Dat is moeilijk
gezien de grote armoede onder de werkers, het feit dat ze
vaak onder stukjes plastic tussen de 'kassen' wonen en bijna
rechteloos zijn op de arbeidsplaats. De migranten en de
vakbond worden daarnaast regelmatig gefronteerd met geweld
vanuit de lokale bevolking en werkgevers, die vaak de autoriteiten
aan hun kant vinden. De SOC zette drie ontmoetingshuizen
op als gelegenheid voor ontmoeiting, voorlichting en rechtssteun.
* Westland, Nederland: OKIA, dat samen met
Stek een uitgebreid onderzoek verrichtte naar de achtergronden
van dertig jaar illegale tewerkstelling in de glastuinbouw
aldaar (http://www.steknet.nl/achterglas.pdf),
vertelt daarover.
* Campagne tegen supermarkten: Uit eigen
kringen kan verder verteld worden over de Britse campagne
tegen supermarkten als Europees voorbeeld van een ketenbrede
aanpak (zie: http://www.breakingthearmlock.com/).
Tijd: 20 uur
Plaats: Plantage Doklaan 8-10, Amsterdam
Organisatoren: XminY, A SEED, OKIA en anderen
Bron: http://globalinfo.nl/article/articleprint/720/-1/2/
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
H) De schande van Ceuta en Melilla
(door Attac Maroc, Groupe de Rabat)
De enclaves van Ceuta en Melilla, speerpunten van de
Spaanse aanwezigheid in Afrika, tonen ons vandaag de wraakroepende
en pijnlijke beelden van de verwoestingen die door de neo-liberale
globalisering op het Afrikaanse werelddeel worden veroorzaakt.
Aan de enkele honderden migranten van bezuiden de Sahara
die, na afloop van lange omzwervingen en verzwakt door ontbering
en de onmenselijke omstandigheden van hun rondreis, erin
zijn geslaagd om aan de deuren van de ontwikkelde wereld
aan te kloppen, antwoordt Europa, daarin bijgestaan door
de Maghreb-landen, met repressie en kogels. Dit terwijl
de verdrinkingen in zee voor de kusten van de Kanarische
Eilanden of Andalousië doorgaan.
Dat deze Afrikanen een werelddeel ontvluchten dat door
honger, analfabetisme, epidemieën, oorlogen en dictaturen
wordt geteistert, een werelddeel dat elke dag, via het ene
structuurwijzigingsplan in de andere vrijhandelsovereenkomst,
steeds meer de weg van de niet-ontwikkeling inslaat, daar
heeft Europa niets mee te maken. Het gaat gewoon door met
het verhogen van traliewerk en de ontplooiing van steeds
meer kilometers prikkeldraad. Terwijl de wereldmachten,
daarin gesteund door de Wereldbank, de mooie redevoeringen
over de uitroeiing van de armoede vermenigvuldigen, is men
getuige van de uitroeiing van de armen; van een oorlog,
met de wapens in de hand, tegen enkele honderden ongelukkigen
die met de blote hand en enkele wankele zelfgefabriceerde
ladders, de Vesting Europa trachten te beklimmen.
Dat Marokko er vandaag, net als zijn Maghrebijnse buren,
mee instemt om, in het kader van het outsourcing-beleid,
het vuile werk van toeleverancier te doen, de geforceerde
uitwijzingen te vermenigvuldigen, de bouw van detentie-centra
te plannen, het leger, de politie en de gendarmerie in te
zetten tegen verzwakte en niet gewapende mannen, vrouwen
en kinderen, zegt veel over de graad van collusie van de
regeringen van het Noorden en het Zuiden in hun gevecht
tegen de volkeren. Dit terwijl hun eigen onderdanen eveneens
proberen om de werkeloosheid te ontvluchten en om, met gevaar
voor hun leven, de Noordkust van de Middelandse Zee te bereiken.
Wij, militanten van Attac Marokko, veroordelen totaal de
repressie waarvan vandaag, op Afrikaanse aarde, mensen,
wier enige misdaad is werk te willen vinden en waardig te
leven, het slachtoffer zijn. Wij verzekeren hun van onze
volle solidariteit en onze waakzaamheid ten opzichte van
de racistische excessen die aan het licht komen.
Wij zijn verontwaardigd door de herhaalde overtredingen
van het recht op vrij verkeer van mensen, van het asielrecht
en van het recht op leven en op bescherming dat nochtans
vervat ligt in de Universele Verklaring van de Mensenrechten
en in internationale Overeenkomsten.
Wij veroordelen totaal de uitsluitende veiligheids-benadering
van de migratie dat in het kader van het Euromediterrane
Partnership door de regeringen van het Noorden en het Zuiden
wordt gevoerd.
Tegenover de eeuwenoude plundering van Afrika, vroeger in
het kader van de kolonisatie, vandaag in het kader van de
Wereldhandelsorganisatie, de vrijhandelsovereenkomsten en
diverse Europees-Afrikaanse partnership-overeenkomsten,
stellen wij opnieuw dat de ontwikkeling van Afrika gaat
via:
- de reële en massale nietigverklaring van de Afrikaanse
schuld die reeds verschillende malen terugbetaald is;
- een onmiddelijke stopzetting van de plundering van de
Afrikaanse grondstoffen door speculanten en multinationals
en de afzegging van alle bi- en multilaterale overeenkomsten
die het organiseren;
- de onmiddelijke stopzetting van de schaamteloze steun
waarvan een aantal ondemocratische, corrupte en dictatoriale
regeringen genieten vanwege Europa dat zich de kampioen
van de democratie beweert;
- het eerbiedigen van het recht van de volkeren op soevereiniteit
en de zelfbeschikking op haar eigen politieke en economische
keuzes;
- de stopzetting van de, voor de Westerse industrie zeer
lucratieve, wapenhandel, die het mogelijk maakt een klimaat
van permanente onzekerheid te onderhouden dat, als het al
de Europese en Amerikaanse inmenging in de Afrikaanse zaken
bevordert, de bevolkingen zelf onderdompelt in angst, een
waardig en decent leven onthoudt en de totale afwezigheid
van hoop hierop;
- de ontwikkelingshulp te bestemmen voor de oprichting of
de uitbreiding van openbare diensten voor het onderwijs,
de gezondheid, de toegang tot het drinkwater, die de basisvoorwaarden
zijn voor een economische ontwikkeling.
Op enkele weken voor de viering van de Akkoorden van Barcelona
die beweerden een inspanning te willen leveren om van de
Middellandse Zee een zee van vrede, welvaart en gedeelde
veiligheid te maken, zullen de dramatische gebeurtenissen
van Ceuta en Melilla een rauw licht werpen op de werkelijkheid
die verborgen liggen achter de mooie redevoeringen.
Laat ons tegenover de collusies van zich als roofdieren
gedragende Staten, bouwen aan de solidariteit tussen de
volkeren.
Bron:
Dit artikel is overgenomen uit 'Zand in de Machine', het
gratis-voor-niets webzine van attac vlaanderen - 1 november
2005, en is te vinden op: http://vl.attac.be/article660.html
ATTAC staat voor Associatief netwerk voor een Taks op financiële
Transacties en voor het Aansterken van de Civiele maatschappij.
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
I) EP-rapporteur vraagt stakeholders
over uitkomst 'Hong Kong'
Internetconsultatie/dialoog onderdeel van rapport Doha Ronde
(door Rob Bleijerveld)
Europees Parlementariër voor de EPP-ED [1]
en Rapporteur inzake de "Uitkomst van de Ministeriële
Conferentie van de WTO in Hong Kong", Prof. Dr. Georgios
Papastamkos, is bezig met de voorbereiding van zijn rapportage
ten behoeve van een discussie in het EP over de Doha Ronde
[2]. Volgens
de EPP-ED is de WTO het meest geschikte forum voor de ontwikkeling
van een "systeem van constructief beheer van globalisering
en om de doelen van duurzame ontwikkeling te bereiken."
