In Actieblad Ravage schrijft Diana Ozon elke keer een stukje onder de titel "Bliksems". In de Ravage van 6 juni 2003 stond een fraaie naar aanleiding van het uit de lucht halen van radiopiraten en Vrije Zenders. Aangezien wij met het Kleintje het vrije woord erg belangrijk vinden en dus ook de vrije ether bepleiten nemen we hieronder dat stukje van Diana Ozon over.
"Als kleuter draaide ik al aan de zenderknoppen van de radio. Het waren de vroege jaren zestig en Paulus de Boskabouter en de Beatles veranderden de sfeer in huis.
Ik draaide verder en ontdekte meer dan er voor mij bestemd was. De lucht bood mij al haar onzichtbare schatten aan.
Ik nam een transistortje van een vriendinnetje over. Onder de dekens luisterde ik tot diep in de nacht naar de vreemdste geluiden: klanken die de ether zelf mixt. En natuurlijk naar popmuziek: het was de tijd van de grote piraten Noordzee, Veronica en Mi Amigo.
Ergens in de vroege jaren zeventig ontdekte ik een klank die van dichtbij kwam: een opgewonden Amsterdamse tongval. Het ging over verzet tegen de afbraak van de oude binnenstad. Ik was gekluisterd aan Radio Mokum. Een krakerspiraat.
De hele dag op school zat ik mij te verlekkeren aan de sensatie van het die de ether mij in de middag zou gaan brengen. Het zal Radio Sirene zijn geweest die mij indirect betrok bij de Nieuwmarktrellen. Ik zag voor mijn geestesoog hoe jongvolwassenen zich bijvoorbeeld verschansten in de bomen voor het Centraal Station. Prachtige bomen waar ik veel van hield. Zelf kon ik niks doen want was kind en moest naar school, maar dankzij de radio raakte ik betrokken. Door deze vrije nieuwsverspreiding over afwijkende gedachten en handelingen, en alternatieve muziek, kreeg ik een niet main-stream wereld voorgespiegeld waarin ik mijn eigen weg kon vinden.
Uit het ouderlijk huis weg werd ik vaste luisteraar van Radio de Vrije Keyser. Ik droeg er mijn eerste gedichten voor. De keuze was gemaakt. Ik werd zelf, voor hen die gekluisterd zitten aan hun radiotoestel waaronder het kind dat stiekem luistert, dat tegengeluid: die stem die speciaal voor jou praat.
Gepraat heb ik: op de Keyser als dichter, op Radio 100 als columnist, op Radio Patapoe met hoorspelen en uiteindelijk commercieel op Talkradio. Maar juist die commerciële weg bleek de meest weerloze: waar geld de doorslag geeft verliest het vrije woord.
Terwijl ik dit schrijf luister ik naar een mix van Patapoe die dapper onverzettelijk blijft zenden in de Amsterdamse ether. Radio 100 is zijn frequentie sinds kort kwijt aan de meest biedende. De Keyser houdt zijn adem in en zwijgt in alle toonaarden. De ether is van overheidswege verkocht en herverdeeld en wie het waagt daar onbetaald een plek in te willen is vogelvrij. Op zich niets nieuws. Iemand van het Nijmeegse Rataplan zei me: ‘We gooien gewoon de zender weer aan. We moeten in de lucht!’
En zo is het. Uitzending via Internet en de gereguleerde kabelradio zijn mooi als informatiedragers maar ze zijn niet voor iedereen. Bovendien is het geluid te afgemeten, te gefilterd. Er gaat niets boven het onverwachte van de atmosfeer. De stem van de lucht zelf. Dat bijgeluid, die diepte, het betoverende. En dat het overal te maken is, en op een radiootje van een paar piek te ontvangen. Zelfs onder de dekens en in de hoogste boom.
Diana Ozon
Kijk op www.tegenflits.nl en luister ook eens naar een vrije zender, In DenBosch bijvoorbeeld naar Radio Banzai op 94.8 FM...
Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 381, 11 juli 2003