Beste Erna!
Met verbazing en verbijstering heb ik jouw bijdrage aan het laatste Kleintje gelezen, al weet ik niet of het woord 'lezen' hier gebruikt mag worden. De verplaatste schaamte, waar ik als onvervalsbare Westerling af en toe last van heb, dwong mij deze keer jouw zinnen - met meer wendingen dan de kronkels van de Slang tijdens de Zondeval - te blijven volgen. Dwong mij, omdat ik begreep, dat jij jezelf geweld aandeed om hoe dan ook een boodschap over te brengen en bij zulke tekenen heb ik niet de arrogantie om meteen te zeggen: laat maar kletsen!
Ik vermoed dat je reageert op een reeks artikelen over mogelijk racisme binnen de antroposofische leer? Het vraagteken moet ik plaatsen, omdat je op ongeveer alle vragen die een gek zou kunnen stellen probeert in te gaan, zonder ook maar één antwoord te geven waarmee je het eens of oneens zou kunnen zijn. Dat is precies de reden waarom ik reageer. Jij hebt een betoogtrant die ik gevaarlijk vind en die ik vaker tegenkom dan mij lief is. Een paar citaten geef ik, die niet uit hun verband zijn gerukt, want je litanie mist ieder naspeurbaar verband:
"...Voor sommigen kan het een raadsel zijn dat je zowel geïnteresseerd bent in aardse wetenschap als in mysteries. Maar wat aards gezien als een mysterie overkomt, kan vanuit een ander perspectief juist vanzelfsprekend en natuurlijk zijn."
"...De schepping is zo ontzaglijk groot, dat we daar vrijwel niets van weten, behalve die 2% die we fysiek kunnen waarnemen."
"...Steiner heeft over het blanke ras, ook al was hij bevangen door te veel rassensentiment, gezegd dat ze zich versneld ontwikkelen in een materialistisch-intellectuele richting. Zodat men steeds meer vanuit het hoofd zou gaan leven, wat in de toekomst tot behoorlijke problemen zou kunnen leiden. Dat daardoor een geestelijke ontwikkeling voor blanken noodzakelijk was."
"...Wilde verhalen over initiaties en rituele feesten deden de ronde. In onze tijd, door de moderne antropologie, kennen we daar nu meer achtergronden van, de betekenissen voor zo'n volk als onderdeel van hun harmonische cultuur. Blanken die daar niets van begrepen hadden keurden dat bot af. Men vond ze wreed, onmenselijk, primitief en ook nog onchristelijk. Ook verhalen over koppensnellers deden gretig de ronde. Ook daarvan kennen we nu meer achtergronden, rituele waarden en de nauwkeurige voorschriften van oorlogvoeren."
"...Met name zij die new-age-achtige groepen beschuldigen van mystiek, aardereligie, reïncarnatiegedachten, sprookjes, dansjes, van deze critici wil ik weten of zij zichzelf anders vinden dan racistische moralisten van vroeger, die identieke kritiek hadden maar dan op kleurlingen ( = stel je niet aan, zweer je geloof af en ga iets zinnigs doen in onze maatschappij), en deze volken juist vanwege deze gewoontes, levensbeschouwing en religies als dom en onderontwikkeld beschouwden."
"...Wie het niet op Steiner heeft, kan van heel wat gekleurde volken hun eigen verhaal aanhoren."
"...Zijn andere, bijna of geheel uitgeroeide culturen met al hun mystiek, wijsheden, geloof en sprookjes, dan toch inferieur aan de 'ontwikkelde' blanke wereld? Heeft Ewald Conspira daar een antwoord op?"
Of Ewald Conspira daar antwoord op heeft, weet ik niet, maar âk in ieder geval wel. Ik geloof niet in sprookjes, zeker niet als ze zo slecht verteld worden. Ik geloof evenmin in een perspectief van bovenaf, zodanig, dat je over Gods schouder mag meekijken en vooral geloof ik niet in warhoofden, die de hele wereld menen te kunnen omhelzen, maar bij de geringste confrontatie in paniek raken. Ja, het zijn warhoofden die racisme nodig hebben om hun behoefte aan het Hogere te uiten! Ik ben een rationalist, dat wil zeggen, dat ik mij van minstens één veronderstelling in mijn leven bewust ben, namelijk, dat élke rechtvaardigheid door mensen moet worden gemaakt.