Onderdeel van deze rapportage is een uitgebreide internetconsultatie
en aansluitende, openbare en transparente dialoog tussen
de Instellingen van de Europese Unie en de diverse Europese
'stakeholders'. Daartoe nodigt hij nationale parlementariërs,
bestuurders van politieke partijen en bij de overheid, nationale
en Europese vertegenwoordigende associaties, Europese civil
society organisaties, academici en denktanks uit om voor
21 november hun 'constructieve' meningen, commentaren en
opmerkingen over de WTO door te geven. "De uitkomst
daarvan zal belangrijke input leveren aan mijn rapport,"
aldus Papastamkos.
Uit zijn uitnodigingsbrief [3]:
"Het bereiken van een succesvolle uitkomst van de Doha
Ronde is een belangrijke uitdaging op weg naar het veiligstellen
van een meer vrij en eerlijk multilateraal handelssysteem,
dat op zijn beurt bijdraagt aan wereldwijde economische
groei en aan een beter management van globalisering. Het
Akkoord van juli 2004 leverde zonder twijfel een hernieuwd
momentum op zodat de multilaterale handelsbesprekingen vooruit
konden komen. Toch moet de weerslag van de politieke toezeggingen
nog omgezet worden in concrete, substantiële concessies
door de WTO-lidstaten zodat een verreikende en gebalanceerde
afalsuiting van de Doha Ronde mogelijk wordt. Helaas is
de doelstelling van eind juli 2005, namelijk het vaststellen
van "first approximations" op sleutelpunten in
de onderhandelingen niet gehaald. De volgende mijlpaal is
de Ministeriële Conferentie van de WTO in Hong Kong
in december."
De consultatie bestaat uit twee fasen:
In de eerste fase wordt de mening gevraagd over sleutelkwesties
van de Doha Ronde, over de voorstellen die in de lopende
onderhandelingen op tafel liggen en over de verwachtingen
over de voortzetting van onderhandelingen voorafgaand en
tijdens de Hong Kong Ministerial. De tweede fase is gericht
op het becommentariëren en evalueren van de uitkomst
van de Hong Kong-top.
De opzet is om te komen tot een levendig consultatieproces.
Noten:
[1] Europese Parlementsfractie van
de Europese Volks Partij en Europese Democraten. NAAR
TEKST
[2] (Informatie over presentatiedatum
en vervolgaktie was onvindbaar).
Relevante, voorafgaande bijeenkomsten:
1/ Het Vijfde Marktoegang Symposium van de Europese Commissie:
"To Lisbon ... and Beyond: Market Access and External
Aspects of Competitiveness" op 19 september in Brussel
(http://64.233.183.104/search?q=cache:gQ6vvHXgxQEJ:www.citpa-europe.org/NeoDownload
%3FdocId%3D32103+Rapporteur+Prof.+Dr.+Georgios+Papastamkos&hl=nl)
en
2/ Conferentie van EPP-ED op 23 en 24 september 2005 in
Lissabon over de WTO-onderhandelingen voor leden van EP,
nationale parlementen en vertegenwoordigers van Europese
Commissie, industrie en NGO's (http://64.233.183.104/search?q=cache:LrdobJFyIIUJ:www.epp-ed.org/
wto/default_en.asp+Rapporteur+Papastamkos+hong+kong+wto&hl=nl).
NAAR TEKST
[3]
http://www.epp-ed.org/wto/questionnaire/ NAAR
TEKST
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
J) Regulering van officiële handelsfinanciering
"WTO-proof"
Onderzoek naar "The Arrangement", het kartel van
Westerse donoren
(door Tijn van Beurden)
Hierna volgt een samenvatting van het promotieonderzoek
van Peter C. Evans over de internationale regulering van
handelsfinanciering door overheden. Evans promoveerde in
juni 2005 bij de MIT (Massachusetts Institute Of Technology).
Zijn onderzoek heeft als titel: "International Regulation
of Official Trade Finance: Competition and Collusion in
Export Credit and Foreign Aid" [1]
en omvat 362 blz.
Industrieel ontwikkelde staten verstrekken jaarlijks
meer dan 120 miljard US dollar aan ondersteuning van export
en buitenlandse investeringen. De regulering van die officiële
handelsfinanciering is echter vrij onduidelijk. De legale
basis wordt gevormd door: "the Arrangement on Guidelines
For Officially Supported Export Credits", kortweg "the
Arrangement." In het onderzoek toont Evans aan dat
"the Arrangement" het beste verklaard kan worden
aan de hand van de karteltheorie.
Hoofdstuk 1: Inleiding
Er is veel kritiek op officiële handelsfinanciering.
Deze ondersteuning door de staat van grensoverschrijdende
handel door onder andere exportverzekering, -garanties,
-kredieten en ontwikkelingshulp verstoort de internationale
en binnenlandse markten [2].
Daar staat tegenover dat staten financieringen met betere
voorwaarden kunnen en willen verstrekken dan de privésector.
Op die manier worden tekortkomingen van de markt gecorrigeerd
om economische, milieurelevante, en strategische doelen
te bereiken. "The Arrangement" wordt secretarieel
ondersteund door de OECD (Organization for Economic Cooperation
and Development), maar is geen formele overeenkomst noch
een verdrag. De vergaderingen zijn geheim en het lidmaatschap
is beperkt tot een kleine groep staten (22)[3].
Sommige sectoren zijn sterk gereguleerd, terwijl andere
sectoren niet of zwak zijn gereguleerd. Volgens Evans hebben
de staten die officiële handelsfinanciering verstrekken
er belang bij om samen te werken. Zo willen ze voorkomen
dat ze tegen elkaar worden uitgespeeld door importerende
staten, die proberen leningen te krijgen met de beste voorwaarden.
Critici betogen dat vooral grote ondernemingen van de export
financieringsprogramma's (ECA's) profiteren ten koste van
de armere staten. Of zoals een criticus het formuleerde:
"de rijke staten dringen vrije markten en transparantie
op aan ontwikkelingslanden, terwijl ze zelf hun export subsidiëren
met kredieten en onder het mom van commerciële vertrouwelijkheid
iedere inzage weigeren." [4]
De auteur heeft veel moeite moeten doen om aan informatie
te komen over de maatregelen en afspraken die de industriële
staten op het gebied van handelsfinanciering hebben gemaakt.
De meeste afspraken zijn alleen toegankelijk voor regeringen
die lid zijn. Tussen 1998 en 2002 heeft Evans 116 interviews
gehouden met onder meer regeringsvertegenwoordigers, huidige
en voormalige stafleden van het OECD Handelsdirectoraat,
en ook met diverse vertegenwoordigers van banken, industriële
ondernemingen en niet-gouvernmentele organisaties.
Hoofdstuk 2: Theoretische grondslag
Staten die afhankelijk zijn van officiële handelsfinanciering
om goederen en diensten te kunnen kopen en importeren, hebben
belang bij zo gunstig mogelijke financieringsvoorwaarden.
De verkopende staten hebben enerzijds een gezamenlijk belang
bij het beperken van subsidies. Ze willen daarmee onbedoelde
welvaartsoverdracht van exporterende staten naar importerende
staten voorkomen. Anderzijds kan het verstrekken van subsidies
leiden tot exportbevordering en vergroting van het marktaandeel
van de 'eigen' nationale ondernemingen. Ook kan de staatssteun
mogelijke markttekortkomingen compenseren door financiering
te verstrekken die de commerciële banken niet aanbieden
of door exportrisico te verzekeren.
De verkopende staten hebben dus een motief om samen te werken
maar ook sterke motieven om regulering af te wijzen en de
bestaande regels te ontduiken. Door het maken van afspraken
over de kredietvoorwaarden kunnen ze hun subsidies beperken.
Met behulp van de karteltheorie onderzocht Evans de reguleringen.
Een kartel beoogt beperking van concurrentie door onder
meer prijsafspraken. Tevens is er, zoals bij "the Arrangement"
sprake van geheimhouding en een exclusief lidmaatschap.
Om kartelvorming mogelijk te maken moet aan enkele voorwaarden
zijn voldaan: een groot marktaandeel en de leden (de 'verkopers')
moeten ongeveer dezelfde productiekosten hebben. Verder
moeten de kopers klein en niet georganiseerd zijn.
