Klaasje zegt over Landmark: "hoe het precies gaat weet ik
niet. Maar ik stel me er een soort collectieve psychoanalyse
bij voor". Iedereen, die weinig van een organisatie weet,
heeft natuurlijk het recht zich van alles voor te stellen; of
dat nu de Gemeentelijke Sociale Dienst is of de VVD; de
Dierenbescherming of de brandweer van Lutjebroek; de
Centrumdemocraten of Landmark. Maar beter is het, om die
voorstellingen te toetsen aan al beschikbare informatie
(literatuur, Internet, of elders). Die informatie zegt:
Landmark is geen 'psychoanalyse'. Het is schreeuwend dure
occulte amateurpsychologie van de koude Scientologische grond.
De Nederlandse belastingen maken verschil: voor hen is
Scientology een 'kerk', Landmark een multinationale
onderneming. Amerikaanse ondernemers schakelen Landmark in om
werknemers er onder te krijgen. Werknemers hebben hier
processen over aangespannen en gewonnen.
Laten we eens kijken naar een Amerikaanse arbeider van
Koreaanse afkomst, Kim. Zijn baas gaf hem opdracht een
Landmark Forum cursus te volgen. Die bleek vijftien uur per
dag te duren. De bedrijfsconsultants-cursusleiders "dwongen
employés tot bekentenissen onder tranen over intieme en
hartverscheurende gebeurtenissen in hun persoonlijke levens."
Het hele personeel mocht daar van meegenieten. Kim vond het
een nachtmerrie. Hij zei: "Ze vragen om totale trouw. Het is
als een hersenspoeling." Kim wilde weg uit deze cursus. Zijn
baas zei: blijf, of ik ontsla je. Uiteindelijk wonnen Kim en
zijn collega's de rechtszaak wegens hun tegenstand tegen
verplichte inschakeling in een "new age quasi-religious cult".
Er is veel meer over Landmark te lezen. Bovenstaand voorbeeld
komt uit het uitvoerige artikel 'Intruding into the
Workplace', van de hoogleraar Margaret Singer. Dit artikel, en
vele andere, is bereikbaar via de SIMPOS web site
http://www.stelling.nl/simpos; onder Landmark. Wie geen
Internet heeft, kan het boek lezen van Martin Lell: Das Forum.
Protokoll einer Gehirnwäsche. Der Psycho-Konzern Landmark
Education. München, DTV, 1997. In Duitsland is rond Landmark
de ene kwestie na de andere. Ook bij SIMPOS in Nederland komen
over Landmark de meeste verontruste telefoontjes binnen.
Klaasje noemt een individu, waar het na een Landmark-cursus eerst goed mee ging, en daarna niet meer. Ik ken dit individuele geval niet. Wel geldt voor Landmark, en esoterische multinationale ondernemingen in het algemeen: vlak na de cursus kunnen mensen een emotioneel hoogtepunt hebben; het idee, dat zij met 'het goddelijke in henzelf' in contact zijn gekomen. De kater komt later. Iets dergelijks schijnt ook rond ontgroeningen van studentencorpora voor te komen (waarmee Margaret Singer groepen als Landmark ten dele vergelijkt). Van wie hoorde Klaasje 'goede geluiden' over Landmark? En in welk bedrijf werkte die Landmark-cursist?
Ik heb me in deze reactie beperkt tot Landmark. Hopelijk hebben anderen tijd, om op aspecten van New Age in het algemeen uit Klaasje's brief in te gaan. Klaasje vraagt in Kleintje 316, of zij een wierookje mag opsteken. Van mij mag dat uiteraard. Als de geur doordringt tot Kim in Amerika, zal die denken, dat dat minder stinkt, dan wat hij moest doormaken. Hopelijk hoeven we in Kleintje 317 en volgende, geen lofzang op de Moon-sekte door een ecofeministe te lezen; of een reli-requiem door een Trotskist voor Heaven's Gate.