Racisme, Erna, begint bij zieners die zwart-wit waarnemen in onze bonte wereld van veranderende kleuren. Ik ben niet duidelijk genoeg: racisme begint in een wereld, waarin personen zoals jij zich blind staren op zulke zieners! Rudolf Steiner was een Schwärmer, zoals zoveel Habsburgse zielen in zijn tijd. Iedereen mag van zijn hersenspinsels vinden wat hij wil, zolang âk maar niet hoef te ontwaken in één van zijn geniale visioenen!
Kun jij begrijpen dat een alledaagse atheïst als ik, geen zieners nodig heeft om overtuigd te zijn van het mysterie van dit bestaan? Kun jij begrijpen dat ik mij bedreigd voel door de aanmatigingen van verlichte geesten, die slechts twee procent van de werkelijkheid waarnemen? Ik vrees van niet, maar als ik jou was zou ik, voor je "tussen het werk door" nog meer "antiracistisch info-materiaal" gaat verspreiden, zélf eens één van die folders doornemen. Weliswaar is dat zelden lavende kost, maar het drukt jouw fijngevoelige neus wel op de feiten.
Harrie Teegen
Lees ik toch in het vorige Kleintje, in het kader van de antroposofiediscussie, waar ik me om allerlei redenen (voornamelijk omdat ik vind dat er belangrijker dingen onder de volle maan zijn) niet mee heb bemoeid, dat Marx en Engels 'racistische en Indogermaanse denkbeelden' zouden hebben. Dat is althans een zinsnede uit de bijdrage van Erna aan deze discussie. Met het risico dat uit de antroposofiediscussie een Marx/Engels-discussie voortspruit, zou ik toch aan Erna enig bewijsmateriaal voor haar beweringen willen vragen. Bij voorbaat dank, basz.
Naar aanleiding van de ophef over Steiners racistische teksten en de ontkenning hiervan door een aantal antroposofen heeft de Nederlandse afdeling van de Antroposofische Vereniging op zaterdag 30 maart jongstleden een buitengewone ledenvergadering gehouden. Er waren een aantal kaderleden van de club woest vanwege de advertentie die de vereniging in kranten hadden gezet waarmee ze heel voorzichtig afstand nam van de racistische uitspraken van hun spiritueel leider, Rudolf Steiner, en van het inmiddels afgetreden bestuurslid Chrisoph Wiechert (zie hiervoor de laatste paar Kleintjes). Op de bewuste ledenvergadering liet een grote meerderheid der antroposofen zien dat ze zeer ongelukkig zijn met de recente ophef en ze besloten dan ook met 1167 personen (van de 1508 aanwezige leden) tegen een motie te stemmen waarin de advertentie werd veroordeeld. Er is tevens een werkgroep samengesteld die onderzoek gaat doen naar Steiners visie & uitspraken over (wortel)rassen. Overigens is duidelijk geworden dat vooral het kader van de Nederlandse antroposofen weinig wil weten van kritiek op Steiner. In het recent uitgekomen nummer 'Driegonaal: tijdschrift voor sociale driegeleding' zat een extra editie ingevouwen waarin een aantal 'Steinerianen' fel van leer trekken tegen diegenen die Steiner van racisme beschuldigen. Het gaat vooral om Fred Beekers, Mark Bisschot, Mouringh Boeke, Dieter Brüll, John Hogervorst, Stephan Geuljans, Jan Luiten, Arnold Sandhaus en Liesbeth Takken; zij allen willen niks weten van dergelijke kritiek. Uiteraard in het volgende Kleintje meer...
Dit artikel is verschenen in Kleintje Muurkrant nr 296, april 1996