Hoofdstuk 3: International afspraken.
In eerste instantie werd de Unie van Bern door belangrijke
exporterende staten gekozen als gezamenlijk forum. De Unie
kwam tot stand in 1934 en is een besloten organisatie waarvan
de archieven niet publiekelijk toegankelijk zijn. Door de
leden - de exportkrediet-instituten van westerse staten
- werden diverse maatregelen genomen zoals het beperken
van de terugbetalingstermijn van exportkredieten tot 5 jaar.
Maar een zwak punt was dat de ministers van financiën
en andere regeringsorganen die besluiten konden nemen, niet
vertegenwoordigd waren. Na 1962 veranderde de Unie steeds
meer in een internationale handelsorganisatie. In 2000 had
de organisatie 51 leden uit 42 staten. Uiteindelijk bleek
de Unie geen effectief kartel.
Omdat de Unie van Bern niet in staat was om expertkredieten
te reguleren, keerden de regeringen zich tot de OECD, die
bestond uit de westerse staten en Japan. Er werd een Export
Credits Group (ECG) gevormd, die tot doel had onderlinge
conflicten over exportfinanciering en -verzekering op te
lossen. Die ECG bestond uit regeringsvertegenwoordigers
die wel besluiten konden nemen. Van belang is dat de OECD-staten
2/3 van de wereldexport realiseren. Dat marktaandeel is
groot genoeg om een stabiel kartel te vormen. Doordat de
OECD een club van rijke industriële staten is, werd
zo ook een handige scheiding tussen de leningverstrekkers
en leners tot stand gebracht. De ECG stond niet open voor
ratificatie en de regels en de werkzaamheden waren geheim.
"The Arrangement" werd nooit een formeel legaal
instrument van de OECD, maar wordt beschouwd als een "gentlemen's
agreement", waarvoor de OECD alleen maar secretarieel
werk leverde. Uiteindelijk werden 22 staten lid.
In elkaar opvolgende onderhandelingsrondes van de GATT
werden steeds strengere regels vastgesteld voor subsidies.
Maar in 1979 werd de regelgeving met betrekking tot exportkredieten
gedelegeerd naar de ECG... [5]
Tijdens het vaststellen van de WTO-akkoorden in 1995 werd
die uitzonderingsbepaling overgenomen. Door enkele van de
116 WTO-lidstaten die geen deel uit maakten van "the
Arrangement" werd hiertegen weliswaar geprotesteerd,
maar zij moesten zich gezien hun afhankelijke positie toch
neerleggen bij dit besluit. De ECG werd zo "WTO-proof".
In feite werd de ECG hiermee de autoriteit op het gebied
van exportkrediet-regelingen en worden staten die in overeenstemming
met de bepalingen van de OECD handelen zo beschermd. Zelfs
de tekst van "the Arrangement" werd jarenlang
geheim gehouden!
Hoofdstuk 4: Reguleringen in diverse sectoren
Leden van "the Arrangement" hebben de afgelopen
25 jaar regels opgesteld voor een reeks exportsectoren.
Toch is niet elke sector gereguleerd. Zo zijn er algemene
regels voor kapitaalgoederen (zoals schepen, nucleaire installaties,
en vliegtuigen), maar ontbreken regels voor landbouw en
militaire uitrusting.
Opmerkelijk is het verloop van de geschillen tussen de
VS en Europa over de steun van wederzijdse regeringen aan
hun vliegtuigbouwers.
De introductie van de Europese Airbus A-300 in 1973 kwam
op een moment dat de Amerikanen 88% van wereldproductie
van lange-afstandsvliegtuigen in handen hadden. Door het
Arabische olie-embargo van dat jaar kromp de economie, hetgeen
leidde tot minder vluchtboekingen en annulering van orders
voor vliegtuigbouw (in de eerste 25 maanden werden maar
2 stuks A-300 verkocht). De Europese regeringen hadden toen
vanzelfsprekend geen behoefte aan strikte exportfinancieringsregels.
In de VS werd de grootschalige Europese steun voor de ontwikkeling,
productie en marketing van Airbus aangemerkt als oneerlijk
en strijdig met een open en vrij wereldhandelssysteem. Europa
vond echter dat de steun aan Airbus de markt corrigeerde
en niet verstoorde: de USA had immers een monopolie. Toen
Airbus eenmaal was gevestigd op de markt [6]
konden afspraken over exportkredieten worden gemaakt.
Hoofdstuk 5: Vormen van financiering
In dit hoofdstuk bespreekt Evans de verschillende manieren
waarop exportfinanciering kan plaatsvinden: exportkredietleningen,
exportverzekering, investeringskrediet en ontwikkelingshulp
[7]. Er bestaat
een voortdurende strijd tussen verkopende staten en kopende
staten. De verstrekkers van financiering zullen het liefst
het risico bij de lener leggen door uit te lenen tegen zwevende
rentetarieven. Om de kosten te beperken, verkiezen ze leningen
boven giften en willen ook controleren waaraan het geld
wordt besteed. Dan is er ook de strijd tussen de verstrekkers
onderling. Ze staan onder zware druk om de meest concurrerende
financiering aan de eigen exporteurs aan te bieden.
Hoofdstuk 6: Conclusie
Exporterende staten zijn gevoelig voor de overdreven claims
van de eigen exporterende bedrijven [8]
en druk van de kopende staten.
Door de karteltheorie wordt duidelijk dat de Unie van Bern
noch de GATT/WTO voldeden aan de eisen van de exporterende
staten. Die hebben namelijk een betrouwbare, vertrouwelijke
informatiebron nodig om goed op de hoogte te zijn en om
misleiding te voorkomen. De Unie van Bern miste geloofwaardigheid
en autoriteit. De GATT/WTO was ongeschikt omdat essentiële
informatie aan alle deelnemers zou worden verstrekt.
De toekomst van "the Arrangement"
Een mogelijke bedreiging is de legitimiteit van de regeling.
Nu bepalen 22 exporterende staten de regelingen die gelden
voor alle 140 WTO-lidstaten. De importerende staten eisen
dan ook grotere transparantie en overdracht van besluitvorming
naar de WTO.
Een andere bedreiging is de opkomst van nieuwe leveranciers,
zoals China, India, Rusland en Brazilië.
In de dissertatie wordt ook duidelijk dat de VS de laatste
30 jaar drastisch bezuinigde op ontwikkelingshulp en tegelijkertijd
scherp toezicht hield op de (in)directe hulp door andere
staten. De VS is sterker in het kritiseren van oneerlijke
handelspraktijken van andere exporterende staten, dan in
het corrigeren van tekortkomingen van de markt op het gebied
van armoedebestrijding en milieuverslechtering.
Noten:
[1] Contactgegevens van en meer informatie
over de schrijver is te vinden op: http://web.mit.edu/polisci/students/pevans/pevans.html
NAAR TEKST
[2] Een ander soort kritiek komt van
maatschappelijke groepen. Zie daarvoor 'naschrift redactie'
(onderaan). NAAR TEKST
[3] Onder de '22' bevinden zich: VS,
Japan, Canada, Nieuw-Zeeland, Australië, Zwitserland,
Noorwegen, Nederland, Frankrijk, Italië, Duitsland,
Groot-Britannië, Spanje, Finland, Oostenrijk, België,
Denemarken, Luxemburg en Zweden. NAAR
TEKST
[4] Dat betekent niet alleen dat demokratische
controle ontbreekt, maar ook dat er geen inzicht is in de
gevolgen (sociaal, milieu, anderzins) van subsidiëring.
NAAR TEKST
[5] De auteur geeft daarvoor geen reden
op. NAAR TEKST
[6] De productiekosten voor grote vliegtuigen
dalen met 20% bij verdubbeling van de productie. NAAR
TEKST
[7] Hij deed onder meer onderzoek naar
de wijze van verbinding van handelsvoorwaarden aan de verstrekking
van ontwikkelingshulp. Voorwaarde kan zijn dat (een deel
van) het verstrekte geld besteed moet worden in de staat
die de hulp levert. NAAR
TEKST
[8] Evans geeft hiervan geen voorbeelden,
maar gedacht kan worden aan aanwijsbaar ongefundeerde klachten
van exporterende industrieën bij hun respectieve regeringen
over betere voorwaarden voor de concurrent in een andere
exporterende land. NAAR
TEKST
Naschrift redactie:
* Er is veel kritiek van NGO's op ECA's, ofwel op Export
Credit Agencies and Investment Insurance Agencies. Deze
overheidsdiensten vertrekken leningen, garanties, exportkredieten
en exportverzekeringen aan bedrijven die (lucratieve!) zaken
willen doen in met name de als financieel en politiek risikovolle
geziene ontwikkelingslanden.
Zo brachten 57 NGO's uit de hele wereld op 14 september
jl. een verklaring uit waarin ze kritiek uitten op de regeringsleiders
die in New York bijeen waren op de VN-top over de (financiering
van de) Millennium Development Goals. Een verwijt dat daarin
gemaakt wordt, is dat "veel regeringen hun grafieken
voor hulpgelden opblazen door daarin ten onrechte de schuldafschrijvingen
van bedrijven op te nemen". De NGO's roepen hen dringend
op om een eind te maken aan deze vorm van statistiek bedrijven
en om de burgers de werkelijkheid te tonen." (http://www.eurodad.org/uploadstore/cms/docs/Microsoft_Word__ECA_political
_statement__publ140905.pdf).
* De meeste ECA's hebben geen enkel ontwikkelingsmandaat
of relevante verplichtingen en toch zijn ze verantwoordelijk
voor het grootste component in de schuldenlast van de ontwikkelingsstaten
(in 1996: ongeveer 24% van de totale schuld en 56% van de
schuld die uitstaat bij overheidsdiensten. Hoewel een gepast
schuldmanagement positieve gevolgen kan hebben voor ontwikkeling
dwingen de ECA's staten vaak tot het aangaan van schulden
(en dus ook tot het terugbetaling van leningen etc.) voor
projecten die niet resulteren in duurzame ontwikkeling,
die slecht ontworpen zijn en die geassocieerd worden met
corruptie. Uit: "Export Credit Agencies Explained"
(http://www.eca-watch.org/eca/ecas_explained.html).
* In haar op 22 oktober uitgebrachte rapport "Five
Years On: A Review of the OECD Guidelines for Multinational
Enterprises and National Contact Points," concludeert
OECD Watch dat de ‘Guidelines for Multinational Enterprises’
van de OECD/OESO geen geschikt instrument zijn om misdragingen
door ondernemingen tegen te gaan. De internationale NGO
coalitie roept de OESO - op dat moment in Parijs bijeen
voor een bijeenkomst van haar Investment Committee - op
om wettelijk bindende internationale sociale en milieurelevante
normen voor ondernemingen aan te nemen om die misdragingen
tegen te gaan, vooral in ontwikkelingsstaten. (http://www.oecdwatch.org/docs/OECD_Watch_5_years_on.pdf).
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
K) Petitie: "Geen wapenverkoop op
krediet"
(door Campagne tegen Wapenhandel)
Nederland geeft krediet aan ontwikkelingslanden die in ons
land wapens willen kopen. Voor de defensie-industrie is
dit een prachtige regeling. De Nederlandse overheid staat
financieel garant als het land het krediet niet terug kan
betalen.
De exportkredietregeling wordt namens de overheid uitgevoerd
door Atradius. Een voorbeeld: Indonesië heeft een krediet
ontvangen voor de aankoop van twee korvetten. Bij deze levering
zijn ook de ING en RABObank betrokken. Het gaat om maar
liefst 500 miljoen euro.
Campagne tegen Wapenhandel vindt dat er geen exportkredieten
verstrekt moeten worden voor wapenhandel. Exportkredieten
stimuleren wapenhandel en leiden tot hogere militaire uitgaven
in de wereld. Geld dat beter besteed kan worden aan armoedebestrijding,
gezondheidszorg en onderwijs.
De petitie is te vinden op: http://www.antenna.nl/amokmar/petitie.html
Organisator: Campagne tegen Wapenhandel (http://www.stopwapenhandel.org)
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
L) Lobby in Brussel met betrekking tot
EU-positie in Hong Kong
Op 7/8 en 9 november worden in Brussel twee conferenties
georganiseerd over de relatie armoedebestrijding, duurzaamheid,
gender en de WTO-onderhandelingen. Het vormt een hoogtepunt
in de civil society-lobby van Europese instellingen met
betrekking tot de Hong Kong-top van december.
1/ Conferentie: 'Trade as if development really mattered'
7 en 8 november, Brussel
7 November:
- Inleiding: "What's at stake for the poor in Hong
Kong" door Olvier Deleuze (UNEP, Head of Policy Unit,
Nairobi).
- Bijdragen en diskussie: "20 years of trade liberalization
policy and its empirical impact on poverty" met Robert
Wade (Development Studies Institute, London School of Economics),
Mark Weisbrot (Co-Director of the Center for Economic and
Policy Research), Sanjay Reddy (Assistant Professor of Economics,
Columbia University, New York), Martin Khor (Third World
Network) en Sirra Ndow (Network of African Women Economists,
Gambia).
8 November:
- Inleiding: "All that money can't buy: the real meaning
of just trade" door Wolfgang Sachs (Wuppertal Institute).
- Bijdragen en diskussie: "Towards a rights based approach
to international trade relations" met Sally-Anne Way
(Research Unit on the Right to Food, Graduate Institute
on Development Studies, Geneva) en Christian Barry (Carnegie
Council on Ethics and International Affairs).
- Bijdragen en diskussie: "Towards international trade
relations based on "values" for human development"
met Henri Rouillé d'Orfeuil (Coordination Sud, France),
Vicente B. Yu III (South Centre, Geneva), Franck Amalric
(Society for International Development, Rome), Steve Emmott
(Consultant on Global Trade, Belgium).
- Rondtafeldiskussie: "What the poor should get out
of Hong Kong" met iemand van het Directorate General
Trade van de Europese Commissie, Noeleen Heyzer (Secretary
General UNIFEM, Alexandra Strickner (Institute for Agriculture
and Trade Policy, Geneva), iemand van de ILO/Global Unions,
Aileen Kwa (Focus on the Global South, Geneva) en Alain
Lipietz (MEP).
- Conclusions door Caroline Lucas.
Organisatoren: de Green/EFA-fractie
in het Europese parlement, het Institute for Agriculture
and Trade Policy, en de Heinrich Boell Foundation Regional
Office.
Plaats: European Parliament, Room ASP 1 G 2, Brussel.
(registratie is niet meer mogelijk)
Meer info Martin Koehler, adviseur International Trade van
de Greens/EFA Group in het EP (Tel: +322 2842188).
2/ Conferentie 'The EU's responsibility at the WTO:
Environment, Gender and Development'
9 november, Brussel
Uitgenodigd door de European Parliament's Intergroup
on Globalisation - een coalitie van 98 Europarlementariërs
- organiseren Friends of the Earth Europe (FOEE) en Women
in Development Europe (WIDE) in samenwerking met de Heinrich
Böll Foundation (HBF) deze eendaagse conferentie.
De lopende WTO-onderhandelingen zullen naar verwachting
een zware wissel trekken op de duurzaamheid, ontwikkeling,
mensenrechten, en gender in zowel ontwikkelde als ontwikkelende
staten. De onderhandelingen zijn gericht op het deels of
geheel liberaliseren van zoveel mogelijk openbaar beheerde
natuurlijke hulpbronnen voor handelsdoeleinden. Daaronder
zijn milieu- en gendergevoelige sectoren, zoals bosbouw,
visserij, landbouw, water en energie. Plaatselijke gemeenschappen
waar deze hulpbronnen eeuwenlang werden beheerd, dreigen
die te verliezen door het liberaliseringsproces.
Vanuit overwegingen van sociale rechtvaardigheid en bescherming
van biodiversiteit moet wat gedaan worden tegen deze plundering.
De EU is een van de drijvende krachten die deze gevoelige
sectoren wil liberaliseren via onderhandelingen over industriële
goederen (NAMA) en diensten (GATS).
Dienstenliberalisering zoals dat de EU voor ogen staat,
is ook een bedreiging voor de mogelijkheden van staten om
basisvoorzieningen te reguleren. En de NAMA-onderhandelingen
dreigen de deindustrialisering en milieucrises in ontwikkelingsstaten
te verergeren. Daarenboven eist de EU meer markttoegang
op gebied van diensten, NAMA en natuurlijke hulpbronnen
in ruil voor lagere landbouwsubsidies die kunnen leiden
tot minder dumping.
Tegelijkertijd wordt in de landbouwonderhandelingen steeds
verdere marktopening geëist van plaatselijke markten
ten behoeve van goedkope importen uit de EU en dreigt toenemende
ontmanteling van maatregelen die arme of kleine boeren,
milieu en consumenten beschermen.
De hearing in Brussel voorziet in politieke ruimte voor
civil society-vertegenwoordigers uit noord en zuid om een
constructieve dialoog aan te gaan met vertegenwoordigers
van de Europese Commissie, het Europese Parlement, en leden
van Committee-133 en zo voorstellen te presenteren over
verbetering van handelsregels ten behoeve van de armen,
inheemse mensen, milue en gender gelijkheid.
Plaats: Europese Parlement, Brussel
Meer informatie: Amandine Bach (amandine@wide-network.org)
Bron: http://www.wtoconference.org
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
M) Lezing/discussie: Piekende olieproductie
en voorspellingen
8 November, Amsterdam
Ieder jaar consumeren we meer olie terwijl er steeds minder
olie ontdekt wordt. Maar hoelang gaat dit nog goed oftewel,
wanneer "piekt" de wereldolieproductie en is er
steeds minder olie beschikbaar? Is er nog genoeg tijd om
een energiecrisis te voorkomen? Op 8 november organiseert
Stichting Peak Oil Nederland een lezing- en discussieavond
waar diep zal worden ingegaan op het probleem en de timing
van de olieproductiepiek.
De avond begint met een globaal olie- en energieoverzicht
gepresenteerd door Paul Lako, onderzoeker bij het Energie
Onderzoek Centrum Nederland (ECN). Leidraad is de ECN-studie
"Resources and future availability of energy sources"
waarin een globaal overzicht is gemaakt van toekomstige
grondstoffen waaronder olie. Er wordt uitgegaan van een
oliepiek-range tussen 2010 en 2035. Ook zal hij ook het
rapport van de heer J.C.C. Bruggink van ECN aanstippen getiteld
"Four European Energy Futures" waarvan de Nederlandse
vertaling van het peak oil gedeelte te vinden is op de website
van Stichting Peak Oil Nederland.
Als aanvulling zal Rembrandt Koppelaar van Stichting Peak
Oil Nederland een presentatie geven over zijn gedetailleerde
olieproductievoorspelling "World oil production &
peaking outlook". Deze studie zal binnenkort worden
gepubliceerd en gaat uit van een waarschijnlijke olieproductiepiek
tussen 2012 en 2017.
Daarna zal er ruim de tijd zijn om vragen te stellen
en stevig te discussieren over peak oil.
Presentatie: Willem Middelkoop, journalist
bij RTL-Z en IEX.NL.
Aanmelden: Graag van te voren aanmelden via contact@peakoil.nl
in verband met de hoeveelheid beschikbare plaatsen.
Entree: gratis
Tijd: 20 tot 22 uur (zaal open: 19:40 uur)
Locatie: Geldersekamer, Restaurant-Café In de Waag,
Nieuwmarkt 4, te Amsterdam
Organisatie: Stichting Peak Oil Nederland
Meer informatie: http://www.peakoil.nl
Zie ook het artikel "Mag het licht
uit? Of waarom vakbonden, milieubeweging en hulporganisaties
zich beter moeten verdiepen in de olie- en gasmarkt"
van Peter Polder en Pieter Cornelissen (WTO.ZIP nieuwsbrief
nr 58 van 22 september; http://www.stelling.nl/trouble/zip/050922-0658.html).
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
N) Publieksdebat: 'Not my cup of tea'
Ondermijnt vrijhandel maatschappelijk verantwoord ondernemen?
9 november 2005, Amsterdam
In de aanloop naar de WTO Ministeriële conferentie
in Hong Kong organiseert het MVO Platform een debat over
de toekomst van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)
in internationale handels- en investeringsverdragen. Met
als voorbeeld de situatie in de wereldwijde thee-industrie.
Panelleden:
* mr. Richard van Rijssen, Directeur Handelspolitiek, Ministerie
van
Economische Zaken.
* Shatadru Chattopadhayay, Senior Programme manager Partners
in Change,
India.
* Brian MacAuley ,European Tea Supply, Unilever (ovb).
Het recht van multinationale ondernemingen om vrij handel
te drijven en te investeren wordt internationaal vastgelegd
in de WTO, en in regionale en bilaterale handels- en investeringsverdragen.
Hoe zit het echter met de plichten op het gebied van sociale
en milieuomstandigheden in de productieketens van die ondernemingen?
In hoeverre worden MVO-initiatieven ondermijnd door vrije
marktmechanismen en vrijhandelsregels? Welke beleidsaanpassingen
zijn nodig om armoedebestrijding centraal te laten staan
in het handels-, investerings- en MVO-beleid van de Nederlandse
regering, en om de coherentie tussen die beleidsvelden te
vergroten? Welke internationale afspraken moeten er gemaakt
worden over de verantwoordelijkheden van het bedrijfsleven?
Deze vragen zullen aan de hand van de voorbeelden uit de
wereldwijde theeproductie en -handel in het debat worden
bediscussieerd. De wereldhandel in thee is gedomineerd door
een klein aantal multinationale ondernemingen zoals Unilever.
Internationale concurrentie drukt de prijzen steeds verder
omlaag op de wereldmarkt terwijl productie en handel zich
verplaatsen. Unilever en andere bedrijven zetten zich op
verschillende manieren in om MVO in de theeketen te bevorderen.
Maar gezien de deplorabele toestand in verschillende thee
producerende landen lijkt er meer nodig te zijn om goede
sociale en milieuomstandigheden te garanderen. Om de Milleniumdoelstellingen
te kunnen halen is het belangrijk dat de activiteiten van
multinationale ondernemingen deze niet tegenwerken.
Twee experts (Sander van Bennekom van Novib en Myriam
Vander Stichele van SOMO) zullen concrete beleidsvoorstellen
presenteren op het gebied van MVO, handel en investeringsbeleid.
De panelleden en een aantal Tweede Kamerleden vanuit de
zaal zullen worden gevraagd te reageren op de voorstellen.
Plaats: De Balie, Amsterdam
Tijd: 20 tot 22 uur
Voertaal: Engels
Toegang: gratis bij aanmelding via MVO Platform; 8 Euro
via Balie.
Aanmelden: Annelot Tempelmann, secretariaat MVO Platform:
a.tempelmann@somo.nl (020-6391291)
Voor het ontvangen van de beleidsdocumenten adres meesturen
in aanmelding.
Organisatie: SOMO, IRENE en Novib.
Financiële ondersteuning van de NCDO, FHDT en Novib,
Live-stream: het debat is ook via live-stream op Internet
te volgen, zie: http://www.debalie.nl/live.jsp
Meer informatie: http://www.somo.nl
en http://www.debalie.nl
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
O) Debat: Open grenzen, grenzen aan de
markt
G.A.P.S.: alternatief voor liberalisering van publieke diensten
Vrijdag 11 November 2005
Vrije handel in diensten vergt een sterke overheid als marktmeester
in het belang van consumenten wereldwijd
De toekomst van publieke diensten zorg, onderwijs, vervoer,
media en telecommunicatie, water en energie baart Nederlanders
meer dan welk ander vraagstuk zorgen. Dit blijkt uit diverse
peilingen. Het gaat dan om betaalbaarheid, toegankelijkheid,
kwaliteit en veiligheid en de vraag in hoeverre marktwerking
effectief, noodzakelijk of wenselijk is om deze consumentenbasiswaarden
te waarborgen.
Ver van het publiek, in het wereldhandelsverdrag (WTO),
worden afspraken gemaakt die bepalen op welke manier deze
sectoren door de overheid gereguleerd mogen worden. Het
GATS-verdrag van de WTO (General Agreement on Trade in Services)
bepaalt dat overheden zodra een markt open is, moeten aantonen
dat zij zo weinig mogelijk lasten bij bedrijven neerleggen.
De rol van de overheid wordt hiermee geminimaliseerd in
plaats van geoptimaliseerd.
Consumers International (CI), de wereldwijde koepel van
consumenten-organisaties, heeft hierop een antwoord geformuleerd:
Het General Agreement on Public Services (GAPS). Dit beoogt
een WTO-conform raamwerk waarbij consumentenrechten en eerlijke
markten het uitgangspunt vormen voor gelegitimeerd overheidsingrijpen.
Dat is belangrijk voor Nederlandse consumenten, maar zeker
in andere delen van de wereld, waar consumenten nog meer
afhankelijk zijn van private investeringen in diensten van
algemeen belang. Vrije markten vergen veel van het bestuur,
van consumenten- en mededingingswetgeving en van het toezicht
daarop. Functionerende consumentenmarkten zijn nodig voordat
handel en investeringen daadwerkelijk bij kunnen dragen
aan een menswaardig bestaan voor iedereen.
Aan het debat zullen vertegenwoordigers van de wereldwijde
consumentenbeweging, verantwoordelijke ministeries, tweede
kamer, bedrijfsleven en wetenschap deelnemen.
Programma:
14:30 uur: Opening door Felix Cohen, Dir. Consumentenbond
en vice-president van CI.
14:45 uur: "Consumentenmarkten een voorwaarde voor
ontwikkeling," door Amadou Kanoute, directeur CI Africa.
Presentatie van case studies uit de onderzoeksprogramma's
van CI met betrekking tot de liberalisering van publieke
diensten in Afrika; belangrijke lessen voor marktordening
en de toekomst van het wereldhandelsstelsel.
15:15 uur: "The need to close the gaps in GATS,"
door Robin Simpson, CI, London. Presentatie van het General
Agreement on Public Services (GAPS), het consumentenantwoord
op GATS.
16:45 uur: Aanbieden van GAPS-voorstel aan Richard van Rijssen,
Dir. Ministerie van Economische Zaken en vice-voorzitter
van OESO-handelscomitee.
16:45 uur: "Internationalisering van diensten: de noodzaak
voor GAPS?," - Paneldiscussie geleid door Melanie Peters.
Het panel discussieert op basis van stellingen en vragen
uit de zaal over de vraag hoe in de context van toenemende
dienstenliberalisering overheden, marktpartijen en anderen
tot afgestemde actie kunnen komen om consumentenrechten
en de toegang tot diensten voor iedereen inclusief de armsten
op deze wereld te waarborgen.
Panelleden:
Richard van Rijssen, Dir. Ministerie EZ
Paula van de Kamp, Manager Sustainability Communciations,
Nuon
Kris Douma, Tweede Kamerlid voor de PvdA
Laurens de Vries, Universitair docent TU Delft
Amadou Kanoute, Dir. CI Africa
Felix Cohen, Dir. Consumentenbond
Tijd: van 14:30 tot 17:30 uur, met aansluitend
een borrel!
Plaats: gebouw Consumentenbond, Enthovenplein 1, Den Haag
Contactpersonen: Michiel Karskens (070-44565), Melanie Peters
(070-4454462).
Voertaal van het debat: Engels
Toegang: iedereen is welkom.
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
P) Conferentie: Vrijemarkt-toegang voor
buitenlandse banken?
Wie betaalt de prijs?
1 december, Bern
In december 2005 zal de Zesde Ministeriële Bijeenkomst
van de WTO plaats vinden in Hong Kong. De onderhandelingen
richten zich - onder andere - op diensten. Lobbyorganisations
van financiële instellingen eisen dat ontwikkelingsstaten
hun financiële markten liberaliseren en buitenlandse
banken en verzekeringen toestaan hun markten te betreden.
Zwitserland steunt deze eisen tot deregulatie op actieve
wijze.
Wat tot nu toe uitgebleven is bij de WTO-onderhandelingen
is het dringend noodzakelijke debat over de gevolgen die
gedereguleerde markten hebben op het ontwikkelingsbeleid
van die staten. Daarom nodigt de Berne Declaration uit voor
een conferentie over dit thema, getiteld "WTO and the
liberalisation of financial services."
Gastsprekers zijn onder andere: Miriam Vander Stichele
en Sara Longwe.
Datum: donderdag 1 december 2005, van
9 tot 4:45 uur
Plaats: Hotel Kreuz, Bern, Zwitserland
Meer informatie: http://www.evb.ch
Bron: WIDE News Nr 10/2005, October 2005 (http://www.wide-network.org)
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
Q) Activiteitenagenda 'Week van Internationale
Gezondheid'-campagne
Als aanvulling op de aankondiging in de vorige WTO.ZIP
van de 'Week van Internationale Gezondheid' (onderdeel van
de Wemoscampagne "Toegang tot zorg voor iedereen')
volgt hier een activiteitenoverzicht.
Een uitgebreid overzicht is te vinden op: http://www.wemos.nl/nl-NL/Content.aspx?
type=Campagne&id=2091
De Centra voor OntwikkelingsSamenwerking en duurzame ontwikkeling
(COSsen) organiseren samen met contactpersonen in ziekenhuizen
activiteiten die gelinkt zijn aan de campagne. De 'Week
van internationale gezondheid' zal bestaan uit twee gedeeltes:
het organiseren van activiteiten in ziekenhuizen van 7 tot
14 november, en een 'landelijk ludiek gedeelte' op 14 november.
Landelijk:
Gedurende de week wil men zoveel mogelijk SMS'jes en handtekeningen
ophalen als steunbetuiging voor toegang voor zorg voor iedereen
in de wereld. Op 14 november 2005 - aan het einde van de
'Week van internationale gezondheid’ - worden de steunbetuigingen
overhandigd aan minister voor Ontwikkelingssamenwerking
Van Ardenne. Zij zal namens Nederland deelnemen aan de komende
Wereldhandelsconferentie in Hong Kong. Wemos en de COSsen
willen dat Van Ardenne zich tijdens de onderhandelingen
inzet om gezondheidsbelangen van mensen in ontwikkelingslanden
te laten prevaleren boven de handelsbelangen van de rijke
landen.
Plaatselijk:
* maandag 7 november
(http://www.wemos.nl/nl-NL/Content.aspx?type=Campagne&id=1635)
- Academisch Medisch Centrum, Amsterdam: van 8 tot 16 uur,
Wemos-campagnestand in de grote (personeels-)hal. Verzamelen
van handtekeningen en ludieke actie...
- Westfries Gasthuis, Hoorn: Informatietafel met informatie
over de Wemoscampagne.
- Erasmus MC, Rotterdam (Collegezaal 7, faculteitsgebouw
Erasmus MC, Dr. Molenwaterplein 50): van 17 - 19 uur, mini-symposium
'Toegang tot zorg voor iedereen!' (Sprekers: Annelies den
Boer (Wemos) en Simone van Beers (Stichting Children’s
Horizon); organisatie: Stichting STOLA (stages in Ontwikkelingslanden)
en COS Rijnmond & Midden Holland m.m.v. Erasmus MC).
- Flevoziekenhuis, Almere: van 18:30 tot 20 uur Wemos-campagnestand.
- IJsselmeerziekenhuis, Lelystad: van 15 tot 16 uur Wemos-campagnestand.
* dinsdag 8 november:
(http://www.wemos.nl/nl-NL/Content.aspx?type=Campagne&id=2220)
- Universitair Medisch Centrum Groningen (Ingang AZG: Antonius
Deusinglaan 1, afd psychiatrie Gebouw 32, collegezaal Groningen,
Kleine Auditorium): van 16:30 - 19 uur, bijeenkomst voor
medisch personeel en geïnteresseerden: 'Gezondheidszorg
in verschillende culturen- wat betekent ziek zijn in een
andere cultuur?' (Sprekers: Annelies den Boer (Wemos), Shala
Rezvan (VETC, voorlichting in Eigen Taal en Cultuur van
het NIGZ) over Iran, en Richard Misran (VETC) over Suriname;
organisatie: werkgroep Internationalisering UMCG i.s.m.
COS Groningen). Voorafgaand een modeshow: Ziekenhuismode
uit Nederland en andere landen!
- Westfries Gasthuis, Hoorn: Informatietafel met informatie
over de Wemoscampagne.
- Erasmus Medisch Centrum, Rotterdam: lunchtijd, informatiestand
in de entreehal van de centrumlocatie, Bezoekers, patienten
en medewerkers worden geinformeerd over de campagne en hun
steun wordt gevraagd.
* woensdag 9 november:
(http://www.wemos.nl/nl-NL/Content.aspx?type=Campagne&id=2216)
- Universitair Medisch Centrum Groningen (Ingang AZG: Antonius
Deusinglaan 1, afd psychiatrie Gebouw 32, collegezaal Groningen,
Kleine Auditorium): van 16:30 - 19 uur, bijeenkomst voor
medisch personeel en geïnteresseerden: 'Gezondheidszorg
in verschillende culturen- wat betekent ziek zijn in een
andere cultuur?' (Sprekers: Annelies den Boer (Wemos), Shala
Rezvan (VETC, voorlichting in Eigen Taal en Cultuur van
het NIGZ) over Iran, en Richard Misran (VETC) over Suriname;
organisatie: werkgroep Internationalisering UMCG i.s.m.
COS Groningen). Voorafgaand een modeshow: Ziekenhuismode
uit Nederland en andere landen!
- Erasmus MC, Rotterdam (bij hoofdingang, Dr.Molewaterplein
40): van 11:30 tot 14 uur, Wemos-campagnestand.
- Utrecht Medisch Centrum (Stratenum, zaal 39): van 19 -
21 uur, lezing en debat over de toegang tot zorg in ontwikkelingslanden.
(Sprekers: Mike Rowson (Medact, UK) over de structurele
oorzaken van armoede en ziekte in de wereld; en Emma Wanyonyi
(Consumers Network International, Kenia) geeft inzicht in
problematiek van Keniaanse gezondheidssysteem, met aandacht
voor de gevolgen van privatisering op de zorg; aansluitend
debat met prof. Ivan Wolffers en Willem van de Put (HealthNet
International), over de vraag "Waar liggen de verantwoordelijkheden
om de wereldgezondheid te verbeteren?" Arme en rijke
landen, overheden, hulporganisaties, burgers, internationale
instanties...; organisatie: IFMSA-Utrecht en COS Utrecht).
- IJsselmeerziekenhuis, Emmeloord: Wemos-campagnestand?
* donderdag 10 november:
(http://www.wemos.nl/nl-NL/Content.aspx?type=Campagne&id=2217)
- Utrecht Medisch Centrum: Ludieke actie bij de hoofdingang.
- VU Medisch Centrum, Amsterdam (Buitenveldert): van 16:30
- 21:30 uur, debat en lezing 'Gezondheid wereldwijd' (Sprekers:
Ellen Verheul (Wemos), Marc Broere (freelance journalist
en red. van 'Onze Wereld' en schrijver van het boek: 'De
bewogen beweging: 50 jaar derde wereld beweging'), Kathleen
Ferrier (tweede kamer lid van de CDA), Willem van de Put
(dir. van HealthNet International, een organisaties die
zich inzet voor vrede en verzoening door gezondheidszorg
te verbeteren in post-conflict gebieden. Tevens maker van
de documentaire 'Deacon of Death' waarvoor hij in 2004 een
Gouden Kalf ontving voor beste documentaire), Martyn Pannekoek
(huisarts en tropenarts die voor VSO in Papoea Nieuw-Guinea
en op de Malediven (na de Tsunami) heeft gewerkt), Emma
(CIN, Kenia), Margarita Posada o.v. (El Salvador), en debatvoorzitter
Nina Tellegen (Wemos); georganiseerd door COS NH, IFMSA
Amsterdam en het VUMC). Programma en aanmelding op:
http://www.cosnoordholland.nl/vu/ of http://www.ifmsa.nl/project.php?m=view&id=18
- Flevoziekenhuis, Almere: Wemos-campagnestand?
- Verzorgingshuis Eltheto, Rijssen: Hier worden symbolisch
elektrische waxinelichtjes aan de bewoners aangeboden in
ruil voor een handtekening. Daarnaast zal COS Overijssel
tijdens de vrijwilligersdag medewerkers en vrijwilligers
actief benaderen om hun handtekening te zetten voor de Wemoscampagne.
* maandag 14 november:
(http://www.wemos.nl/nl-NL/Content.aspx?type=Campagne&id=2218)
- Faculteit Geneeskunde Universiteit van Maastricht (Maastrichtzaal):
vanaf 13:30 uur, aanbieding van alle SMS'jes en handtekeningen
aan Minister Van Ardenne, als blijken van steun om de Nederlandse
overheid op te roepen zich internationaal sterk te maken
voor een gelijke toegang tot zorg voor iedereen. Aanmelden
vooraf via info@wemos.nl of telefonisch: 020-4352050.
Meer informatie: http://www.ifmsa.nl/article.php?m=view&id=37
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
R) Aktieoproep tegen de ministeriële
WTO-conferentie in Hong Kong
10 jaar WTO = 10 jaar plundering en vernietiging
Een aantal Aziatische organisaties die deel uitmaken
van het internationale globaliseringsnetwerk People's Global
Action (PGA) heeft een oproep uitgevaardigd voor verzet
tegen de komende WTO-topconferentie in Hong Kong. Hierbij
de Nederlandse vertaling [1].
Gedurende de tien jaar dat de Wereldhandelsorganisatie (WTO)
bestaat, hebben mensen hun dagelijks leven grondig verstoord
gezien. Met diens agenda van een onbelemmerde wereldmarkt,
vormt de WTO een grote bedreiging voor de diversiteiten
in de wereld. Elk land ziet zich nu geplaatst voor de deregulering
van zijn grondwet en wetgeving om te voldoen aan de WTO-eisen.
De expansie van monopolies en overheersing door het bedrijfsleven
betekent dat de toegang tot water, land, zaadgoed, bossen,
natuurlijke hulpbronnen en energie een voortdurende strijd
is geworden voor de armen op de wereld. Op vele manieren
heeft dit een rampzalige uitwerking, bijvoorbeeld voor de
50.000 boeren die de laatste tien jaar in India zelfmoord
hebben gepleegd als gevolg van door de WTO opgelegde liberalisering
van de landbouw. Hierdoor worden miljoenen boeren, landarbeiders,
inheemse bewoners, vissers en andere mensen in rurale gebieden
gedwongen om hun huizen te verlaten en te verhuizen naar
de krottenwijken in de grote steden, waar ze zich gedwongen
zien om zich kapot te werken in ruil voor een leven vol
armoede, discriminatie en onderdrukking.
Behalve dat ze de rurale leefomstandigheid van mensen vernielen,
dragen de WTO-regels ook direct bij aan klimaatverandering
en de achteruitgang van biodiversiteit, wat de toekomst
van de hele aarde op het spel zet. Ze bevorderen daarnaast
de concentratie van rijkdom en macht en stimuleren de uitbuiting
van arbeiders op de hele aardbol doordat ze het vrij verkeer
van geld en handelswaar mogelijk maken. De bewoners van
verarmde landen wordt die vrijheid echter niet gegund en
degenen die de ellende proberen te ontvluchten door naar
de landen te reizen die hun bezit stelen, worden in toenemende
mate onderworpen aan racisme, geweld en uitbuiting.
De WTO-regels zijn verder ook gericht op de ontmanteling
van publieke diensten en van veel welzijnsbeleid, met specifieke
gevolgen voor vrouwen, kinderen en ouderen. Ten slotte dragen
ze bij aan de vernieling van culturele diversiteit en inheemse
culturen door het opleggen van privébezit van kennis
en levensvormen, en doordat ze Westerse mediamonopolies
de mogelijkeheid geven om hun macht en invloed uit te breiden,
met ingrijpende gevolgen op het gebied van manipulatie van
informatie en vernietiging van menselijke waarden.
Kapitalisme is van nature ondemocratisch en als een van
haar voornaamste drijvende krachten is de WTO dat evenzeer.
Deze is gebaseerd op ondemocratische nationale regeringen
uit de hele wereld (inclusief de zogenaamd democratische
landen) wiens economisch beleid gedicteerd wordt door het
kapitaal. Dit gebrek aan democratie wordt gedeeltelijk zichtbaar
door het groeiende geweld tegen protesten en bewegingen,
door de afkalving van burgerrechten en door de neo-koloniale
agressie-oorlogen om de heerschappij over natuurlijke hulpbronnen
die schuil gaan achter de zogenaamde 'Oorlog tegen Terreur'.
Onderdrukte mensen over de hele aarde moeten in solidariteit
samenwerken tegen de geconstrueerde eenstemmigheid van de
WTO als we positieve verandering wensen te zien. De WTO
is integraal verbonden met mondiale instellingen als de
G8, het IMF en de Wereldbank, evenals met regionale integreringsprocessen
en handelsovereenkomsten. Deze worden allen zwaar beïnvloed
door grote bedrijven en de wereldmachten.
De eerste Mondiale Actiedag tegen Kapitalisme (Global Day
of Action against Capitalism), vond plaats in 1998 in het
kader van de ministeriële WTO-conferentie in Genève
en de G8-top in Groot-Brittannië. Een groeiende 'beweging
van bewegingen' is gedeeltelijk uit deze mobliseringen ontstaan,
en het is nu belangrijker dan ooit dat ze verder opbloeien.
Wij roepen groepen, activisten en bewegingen in de hele
wereld op om deel uit te maken van dit gemeenschappelijke
initiatief tegen de Ministeriële WTO-conferentie in
Hong Kong (14-18 december) en om decentrale acties te organiseren
(van welke grootte ook en waar dan ook).
De WTO-conferentie zal plaatsvinden in een fort van het
bedrijfsleven, afgeschermd door de zee, om te voorkomen
dat er enige effectieve directe actie gevoerd kan worden.
Maar wij willen niet toestaan dat ze zich kunnen verstoppen
voor de werkelijkheid van de schade die zij over de hele
wereld aangericht hebben. Een verscheidenheid aan acties
zou de zaden van onze toekomst kunnen bevatten: handel in
oppositie en propositie, verzet en creatie.
De strijd tegen de WTO leeft nu op vele plekken op aarde,
aangezien het noodzakelijk is om verzet te bieden tegen
de implementering van de WTO-regels op nationaal niveau
en tegen het kapitalisme zelf op mondiaal niveau.
Deel je verhalen van verzet tegen de WTO met de rest van
de wereld door Indymedia te gebruiken [2]
en andere alternatieve medianetwerken
[3]. Wij hopen
van jouw verhaal gebruik te kunnen maken bij het produceren
van een Peoples' Global Action bulletin op papier en online
in de Engelse en Spaanse taal, wat vertaald kan worden in
andere talen en over de aardbol verspreid kan worden om
de gemeenschappelijke kennis te vergroten en verzet te vermenigvuldigen.
Ondertekend door:
Indian Coordination Committee of Farmers' Movements (BKU,
All-India), KRRS, Shektari Sangathana, Tamilnadu Farmers
Association (TVS), Kerala Coconut Farmers Association, Nandi
Raitha Samkya, All-Nepal Peasant Association, Nepal Krishok
Federation, Bangladesh Assembly of the Poor, Thailand Thai
Labour Campaign.
Noten:
[1] Het Engelstalige origineel is te
vinden op: http://www.nadir.org/nadir/initiativ/agp/free/wto/hongkong2005/index.htm
Op de nieuwe website van Eurodusnie wordt over de oproep
gediskussieerd (http://eurodusnie.nl/component/option,com_simpleboard/func,view/catid,30/Itemid,426/id,219#219/).
NAAR TEKST
[2] http://www.indymedia.org
NAAR TEKST
[3] Zoals: http://www.all4all.org
NAAR TEKST
NAAR INHOUD
WTO---zzzzzzzzzzzzzzzziiiiiiiiiiiiiiiiiiiiipppppppppppppppppppppp
S) Activisten mobiliseren voor Hong Kong
(vertaling Rob Bleijerveld)
Handelsminsiters, NGO's en sociale bewegingen zullen binnenkort
samenkomen in Hong Kong, China, ter gelegenheid van de 6e
Ministeriële bijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie
[1], die plaats
heeft van 13 tot en met 18 december 2005. Een aantal bewegingsnetwerken
zijn al druk bezig met de voorbereidingen, waaronder de
Hong Kong People's Alliance on the WTO [2]
en de Stop the New Round Coalition [3].
Boeren, vissers en handswerklieden uit de Filippijnen,
Indonesië, Taiwan, Thailand en Korea regelen alvast
hun reis naar Hong Kong, mobiliseren tegen de ondernemersglobalisering
en komen met alternatieve voorstellen. Conferenties, culturele
gebeurtenissen, manifestaties, demonstraties en directe
acties worden gepland tussen 11 en 18 december. De meeste
actviteit zal plaats hebben tijdens de People's Action Week
[4] die geopend
wordt met een Public Assembly of the Movements op de 13e
en afgesloten met een grote demonstratie op de 18e.
Het organiserend vermogen is toegenomen doordat regionale
NGO's en sociale bewegingen in Azië een serie strategiebijeenkomsten
hielden en verklaringen uitgaven. Een van die verklaringen
is de Colombo Declaration [5]
van juni dit jaar stelt: "We, workers, organized and
un-organized, peasants, dalits, indigenous peoples, fisherfolks,
women, students, migrants and other marginalized communities
of Asia in solidarity with other peoples of the world will
stand at the forefront of the global struggle against the
Hong Kong Ministerial Meeting."
Media-activisten uit de regio en elders zullen diverse
workshops en skillshares houden, met elkaar overleggen over
strategie, en onafhankelijke verslaglegging van demonstraties
en andere gebeurtenissen in Hong Kong plannen. Er zal een
media conferentie worden gehouden - de New Media and Social
Transformation conferentie [6]
- die als belangrijkste doel heeft diepgaande discussies
te houden over de onafhankelijke mediabeweging in Azië
en het plannen van mogelijk een lange termijnsamenwerking.
Een van de workshops zal onafhankelijke reporters in staat
stellen de WTO-gebeurtenissen te verslaan, een andere is
bedoeld voor de onderlinge uitwisseling na afloop. Voor
een update van het New Media and Social Transformation conferentieplan,
zie: http://inmedia-conf.blogspot.com/.
Meehelpen bij de planning kan via: http://mail.kein.org/pipermail/incom-l/2005-September/000809.html
Bron:
"Activists mobilize for Hong Kong WTO," IMC, 20
oktober 2005 (http://www.indymedia.org/or/2005/10/826288.shtml)
Noten:
[1] http://www.wto.org/english/thewto_e/minist_e/min05_e/min05_e.htm
NAAR TEKST
[2]
http://daga.dhs.org/hkpa/ NAAR
TEKST
[3] http://www.isiswomen.org/snrc/index.php
NAAR TEKST
[4] http://daga.dhs.org/hkpa/events.html
NAAR TEKST
[5] http://www.isiswomen.org/snrc/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=13
NAAR TEKST
[6]
http://mail.kein.org/pipermail/incom-l/2005-September/000809.html
NAAR TEKST
NAAR INHOUD
